Yedi İklim Türkçe ders kitapları dinleme etkinliklerinin incelenmesi

Bu çalışmada Yunus Emre Enstitüsü tarafından basılan Yedi İklim Türkçe yabancılar için Türkçe öğretimi ders kitaplarının dinleme etkinlikleri incelenmiştir. Dinleme becerisine diğer becerilere oranla ne kadar yer verildiği, dinleme becerisi kazanımları, dinleme etkinlikleri, dinleme etkinliklerine verilen yönergelerin etkinliklerle uyumu ve dinleme öncesi, dinleme esnası ve dinleme sonrası etkinliklerine yer verilip verilmediği çalışmanın konusu olmuştur. Dinleme becerisine kitapta ne kadar yer verildiğini tespit etmek için dinleme becerisinin diğer becerilere oranına bakılmıştır. Sonuçlar grafiklerle gösterilmiştir. Dinleme becerisi kazanımlarını incelerken Türkiye Maarif Vakfının 2019 yılında hazırladığı yabancılar için Türkçe öğretim programında yer alan dinleme becerisi kazanım listeleri referans alınmıştır. Her bir dil seviyesine göre Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Metnine göre hazırlanan bu kazanım listeleri yardımıyla Yedi İklim Türkçe seti ders kitaplarında hangi kazanımlara yer verildiği tespit edilmiştir. Sonuçlar tablolarda sayısal verilerle sunulmuştur. Ders kitaplarında dinleme becerisine yer verilirken ne tür etkinliklerin kullanıldığı incelenmiş ve hangi tür alıştırmaların daha çok kullanıldığıyla ilgili sonuçlar çalışmada sunulmuştur. Dinleme etkinlerindeki yönergelerin etkinliklerle uyumu da incelenerek yönergelerle ilgili sorunlara değinilmiştir. Dinleme becerisi verilirken dinleme öncesi, dinleme anı ve dinleme sonrası aşamaların kullanılıp kullanılmadığı incelenmiştir. Bu çalışmada verileri elde etmede nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Bulgular incelendiğinde diğer becerilere oranla dinleme becerisinin Yedi İklim Türkçe ders kitaplarında en az yer verilen beceri olduğu tespit edilmiştir. Dinleme etkinlikleri boşluk doldurma, cümle tamamlama, doğru-yanlış alıştırmaları gibi etkinliklere yer verilerek etkinlik çeşitliliği sağlanmıştır. Fakat otantik metinlerin kullanımına çok az yer verilmiştir. Dil öğrenim alanlarıyla ilgili çeşitliliğe de önem verildiği tespit edilmiştir. Etkinliklerin yönergelerine bakıldığında çeşitli sorunlar tespit edilmiştir. Dinleme becerisi kazanımları Türkiye Maarif Vakfının dinleme kazanım listelerinin yarısına kadarıyla uyumludur. Dinleme becerisi etkinlikleri kitapta sunulurken dinleme becerisiyle ilgili aşamaların ihmal edildiği tespit edilmiştir. Özellikle dinleme öncesi etkinliklerinin ders kitaplarında neredeyse hiç yer almadığı sadece öğretmen kitabında soru-cevap şeklinde öneriler olarak kaldığı görülmüştür. Dinleme anı etkinliklerinin ihmal edilmediği ve dinleme sonrası etkinliklere ise çoğunlukla yer verildiği tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: yabancılara Türkçe öğretimi, dinleme becerisi, Türkiye Maarif Vakfı, Yedi İklim Türkçe, Yunus Emre Enstitüsü