Yeni kumarin bileşiklerinin sentezi, karakterizasyonu ve özelliklerinin incelenmesi

Kumarin bileşikleri çeşitli biyolojik aktiviteleri nedeni ile kimya ve tıp alanlarında ilgi ile araştırılmaktadır. En çok bilinen özellikleri anti-koagülant özellik göstermeleridir. Bunun yanında anti-HIV, anti-mikrobiyal ve anti-kanser özelliklerine ait çalışmalar son yıllarda hız kazanmıştır. Biyolojik özelliklerine ek olarak floresans özelliklerinden dolayı bazı kumarin türevleri endüstride boyar madde olarak kullanılmaktadır. Arduengo tarafından ilk serbest ve kararlı N-heterosiklik karbenin (NHC) izole edilmesinden sonra NHC kompleksleri üzerinde çok sayıda çalışmalar yapılmıştır. Günümüzde metal-NHC komplekslerinin organometalik kimyada katalizör olarak önemli bir yeri vardır. Bunun yanında son yıllarda yapılan çalışmalar ile metal-NHC komplekslerinin farmasotik özellikleri de önem kazanmaktadır. Bu bilgiler ışığında, kumarin grubu içeren Ag(I)-, Rh(I)- ve Ir(I)-NHC komplekslerinin sentezi ve karakterizasyonu gerçekleştirilip özellikleri incelenmiştir. Bu tez kapsamında yapılan çalışmalar yedi başlık altında özetlenebilir; 1) Sekiz adet 1-alkil-3-kumarin imidazolyum (2a-h) ve on üç adet 1-alkil-3-kumarin benzimidazolyum tuzu (2i-v) sentezlenmiş ve uygun spektroskopik yöntemler ile karakterize edilmiştir. 2) Kumarin içeren sekiz adet Ag(I)-NHC kompleksi (3a-h) sentezlenmiş ve uygun spektroskopik yöntemler ile karakterize edilmiştir. 3) Kumarin içeren on dokuz adet Rh(I)-NHC kompleksi (4a-t) sentezlenmiş ve uygun spektroskopik yöntemler ile karakterize edilmiştir. 4) Kumarin içeren dokuz adet Ir(I)-NHC kompleksi (5a-i) sentezlenmiş ve uygun spektroskopik yöntemler ile karakterize edilmiştir. 5) Sentezlenen Ag(I)-NHC kompleksleri ve karşılık gelen azolyum tuzlarının Staphylococcus aureus ve Enterococcus faecalis (Gram-pozitif), Escherichia coli ve Pseudomonas aeruginosa (Gram-negatif) bakteri ve Candida albicans ve Candida tropicalis mantar türlerine karşı anti-mikrobiyal etkileri incelenmiştir. 6) Sentezlenen Rh(I)-NHC komplekslerinin fenilasetilenin hidrofosfinasyonu tepkimesinde katalitik özellikleri incelenmiştir. 7) Sentezlenen Ir(I)-NHC komplekslerinin alkinlerin hidrosilasyonu tepkimesinde katalitik özellikleri incelenmiştir.