Yasama meclislerinde komisyonlar ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu'nun yasama sürecindeki rolü

Kadın-erkek eşitliğinin sağlanması, toplumsal cinsiyet eşitliğinin gözetilmesi amacıyla yasama erkinde faaliyet göstermek üzere, dünyadaki birçok parlamentoda daimi nitelikli komisyonlar kurulmaktadır. Türkiye'de de, 5840 sayılı Kanun'un kabulü ile TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu ("KEFEK"), 2009 yılında kurulmuştur. TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu'nun yasama sürecindeki rolünü araştıran bu çalışmanın amacı, Komisyonun görev ve yetkileri ile bunları kullanma biçimi üzerinden Komisyonun rolünü ve yasama meclisi komisyonları arasındaki yerini tespit etmektedir. Komisyonun bu süreçteki rolünü nasıl yerine getirdiğini de araştıran çalışma, Komisyonun kuruluşundan bu yana gerçekleştirdiği faaliyetler üzerinden etkinliği ve etkililiği bakımından tespit ve öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda; KEFEK'in yasama komisyonları arasındaki yerinin tespit edilmesi amacıyla öncelikle, yasama meclislerinde yer alan komisyonlara ilişkin literatür ortaya konulmuştur. İkinci olarak, esas veya tali komisyon olarak kanun yapım sürecindeki görevi ve faaliyetlerine ilişkin bir etkinlik değerlendirmesi yapılmıştır. Son olarak; Komisyonun denetim görevi ile diğer görev ve faaliyetleri ele alınmış, Komisyonda görüşülen örnek kanun tasarıları bakımından Komisyonun tutumu incelenmiştir. Hak koruması bakımından toplumsal cinsiyet alanına en çok etki eden kanun tasarılarının seçilmesi ile Komisyonun tutumu; güçlülük-zayıflık, uzmanlık- sıradanlık ve partizanlık-objektiflik açılarından ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Yasama Komisyonu, TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu, KEFEK, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın-erkek eşitliği.