Yeni nesil ön şekillendirilmiş besleyici gömleklerinin tasarımı, optimizasyonu ve üretimi

Sanayide metalik parça üretimi için kontrol kolaylığı, ekonomikliği ve seri üretime uygulanabilirliği açısından en çok tercih edilen yöntemlerin başında döküm süreçleri gelmektedir. Özellikle büyük boyuttaki ve tek parça halinde üretilmek istenen parçaların üretiminde döküm kaçınılmaz bir yöntem olmaktadır. Her ne kadar hatasız bir döküm için yolluk tasarımı iyi yapılsa bile katılaşma sonucu oluşan çekintilerin döküm parçayı etkilememesi için çoğunlukla besleyici kullanımı gerekmektedir. Besleyici kullanımı, döküm verimini düşürse de sonuçta üretim verimini doğrudan artırmaktadır. Besleyici verimini artırmak üzere besleyici gömlekler, demir esaslı ve kısmen de demir dışı alaşımların dökümünde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada insan sağlığına ve çevreye uyumlu hammaddeler kullanılarak geliştirilen besleyici gömleklerin tasarımı ve üretimi amaçlanmıştır. Bu amaçla, ekzotermik ve yalıtım özellikli dört farklı bileşim sahip besleyici gömleklerin yapısal ve ısıl karakterizasyonları yapılarak yeni iki farklı geometrik tasarım geliştirilmiştir. Böylece besleyici gömlek seçiminde ve uygulanmasında önemli özellikleri ortaya konmuştur. Aynı zamanda besleyici gömlek etkinliğinin incelenebileceği uygun kalıp tasarımları yapılarak döküm uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Döküm uygulamalarında küresel grafitli dökme demir, karbon çeliği, yüksek manganlı çelik ve paslanmaz çelik alaşımları kullanılmıştır. Dökümler sırasında soğuma eğrileri çıkarılarak gömleklerin metal katılaşma sürecine ve katılaşma sonrası metal yapısına etkileri incelenmiştir. Besleyici gömlek incelemeleri ve döküm uygulamalarından elde edilen bulgular döküm benzeşim programı üzerinde işlenerek programda kayıtlı besleyici gömlek özellikleri geliştirilmiştir. Bu yolla benzeşim programı kullanılarak doğru besleyici gömlek seçiminin önü açılmıştır.