Yemen Vazat - Luhye Mıntıka Kumandanlığı Harp Ceridesinin transkripsiyon ve değerlendirmesi: II. Defter, sayfa: 237 - 523, Rumi: 01. 01. 1332 - 30. 09. 1332, Miladi: 14 Mart 1916 - 13 Aralık 1916

Harp cerideleri Osmanlı Devleti'nde düzenli olarak 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı'ndan itibaren tutulmaya başlanmış tarihe tanıklık eden önemli kaynaklardan birisidir. Harp cerideleri yalnızca karargâhlar arasındaki yazışmaları içermez, aynı zamanda bulunduğu tarihsel dönemin siyasi, ekonomik, edebi, sosyal vb. pek çok alanlarında kendinden sonraki yıllara ışık tutar. Ceridelerin tarafsız bir gözle yazılması zorunludur. Çünkü her ceride kendinden sonra nöbeti devralacak komutan için önemli bir stratejik kaynak özelliğini taşır. Çalışmamızın asıl konusun teşkil eden Yemen Vazat-Luhye Mıntıka Kumandanlığı Harp Ceridesi, 1. Dünya Savaşı'nda Yemen Cephesi'nde neler yaşandığı ile ilgili bilgileri ilk elden bizlere ulaştırır. Yemen Vazat-Luhye Mıntıka Kumandanlığı Harp Ceridesi toplamda 6 defter olup bizim çevirisini yaptığımız ceride 2. defterin, 237-523 sayfalarını kapsamaktadır. Bu sayfalar 01.01.1332 ile 30.09.1332 tarih dilimi oluşturmaktadır. 2. defteri kapsayan harp cerîdesinin 1. kısmı, 08. 09. 1331 tarihinden (21 Kasım 1915' ten) 01.01.1332 tarihi arasıdır. Ceridenin birinci kısmı başka bir tez çalışmasının konusu olmuştur. Bizim çalışmamız ise 01. 01. 1332 (14 Mart 1916) tarihinden başlayıp dokuz aylık bir süreci kapsamakta ve 30.09.1332 tarihinde son bulmaktadır. Üzerinde çalıştığımız harp ceridesi Va'zat-Luhye Mıntıka Komutanı Galib Bey'in ( 1881 – 1953 ) Komutanlığı sırasında tutulan harp cerideleridir. Bu ceridelerin günümüze ulaşıp Yemen Cephesi hakkında bizlere malumat vermesini, bu bölgede Va'zat-Luhye Mıntıka Komutanı olarak görev yapan Galip Bey'e borçluyuz. Galip Bey'in kardeşinin torunu Sayın Mehmet Kuntman aracılığı ile bu belgeler üzerinde çalışmalar yapılabilmiştir. Yemen Va'zat-Luhye Mıntıka Kumandanlığı Harp Cerideleri genel olarak kabile reisleri arasındaki görüşmeleri, kumandanlıklar arasındaki askeri yazışmaları, kumandanların yerel halk unsurlarından olan şeyhlerle ve toplum önderleriyle yaptıkları yazışmaları konu edinmektedir