Yeni kamu yönetimi anlayışı çerçevesinde bir yetki devri örneği olarak yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün incelenmesi

1960'ların sonundan itibaren dünyanın pek çok yerinde yönetimsel açmazlar, ekonomik krizler, öğrenci hareketleri, siyasal ve toplumsal problemler baş göstermiştir. Geleneksel Kamu Yönetimi'nin (GKY) merkeziyetçi yapısı, sert hiyerarşik düzeni, risk almaktan çekinen kısıtlı yetkiye sahip bürokratların varlığı ve kamusal hizmetlerin sunumundaki hantallık nedeniyle yaşanılan problemlere kalıcı çözümler sunulamamıştır. Bu nedenle 1980'lerin başından itibaren GKY anlayışı sorgulanmaya başlanmıştır. Bu sorgulamalar GKY anlayışının aksine etkinlik, etkililik, verimlilik, şeffaflık, esneklik ve hesap verilebilirlik gibi değerleri bünyesinde barındıran Yeni Kamu Yönetimi (YKY) anlayışının doğmasına sebep olmuştur. YKY istihdam, performans ölçümü, stratejik planlama, sözleşmeli çalışma gibi konularda özel sektör pratiklerini kamu idareleri içinde sürdürmeyi amaçlayan yeni bir yönetim anlayışıdır. Türkiye'de benimsenmeye başlanan YKY anlayışı birçok kamu kurumuna işlerlik kazandırmıştır. Neo-liberal politikalar sonucu uluslararası piyasada rekabet avantajı elde etmek için bazı değişimlerin yaşanması kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu bağlamda dış ticaret ve gümrük alanında Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsünü (YYS), YKY anlayışının bir çıktısı olarak değerlendirmek mümkündür. YYS, gerekli şartları sağlayan firmaların tıpkı bir gümrük idaresiymiş gibi fonksiyon göstermesine olanak sağlayan, ulusal ve uluslararası ticarette ciddi rekabet avantajı ve güven ortamı yaratan bir uygulamadır. Dolayısıyla YYS, kamu idareleri olan gümrüklerden özel firmalara bir yetki devri olarak değerlendirilebilir. Bu çalışmanın amacı, YKY anlayışı çerçevesinde bir yetki devri örneği olarak YYS'nin incelemesidir. Yapılan incelemelerin ardından, YKY anlayışından hareketle kamu idarelerinin YYS sahibi firmalara bir yetki devri aktarımında bulunduğu, YYS sahibi firmaların ise bu statüden kaynaklı elde ettikleri kolaylıkları ve avantajları YKY anlayışı değerlerinden olan kamu ve özel sektör iş birliği anlayışına borçlu oldukları sonucuna varılmıştır.