Yeni ateizmin felsefi imkânı: Sam Harris'in argümanları bağlamında bir inceleme

ÖZET YENİ ATEİZMİN FELSEFİ İMKÂNI: SAM HARRİS'İN ARGÜMANLARI BAĞLAMINDA BİR İNCELEME Dindar KARA Yüksek Lisans Tezi, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı Tez danışmanı: Doç. Dr. Saim GÜNDOĞAN 2025, 125 s. Bu çalışmada yeni ateizm akımının kökenleri, temel argümanları ve etkileri incelenmektedir. Ateizmin tarihsel gelişimi, maddenin ezeli olduğu varsayımı, insanın evrimsel süreçteki gelişimi ve kötülüğün varlığı gibi temel sorunlar üzerinden ele alınarak Materyalizm, Darwinizm ve kötülük problemi gibi klasik ateist argümanların çağdaş dünyadaki yansımaları tartışılmaktadır. Ayrıca bilimin ve teknolojinin ateist ideolojiyi nasıl desteklediği ve propaganda aracı olarak nasıl kullanıldığı üzerinden irdelenmektedir. Yeni ateizm' in çağdaş temsilcileri olan Richard Dawkins, Daniel Dennett, Christopher Hitchens ve Sam Harris'in bilimi ve rasyonaliteyi dini eleştiri araçları olarak kullanma yaklaşımları öne çıkarılarak bu düşünürlerin din, ahlak ve maneviyat üzerine görüşleri incelenmektedir. Harris'in modern din felsefesi bağlamında sunduğu eleştirel yaklaşımlar ve bilimsel temelli maneviyat anlayışı değerlendirilmekte, bu bağlamda Harris'in özellikle İslam'a ve genel olarak dini inançlara karşı tutumları eleştirel bir bakış açısıyla tartışılmaktadır. Çalışma, yeni ateizm'in hem teorik temellerini hem de sosyo-politik sonuçlarını ele almakta ve bu akımın din ve bilim arasındaki diyalog üzerindeki etkilerini vurgulamaktadır. Çalışma yeni ateizm'in bilimsel rasyonalite ve eleştirel düşünceyi nasıl merkeze aldığını ve dini dogmalarla olan çatışmasını detaylandırmaktadır. Bu çerçevede Harris ve diğer yeni ateist düşünürlerin dinî inançları ve pratikleri sorgulama biçimleri, modern toplumlarda bilim ve din arasındaki gerilimleri daha da belirginleştirmiştir. Bu yüzden yeni ateizmin dinî inançlara yönelik saldırgan üslubu ve toplum içindeki bölünmeleri derinleştirme potansiyeli tartışılmış, aynı zamanda bu yaklaşımın insanların düşünce ve inanç özgürlüklerini nasıl etkileyebileceği üzerinde durulmuştur.