Yeni ekonomik coğrafya perspektifinde ihracat yoğunlaşmasının analizi: Avrupa Birliği örneği

Yeni Ekonomik Coğrafya, iktisadi faaliyetlerin mekânda eşitsiz dağılımını inceleyen bir kuramdır. Literatürdeki çalışmalar, genellikle yığılmayı ihracat performansı veya sektör yoğunlaşması çerçevesinde ele alırken, bu çalışmada Avrupa Birliği'nde ihracatın yoğunlaşma dinamikleri incelenmiş ve Yeni Ekonomik Coğrafya teorisinin olguyu açıklayabilme kapasitesi değerlendirilmiştir. Bu çalışma, Avrupa Birliği'nde ihracat yoğunlaşmasının varlığını araştırmayı ve bu olguyu Yeni Ekonomik Coğrafya perspektifinden açıklamayı amaçlamaktadır. İhracatın neden ve nasıl yoğunlaştığı Yeni Ekonomik Coğrafya kuramı çerçevesinde ele alınmaktadır. Bu çalışmada, Yeni Ekonomik Coğrafya teorik çerçevesine dayanarak, 2005-2019 yılları arasında 20 Avrupa Birliği ülkesinde ihracat yoğunlaşması Statik ve Dinamik Panel Veri yöntemleriyle analiz edilmektedir. İhracat yoğunlaşması, lokasyon katsayısı ile hesaplanmış ve ardından Yeni Ekonomik Coğrafya bileşenleri (ölçek ekonomileri, bilgi dışsallıkları, mesafe ve verimlilik) kullanılarak değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, Yeni Ekonomik Coğrafya bileşenlerinin Avrupa Birliği'nde ihracat yoğunlaşmasını anlamlı bir şekilde açıkladığını göstermektedir. Bölgedeki iş gücü verimliliği ve bilgi dışsallıkları ihracat yoğunlaşmasını pozitif etkilerken, ölçek ekonomileri ve mesafe ihracat yoğunlaşmasına negatif bir etki yaratmaktadır. Bölgenin ekonomik gelişimi açısından Yeni Ekonomik Coğrafya bileşenleri önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, ulaşım altyapısının iyileştirilmesi öncelikli bir hedef olmalıdır. Ayrıca, bilgi yoğunlaşmasının kritik etkisi göz önünde bulundurularak yenilikçi faaliyetler ve inovatif yaklaşımlar teşvik edilmelidir.