Yeni medyada podcast anlatısı: Türkiye'de popüler podcastlerin içerik analizi

Bu araştırma, podcast mecrasının karakteristik özelliklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, Türkiye'de yayımlanan podcastlerde anlatı ve içerik biçimlerinin nasıl kurulduğunu betimlemek ve bu yapılara ilişkin örüntüleri sistematik olarak ortaya koymak amacıyla kodlama cetveli tasarlanmıştır. 5 Mayıs 2025 itibarıyla popüler listelerde yer alan 10 programdan seçilen 50 bölüm incelenmiş, içerik analiziyle geliştirilen çok boyutlu bir kodlama cetveli uygulanmıştır. Geliştirilen kodlama cetvelinin güvenirliği Cohen's Kappa κ=0,71 ile doğrulanmış; bu iyi düzeyde uyum, bulguların güvenilir biçimde yorumlanmasını sağlamıştır. Bulgular, mecranın "yakınlık" odaklı bir söylem üzerine kurulduğunu göstermektedir: konuşur tınısı, birinci kişi anlatım ve şimdiki zaman tercihleri yaygındır; duygusal ve mizahî ifade biçimleri dilsel ilişkiselliği güçlendirmektedir. Anlatım tekniğinde hikâyeleştirme ile düz anlatımın birlikte kullanılması, podcasti hikâye–bilgi hibritine yerleştirir. Bilgi atıflarında kişisel deneyim ile haricî kaynaklar birlikte kullanılır. Konu düzeyinde kişisel anlatılar merkezde konumlanırken, kamusal meseleler ve psikoloji/iyi yaşam başlıkları yardımcı katmanlar oluşturur. Üretim biçiminde tek sesli formatın ve 20–40 dakikalık akışın öne çıkması, taşınabilir dinleme ritmine uyumlu bir yapıdadır. Dinleyiciyle etkileşim çoğunlukla program içinden kurulan doğrudan hitaplarla sürdürülür. Reklamlarda sunucunun kendi sesiyle okuması ve içerikle uyum çok düşük olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak popüler Türkçe podcastler, radyo kökenli pratiklerin dijitalde yeniden aracılanmasıyla, ikincil sözlü kültürün yakınlık kiplerini ve Kullanımlar–Doyumlar perspektifinin eşlik/öğrenme/kimlik gereksinimlerini aynı akışta buluşturan özgün bir anlatı alanı üretmektedir.