Yeni annelerde instamom tutumları ile peripartum depresyon belirleyicileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Sosyal medya, bireylerin yaşam biçimlerini, ilişkilerini ve psikolojik durumlarını etkileyen güçlü bir iletişim aracıdır. Özellikle yeni anneler, ebeveynlik bilgi ve deneyimlerini artırmak amacıyla Instagram gibi platformlarda fenomen anneleri (Instamom) takip etmektedir. Ancak bu dijital annelik temsilleri, gebelik döneminden itibaren bazı kadınlarda sosyal karşılaştırma ve yetersizlik hissine bağlı olarak peripartum depresyon belirtilerini tetikleyebilmektedir. Bu araştırmanın amacı, yeni annelerde Instamomlara yönelik tutumlar ile peripartum depresyon belirleyicileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı bu çalışma, Aralık 2024-Nisan 2025 tarihleri arasında bir eğitim araştırma hastanesinde takip edilen 318 yeni anne ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu", "Instamomlara İlişkin Tutum Ölçeği" ve "Peripartum Depresyon Belirleyicileri Ölçeği" aracılığıyla yüz yüze görüşme yapılarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 25.0 ve DataBeeg 1.0 programları ile analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan yeni annelerin yaş ortalaması 25,75 ± 3,86, %42,2'si ikinci trimesterdedir. Yeni annelerin Instamom tutumları puan ortalaması 75,61 ± 14,02; "Instamomları Beğenme ve Model Alma" alt boyutu için 43,59 ± 12,80, "Instamomların Gerekliliği ve Samimiyeti ile ilgili Algı" alt boyutu için 32,01 ± 6,54'tür. Peripartum depresyon belirleyicileri puan ortalaması ise 8,74 ± 5,80'dir. Eğitim düzeyine göre Instamom tutumu alt boyutlarında farklılıklar görülmüş, lise mezunu annelerin tutum puanları lisans ve üstü eğitim durumuna sahip annelere göre daha yüksek bulunmuştur. Eğitim ve gelir düzeyi düşük olanlarda, kırsal kesimde ve geniş aile ile yaşayanlarda peripartum depresyon riski daha yüksek bulunmuştur. Instamomlara ilişkin tutumlar ile peripartum depresyon belirleyicileri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir (r = 0,114, p < 0,05). Instamamlara ilişkin tutumlar, peripartum depresyon riski üzerinde %1,3 oranında etkilidir. "Beğenme ve Model Alma" alt boyutu ile peripartum depresyon belirleyicileri arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur (r = 0,142; p < 0,05). Bu ilişki peripartum depresyon riski üzerinde %2,1 oranında etkilidir. Buna karşın "Gereklilik ve Samimiyet Algısı" alt boyutu ile peripartum depresyon belirleyicileri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p > 0,05). Sonuç olarak, yeni annelerin Instamomlara yönelik tutumlarının ve özellikle "Beğenme ve Model Alma" alt boyut puanlarının peripartum depresyon riski ile ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Dijital annelik temsilleri, gebelik sürecinde ve yeni annelik kimliğinin kazanılması ile doğum öncesi ve sonrasında oluşabilecek depresyon riskini artırabilir. Bu doğrultuda, sağlık profesyonellerinin doğum öncesi ve sonrası süreçte annelerin dijital medya etkilenimlerini dikkate alarak uygun bilgiye erişimi sağlama, destek sistemlerini tanıma, eş ile sağlıklı ilişkiyi sürdürme, var olan kaygı ve stresi azaltma konularını psikososyal bakım uygulamalarına entegre etmeleri önerilmektedir.