Yatırım ikliminin geliştirilmesinde vergi politikalarının rolü: Türkiye örneği

Bireysel ve toplumsal refah artışına yönelik tüm iktisat politikaları, hükümetler açısından öncelikli performans ölçütü olarak değerlendirilmektedir. Büyüme teorileri ile ilgili literatürde politika ile iktisadi büyüme arasındaki ilişkiyi açıklayan bir çok yaklaşım vardır. Bu yaklaşımları iki temel kategoride toplamak mümkündür. Bunlardan birinicisi, hükümet politikalarının iktisadi büyümeyi etkileyen bir araç olduğunun kabulüdür. Diğer kategoriye göre ise hükümetler ekonomiye herhangi bir şekilde müdahale etmemelidir. Bu çalışmada analize konu olan yatırım iklimi, reel ekonomileri temsil eden yatırım değişkeninin nicelik ve nitelik yönünü etkileyen tüm faktörleri bir bütün olarak kapsamaktadır. Hükümet politikaları açısından yatırım iklimi, iktisadi büyümeyi hızlandırmaya yönelik bir aktarım mekanizmasını temsil etmektedir. Bu analize yönelik olarak ele alınan teorik çerçeve ve yöntem analizlerinden hareketle oluşturulan ?kurumlar vergisi oranı yatırım ikliminin iyileşmesi üzerinde etkilidir? ve ?efektif kurumlar vergisi (tarafımızdan hesaplanan) oranındaki düşüş (vergi teşvikleri, yasal vergi oranı düzenlemeleri) yatırım iklimini iyileştirmektedir? hipotezleri test edilerek politika önerileri geliştirilecektir. Türkiye örneğinde yatırım iklimini iyileştirmeye yönelik analitik bulgular değerlendirildiğinde, tarafımızdan hesaplanmış olan efektif vergi oranları, yasal vergi oranlarına göre daha etkin sonuçlar ortaya koymaktadır. vi Analizlerden elde edilen bu sonuçlar yatırımın içsel fonlar teorisi ile uyumludur ve analizin temel hipotezini doğrulamaktadır. Ancak, yatırım iklimi açısından yasal vergi oranının anlamsız, efektif vergi oranının ise yatırımlar üzerinde anlamlı etkiye sahip bir değişken olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'de vergi teşvikleri içinde en büyük pay, yatırım indiriminine ait olduğundan söz konusu sonucun yatırım indiriminden kaynaklandığı söylenebilir. Bu çerçevede Türkiye'de 2006 yılı başından itibaren yatırım indirimin kaldırılmış olmasının gelecekte yaratacağı etkiler, politika yapımcıları tarafından titizlikle takip edilmelidir.