Yasama sorumsuzluğunun tazminat sorumluluğu bakımından sınırları

Bu tezin amacı, 1982 Anayasası'nın 83.maddesinin ilk fıkrasında düzenlenen ?yasama sorumsuzluğu? müessesesinin tazminat hukuku yönünden incelenmesi ve parlamenterlerin sorumluluklarının sınırlarının belirlenmesidir.Bu nedenle tezin ilk bölümünde yasama sorumsuzluğunun parlamento üyelerine ve milletvekili olmasa bile parlamento çalışmalarına katılan hükümet üyelerine tanınan bağışıklar içindeki yerinin ve hukuksal niteliğinin belirlenmesi, parlamenter bağışıklarının dünya ve Türk Hukuk tarihindeki gelişimi; anayasa, ceza ve idare hukuku bakımından yasama sorumsuzluğunun sınırları gibi konular incelenmiştir.Tezin ikinci bölümünde ise, yasama sorumsuzluğunun tazminat hukuku bakımından sınırlarının belirlenmesi, hangi şartlara bağlı olarak milletvekili ile milletvekili olmasa dahi parlamento çalışmalarına katılan bakanların sorumsuzluğunun korunabileceği veya ortadan kalkabileceği incelenmiştir.Bu çalışma ile ulaşılan sonuç, Anayasa'nın 83. maddesinin ilk fıkrasında düzenlenen yasama sorumsuzluğunun mutlak olmadığıdır. Çünkü Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümlerine göre milletvekili hakkında disiplin cezası uygulanabileceği, yani İdare Hukuku yönünden sorumlu tutulduğu; 1982 Anayasası'nın çeşitli maddeleri gereğince Türkiye Büyük Millet Meclisi çalışmalarındaki sözlerinin üyesi olduğu siyasi partisinin Anayasa Mahkemesi'nce kapatılmasına neden olabildiği ve buna bağlı olarak milletvekilliğinin düşüp beş yıl boyunca siyasi partilerle ilgili hiçbir siyasi hakkını kullanamayacağı, yani Anayasa Hukuku bakımından da sorumsuz olmadığı çok kesindir.Çalışmada parlamento çalışmalarına katılan milletvekili veya hükümet üyesinin bu çalışmaları sırasında kullandığı sözler ile hakaret, sövme ve iftira suçlarından ceza verilememesine rağmen, bir haksız fiil sorumluluğunun doğması ve bu nedenle vermiş olduğu maddi veya manevi zararın telafi edilmesi bakımından tazminat sorumluluğunun unsurları yönünden incelenerek sorumlu tutulması gerekliliği bu tezde kanıtlanmaya çalışılmıştır. Bu sonuca ulaşılırken, hem çeşitli Yargıtay içtihatlarından hem de çeşitli doktriner görüşlerden yararlanılmıştır.Anahtar Sözcükler:1.Yasama Sorumsuzluğu2.Tazminat Hukuku Sorumluluğu3.Türkiye Büyük Millet Meclisi4.Hukuka Aykırılık Durumları5.Kusurluluk