Yeni sülfonamitlerin sentezi, yapılarının aydınlatılması, biyolojik ve antioksidant aktivitelerinin incelenmesi

Yaşamımızda büyük öneme sahip olan ve doğal ürünlerin pek çoğunun yapısında bulunan heterosiklik bileşikler yaygın olarak doğada bulunmakta ve çok çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Karbonhidratlar, nükleik asitler, peptidler, proteinler, alkoloidler, terpenler ve steroidler heterosiklik yapı içeren önemli organik bileşiklerdir. Yeni heterosiklik bileşiklerin sentezine yönelik çalışmaları ve sentezlenen bu bileşiklerin biyolojik etkinlikleri (antibakteriyel, antimikrobiyal, antifungal, antikanserojen vb.), anti korozif etkileri literatür de önemli yer tutmaktadır. Heterosiklik bileşik olan tetrazoller özellikle boya sanayiinde, fotoğrafçılıkta, tarım, tıp, eczacılık ve kimya sektöründe yaygın kullanılırlar. Sistematik incelenmesi 20. yüzyılın ortalarından sonra başlayan tetrazol türü bileşiklerin ilaç etken maddesi, korozyon inhibitörü, patlayıcı üretiminde ve fotoğrafçılıkta çok kullanılması bu bileşiklere olan ilgiyi her geçen gün artırmıştır. Biyolojik açıdan önemli bileşikler olan tetrazollerin piridinyum tuzlarının halka açılmasıyla oluşan ürünleri kanser tedavisinde kullanılmaktadır. Tasosartan isimli tetrazol türevi ilacın yüksek tansiyon tedavisinde kullanılabileceği belirlenmiştir. Hem oksadiazoller hem de tiyodiazoller heterosiklik bileşiklerdir. Oksadiazol türevi bileşikler antibakteriyel, antikanserojen, anti tüberküloz etki göstermektedir. Sülfonamidler, insan sağlığı ve veterinerlik uygulamalarında kullanılan antibakteriyel ilaçlardır. Ticari olarak da üretilen sülfonamid türü ilaçlar geniş bir spektrumda hem Gram (+) hem de Gram (-) bakterilere karşı yüksek etkinlik göstermektedir. 1970'li yıllarda trimetoprim, tetroksoprim ya da pirimetamin gibi dihidrofolat redüktaz inhibitörleriyle sülfometaksazolün kombinasyonu ile sülfonamitler spesifik enfeksiyonlarda (üriner kanal ve solunum yolu vb.) hayvan hastalıklarının tedavisinde ve bu hastalıklardan korunmada yeniden kullanılmaya başlanmıştır. Yukarıda anlatılan özelliklerinden dolayı bu tezde sülfonamid türevi bileşiklerin sentezlenmesi hedeflenmektedir. Sentezleri gerçekleştirilen tüm bileşiklerin yapıları MS, element analizi, FT-IR, 1H-NMR ve 13C-NMR gibi yöntemlerle aydınlatıldı. Daha sonra ise sentezlenen bu bileşiklerin antibakteriyel, antifungal, antioksidant aktiviteleri araştırıldı.