Yeni nesil sorularla zenginleştirilmiş bağlam temelli öğretimin akademik başarıya, matematik okuryazarlığı özyeterliğine, matematiksel muhakemeye ve matematik kaygısına etkisi

Bu araştırmanın genel amacı, yeni nesil sorularla zenginleştirilmiş bağlam temelli matematik öğretiminin dokuzuncu sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına, matematik okuryazarlığı özyeterlik algılarına, matematiksel muhakeme becerilerine, matematik kaygısına ve kalıcılığa etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda öğrencilerin yeni nesil sorularla zenginleştirilmiş bağlam temelli matematik öğretimi uygulamasına ilişkin görüşleri ve yeni nesil sorularla zenginleştirilmiş bağlam temelli matematik öğretimi uygulamasının etkililiğinin artırılmasına yönelik önerileri de araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde Kahramanmaraş ili Türkoğlu ilçesinde bulunan bir devlet Anadolu imam hatip lisesinde dokuzuncu sınıfta öğrenim gören toplam 58 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada, karma araştırma desenlerinden biri olan gömülü desen (iç içe karma desen) tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri "Akademik Başarı Testi (ABT)", "Matematik Okuryazarlığı Öz-Yeterlilik Ölçeği (MOÖÖ)", "Matematiksel Muhakeme Testi (MMT)" ve "Matematik Kaygısı Ölçeği (MKÖ)" aracılığıyla toplanırken; nitel veriler kişisel bilgi formu, odak grup görüşmeleri ile öğrenci ve araştırmacı günlüklerinden elde edilmiştir. Nicel verilerinin analizinde kovaryans analizi (ANCOVA); nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları, yeni nesil sorularla zenginleştirilmiş bağlam temelli matematik öğretiminin, mevcut öğretim programına kıyasla öğrencilerin akademik başarılarını artırmada, matematik okuryazarlığına yönelik özyeterlik algılarını güçlendirmede ve matematiksel muhakeme becerilerini geliştirmede daha etkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, bu öğretim yaklaşımının akademik başarıya ilişkin puanların kalıcılığını sağlamada etkili olduğu ve öğrencilerin matematik kaygılarını azaltmada da olumlu katkılar sunduğu belirlenmiştir. Öğrenciler, yeni nesil sorularla zenginleştirilmiş bağlam temelli matematik öğretiminin; günlük yaşamla ilişki kurmayı kolaylaştırdığı, konuların daha iyi anlaşılmasına katkı sağladığı, matematiğin yaşamın her alanında yer aldığını fark ettirdiği, muhakeme ve yorumlama becerilerini geliştirdiği, dersi daha ilgi çekici ve eğlenceli hale getirdiği, dikkat ve motivasyonu artırdığı, bilgilerin kalıcılığını desteklediği ve matematiğe yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği yönünde görüş bildirmişlerdir. Bununla birlikte, bazı öğrenciler bu yaklaşımın sınırlı yönlerine de dikkat çekmiş; özellikle soruların uzunluğu, bazı ifadelerin anlaşılmasındaki güçlükler ve soruların zihinsel olarak yorucu olabileceği yönünde görüş bildirmişlerdir. Öğrenciler, bu öğretim yaklaşımının daha etkili hale gelebilmesi için; yakın çevreden ve sık karşılaşılan durumlardan daha fazla örnek seçilmesi, dikkat çekici ve öğrencinin ilgisini çekecek bağlamların kullanılması, farklı bağlam türlerinden örnek sayısının artırılması, soruların kolaydan zora doğru sıralanması, açıklamaların daha ayrıntılı sunulması ve öğrencilerin doğrudan katılımını sağlayacak deney, gözlem gibi etkinliklere daha fazla yer verilmesi gerektiğini önermişlerdir. Anahtar kelimeler: Bağlam temelli öğretim, matematik öğretimi, akademik başarı, matematiksel muhakeme, matematik okuryazarlığı özyeterliği, matematik kaygısı, kalıcılık