Yaşlılarda tat duyusunun beslenme durumu, yaşam kalitesi ve besin seçimi üzerine etkisi

Amaç: Bu çalışma yaşlı bireylerde meydana gelen tat duyusu değişikliklerinin beslenme durumu, yaşam kalitesi ve besin seçimine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılan bu çalışma Erzurum Palandöken ilçesinde, Ocak-Kasım 2024 tarihlerinde yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini Erzurum, Palandöken ilçesinde ikamet eden 65 yaş üstü yaşlı bireyler oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğünün hesaplanmasında güç analizi yapılarak %0,05 anlamlılık, %95 güven aralığında büyük etki büyüklüğü (d=0,5) referans alınarak 44 kişi alınması durumunda %80 güce ulaşılacağı belirlenmiştir. Veriler; Sosyo-Demografik Özellikler Bilgi Formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Besin Seçimi Testi ve Tat Algılama Testleri kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiş olup, verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, parametrik ve nonparametrik testler yapılmıştır. Bulgular: Kronik hastalığı olmayan ve sigara kullanmayan bireylerde tat algılarının istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca, tatlı tat algısının duyusal çekicilik ve ağırlık kontrolü; ekşi tat algısının sağlık, duyusal çekicilik, ağırlık kontrolü ve etik kaygı; tuzlu tat algısının duyusal çekicilik ve ağırlık kontrolü; acı tat algısının ise sağlık ve ağırlık kontrolü gibi besin seçimi alt boyutlarıyla pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur (p<0.05). Tat algılarının fiziksel fonksiyon, enerji ve genel sağlık gibi yaşam kalitesi alt boyutlarını olumlu etkilediği görülmüştür. Sonuç: Yaşlı bireyler de tat duygusunun beslenme tercihleri ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ortaya koyarak, tat algısının desteklenmesinin yaşlılarda sağlık ve yaşam kalitesini artırmada önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Beslenme durumu, Tat duygusu, Yaşam kalitesi, Yaşlılık