Yeni platelet inhibitörü tuzların ilaç etkin maddesi olarak geliştirilmesi ve aktivitelerinin araştırılması

Amaç: Bu çalışmada ülkemizde üretimi olmayan aktif farmasötik bileşen geliştirilmesi, Üniversite-Sanayi işbirliğinde ilaç adayı olabilecek yeni bir molekülün ortak araştırmalar sonucu ortaya konulması istenmiştir. Bu tez kapsamında Prasugrel'in, çeşitli karşıt iyonlarla reaksiyonu sonucunda 2'si yeni 5 farklı Prasugrel tuzu elde edilmiş, yapıları ve saflıkları spektroskopik yöntemler ve eleman analizi verileriyle kanıtlanmıştır. Materyal ve Metot: Prasugrel tuzlarının in vitro antiplatelet ve antikanser aktiviteleri araştırılmış ve diyabette artan aterotromboz etkisini anlayabilmek için diyabetik ve nondiyabetik hayvanlarda in vivo-ex vivo antiplatelet aktiviteleri karşılaştırılmıştır. Ex vivo ölçümlerde Chrono-Log agregometre cihazı ile sitratlı tam kanda antiagregan aktivite belirlenmiştir. Trombosit aktivasyon yolağında yer alan bileşenlerin, serumdan ve tam kandan izole edilen trombositlerde ELISA tekniği ile ölçümü yapılmıştır. In vitro antiplatelet ve antikanser çalışmalarında ELISA kitleri kullanılmıştır. Bulgular: In vivo-ex vivo çalışmalarda ADP için 4a Prasugrel'e göre daha zayıf etkili 2a ve 3a daha yüksek etkili, epinefrin için 2a yüksek etkili bulunmuştur. 1a, 2a, 3a ve 4a tarafından TxB2 ve GpIIb/IIIa düzeyleri diyabetik gruplarda anlamlı biçimde inhibe edilmiştir. pAKT ve pERK2 ölçümlerinde, nondiyabetik gruplarda 1a, 2a, 3a ve 4a tarafından yüksek inhibisyon gerçekleşmiştir. VASP düzeyi için nondiyabetiklerde 2a anlamlı bir azalmaya neden olmuştur. In vitro antiplatelet ve antikanser çalışmalarında aktivite gözlenememiştir. Sonuçlar: In vivo-ex vivo çalışmalarda 2a ve 3a için baz Prasugrel'e yakın veya daha güçlü antiplatelet aktivite gözlenmiştir. In vitro antiplatelet ve antikanser çalışmalarında aktivite gözlenememiştir. Anahtar Sözcükler: Prasugrel, Tuz, Antiplatelet, Diyabet, Antikanser