Yazma becerilerinin geliştirilmesinde öz düzenlemeye dayalı strateji geliştirme modeli: Bir eylem araştırması

Bu araştırmada ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin ikna edici metinlere ve hikâye edici metinlere yönelik yazma becerilerinin geliştirilmesi amacıyla Öz Düzenlemeye Dayalı Strateji Geliştirme Modeli uygulanmış, bu modelin öğrencilerin yazılı anlatım becerilerinin gelişimlerine etkisi ve öğrencilerin yapılan uygulamaya ilişkin görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma, yeni bir modeli araştırma ve uygulamanın iç içe olduğu bir yöntemle ele almıştır. Bu sebeple araştırma, konusu ve doğası gereği nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması biçiminde desenlemiştir. Araştırmanın uygulaması, Sakarya ilinin Hendek ilçesinde bulunan bir okulda 24 haftalık bir sürede gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecinde veri toplama araçları olarak öğrenci ve araştırmacı günlükleri, öğrenci çalışma kâğıtları, gözlem notları, video ve ses kayıtları, öğrenciler ve sınıfın Türkçe öğretmeni ile yapılan görüşmelerden yararlanılmıştır. Toplanan bu veriler, içerik analizi ve betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Uygulama sonunda sınıftaki öğrencilerin çoğunun ikna edici metinlere yönelik yazma stratejilerini iyi ve kısmen iyi bir düzeyde kullandıkları, öz düzenleme stratejilerini ise sınıfın yarısının iyi ve kısmen iyi düzeyde kullandıkları tespit edilmiştir. Hikâye edici metinlere yönelik olarak ise öğrencilerin çoğunun yazma stratejilerini ve öz düzenleme stratejilerini iyi ve kısmen iyi düzeyde kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Uygulanan bu model, öğrencilerin yazılı anlatımlarında ikna edici metin unsurları ve hikâye edici metin unsurlarına yer verme durumlarında önemli ölçüde gelişim göstermelerini sağlamıştır. Öğrencilerden elde edilen görüşlere göre, yapılan bu uygulama öğrencilerin yazmaya yönelik olumsuz duyguları ortadan kaldırmış, derslerinin eğlenceli geçmesini sağlamış, Türkçe derslerinde ve diğer derslerde işe yaramış, öğrencilerin daha uzun yazılar yazmalarını, yazarken planlama yapmalarını sağlamış ve günlük yaşamda da işe yaramıştır. Anahtar Kelimeler: Öz Düzenlemeye Dayalı Strateji Geliştirme Modeli, öz düzenleme stratejileri, yazma stratejileri, ikna edici metinler, hikâye edici metinler.