Yasal önalım hakkı

Yasal Önalım Hakkı, TMK md 732'de Paylı mülkiyette bir paydaşıntaşınmaz üzerindeki payını tamamen veya kısmen üçüncü kişiye satmasıhalinde, diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilirler? şeklindetanımlanmıştır. Yani Paylı Mülkiyet ilişkisinde paydaşlardan birinin, payınıüçüncü kişiye satması halinde, diğer paydaşların öncelikli satın alma haklarıolarak tanımlayabiliriz.4721 sayılı Türk Medenû Kanunu'nda Yasal önalım hakkı?Taşınmaz Mülkiyetinin Kısıtlamaları? başlığı altında md 732,733 ve 734 `tedüzenlenmiştir.Paylı mülkiyete konu bir taşınmazda önalım hakkınınkullanılabilmesi için öncelikle önalım olayı dediğimiz paydaşlardan birininpayını bir üçüncü kişiye satması gerekmektedir. Satış dışındaki diğerişlemlerde önalım hakkının kullanılması mümkün değildir. Zorunlu artırmayolu ile satışlarda ve kamulaştırmalarda da önalım hakkının varlığı kabuledilmemektedir.Önalım hakkının kullanılması MK da belirli sürelerle sınırlanmıştır.Bu süre önalım olayı dediğimiz satışı alıcı üçüncü kişi ya da satıcı paydaşönalım hakkı sahibine noter aracılığı ile bildirdiği tarihten itibaren 3 ay,herhalükarda satış tarihinden itibaren 2 yıl içinde kullanılması gerekmektedir.Aksi takdûrde söz konusu satış için önalım hakkı hak düşürücü süreyeuğramış olacaktır. Yasal önalım hakkından hem hakkın tamamından hem debelirli bir satış için hakkın kullanılmasından feragat mümkün olmaktadır.Ancak feragatin geçerli olabilmesi için belirli şekil şartlarına tabi tutulmuştur.Mutlak feragatin noter sözleşmesi ile ve tapuya şerh verilmesi ile hüküm vesonuçlarını doğuracağı, nispi feragatin ise yazılı şekilde yapılması gerektiğiTMK md 733' te açıkça düzenlenmiştir.Yenilik doğurucu bir hak olarak kabul edilen önalım hakkınınkullanılması mutlaka dava açmak sureti ile kullanılabilecektir TMK md.734/1maddesindeki düzenleme ile önalım hakkının kullanılmasına dair tek taraflıirade beyanında bulunulması ve bunun muhataba ulaşmasının bir hükümifade etmesi mümkün değildir mutlak dava yolu ile bu hak kullanılmalıdır.Önalım hakkının kullanılmasına ilişkin açılan dava dilekçesininmuhataba ulaşması ile birlikte önalım hakkı kullanılmış olacağından satışsözleşmesi hüküm ve sonuçlarını doğurmaya başlayacak olup, davasonucunda mahkemece verilen tescil kararına dair hükmün kesinleşmesi ilebirlikte payın mülkiyet hakkı önalım hakkı sahibine geçecektir.