Yaygın gelişimsel bozukluğa sahip çocuklarda "çocuğun dikkatini değerlendirme ölçeğinin" uygulaması: İstanbul Avrupa Yakası örneği

Tarih boyunca insanlar arasında büyük farklılıklar göze çarpmıştır. Bu farklılıklar eski dönemlerde ayrımcılığı da beraberinde getirmiştir. Bu durumlar özellikle insan davranışlarında gözlenmiştir. Ancak gün geçtikçe birbirini anlayan insaoğlu bu farklılıkları bütünleştirerek yaşamaya alışmış ve bu faklılıkları özellikle eğitimle bütünleştirerek yaşama dahil etmek için bir çok metodlar geliştirmişlerdir. Tüm çocuklar bedensel özellikleri ve öğrenme yetenekleri bakımından farklılıklar gösterirler. Kimi daha kısadır, kimi daha uzun, kim daha çabuk öğrenir, kimi daha geç kavrar. Ancak bazı çocuklarda bazı engel türlerinin yarattığı sıkıntılardan dolayı öğrenme güçlüğü görülür. Bu gruba ?özel eğitime gereksinimi olan çocuklar? denilmektedir. Bu gibi farklılıklar ortaya çıktıktan sonra bu çocuklar için bireyselleştirilmiş öğretim programları ortaya çıkmıştır. İlk defa bununla ilgili çalışmalar 1880 yılından önce başlamıştır. Daha sonra önemsenerek ve gelişerek günümüzde de devam etmektedir. (Akçamete, 2006, s. 46,47 ) Günümüzde bu farklılıklar arasında yaygın gelişimsel bozukluğa özellikle dikkat çekilmektedir. Bu çalışma yaygın gelişimsel bozukluk özelliği gösteren çocukların dikkatini değerlendirmek amacıyla geliştirilen çocuğun dikkatini değerlendirme ölçeğinin etkililiğini sınamak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya yaşları 24 ve 300 ay arası değişen 162 yaygın gelişimsel bozukluk özelliği gösteren çocuk katılmıştır. Araştırmaya katılan çocuklar İstanbul Avrupa yakasındaki 5 özel ve 1 resmi kurumda olmak üzere eğitim gören toplam 6 okulda veliler ve okul yöneticilerinden izin alınırak seçilmiştir. 3 ay boyunca yaygın gelişimsel özelliğe sahip çocukların dikkatini değerlendirmek amacıyla Çocuğun Dikkatini Değerlendirme Ölçeği Türkçe Versiyou (ÇDDÖ- TV) çocuklara birebir uygulanmıştır. Araştırma sonucunda ÇDDÖ-TV sonucunda elde edilen verilerin Dikkat toplam puanı ve Başlatma toplam puanını sınamak amacıyla; bağımsız grup t testi,tek yönlü varyans analizi (ANOVA),non-parametrik Kruskal Wallis-H testi, non parametrik Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Yaygın gelişimsel özellik gösteren çocukların dikkatini değerlendirme ölçeğine göre aldıkları puanlara bakıldığında genel anlamda dikkat ve başlatma düzeylerinin düşük olduğu görülmektedir. Anahtar Sözcükler: Yaygın gelişimsel bozukluk, otizm, asperger sendromu, rett sendromu, a tipik otizm, dikkat.