Yaşam memnuniyeti fonksiyonunda kurumlar, güven, nispi gelirgelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerine bir inceleme

Bu çalışma, toplumsal bağ düzeyinin temel göstergesi niteliğindeki kişiler arası güvenin yaşam memnuniyeti fonksiyonundaki önemini üç açıdan sunmayı amaçlamıştır. Öncelikle, kişiler arası güven, kamu kurumlarına ve kuruluşlara güven, güvene bağlı tolerans seviyesi ve güvenilir bir çevrede yaşamak gibi güven türlerinin yaşam memnuniyeti fonksiyonundaki önemi, "Geçiş Ülkelerinde Yaşam Anketinin" ikinci ve üçüncü dalgası ve "Dünya Değerler Araştırmasının" altıncı dalgası kapsamında gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkeler ve geçiş ülkeleri kapsamında değerlendirilmiştir. İkinci olarak, toplum merkezli güven oluşum modeline yöneltilen eleştiriler doğrultusunda güven değişkeninin endojenliği değerlendirilerek kurumlar, güven ve yaşam memnuniyeti arasındaki nedensel mekanizma, enstrüman değişken yaklaşımı ile incelenmiştir. Kanun ve düzenin varlığına inanç üzerinden tahminlenen kişiler arası güvenin yaşam memnuniyetini nedensel mekanizma ile etkilediği yönünde bulgular elde edilmiştir. Son olarak, nispi gelir konumunun belirleyicileri ve bu belirleyiciler arasında güvenin önemi değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, gerçek gelir konumu ile nispi gelir konumu arasındaki farkı belirten nispi gelir yanılsamasını ve nispi gelir konumunu etkileyen unsurlar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Genel olarak, daha yüksek nispi gelir konumunu olumlu etkileyen sosyodemografik ve ekonomik göstergeler paradoksal şekilde nispi gelir yanılsamasını olumsuz etkilemektedir. Güven ise nispi gelir konumu ve nispi gelir yanılsamasında olumlu etkilere sahiptir. Nedensel etkilerin enstrüman değişken ve iki aşamalı probit yöntemi ile değerlendirilmesi doğrultusunda, kurumsal mekanizmanın sağladığı güven, gelir merdiveni basamaklarında bireylerin kendilerini daha yüksek seviyelerde konumlandırmasına yol açmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kurumlar, Güven, Yaşam Memnuniyeti, Nispi Gelir, Enstrüman Değişken