Yeni tanı multiple myeloma hastalarında ilk sıra tedavide bortezomib-deksametazon ve bortezomib-siklofosfamid-deksametazon tedavi yanıtlarının uluslararası evreleme sistemi ve revize uluslararası evreleme sistemine göre retrospektif olarak değerlendirilmesi

Amaç: Multiple myeloma (MM) klonal plazma hücre artışıyla seyreden malign bir hastalık olup tüm kanserlerin %1'ini ve hematolojik kanserlerin %10'unu oluşturmaktadır. Günümüzde yeni tedavi ajanlarının kullanımıyla hastaların sağkalım süreleri 10 yıla yaklaşmakla birlikte MM halen kürabl bir hastalık değildir. Bu çalışmada retrospektif olarak Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalında ilk sıra tedavide bortezomib-deksametazon (VD) ve bortezomib-siklofosfamid-deksametazon (VCD) tedavileri alan yeni tanı MM hastalarının tedavi yanıt ve sağkalım oranlarının uluslararası evreleme sistemi (ISS) ve revize uluslararası evreleme sistemine (R-ISS) göre değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2008-2022 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalında MM tanısı ile izlenen ve birinci basamak tedavide VD veya VCD rejimlerinden birini alan 264 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özelliklere, SLiM-CRAB kriterlerine, prognostik faktörlere (albümin, -2 mikroglobulin, laktat dehidrogenaz (LDH), sitogenetik anomaliler (SA)), evreleme sistemlerine (ISS ve R-ISS) ve aldıkları tedavilere göre genel sağkalımları (OS) ve tedavi yanıtları değerlendirildi. ISS ve R-ISS evreleme sistemlerinin prognozu göstermedeki etkinlikleri karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamızdaki 264 hastanın 151'i (%57) erkek, 113'ü (%43) kadın olup erkek kadın oranı 1.34 olarak saptandı. Hastalarda ortanca yaş 64 yıl olarak izlendi. Birinci basamak tedavide hastaların 73'ü (%28) VD, 191'i (%72) VCD almakta idi. 64 (%24) hastaya otolog hematopoetik kök hücre nakli (OHKHN) yapıldı. Hastalarda SLiM-CRAB kriterlerinin OS üzerine etkisi değerlendirildiğinde, kemik iliği plazma hücre oranı >%60, kemik lezyonu, hiperkalsemisi ve hemoglobini <10 gr/dl olan hastalarda OS daha kısa saptandı (sırasıyla p=0.004, p=0.002, p<0.001, p=0.001). ISS ve R-ISS'de kullanılan prognostik faktörlere göre OS değerlendirildiğinde LDH yüksekliği, yüksek riskli SA varlığı ve β-2 mikroglobulin >5,5 mg/L olan hastalarda OS daha kısa izlendi (sırasıyla p=0.002, p<0.001, p<0.001). VCD alanlarda ve OHKHN yapılan hastalarda OS daha uzun idi (sırasıyla p=0.035, p<0.001). ISS ve R-ISS'nin evrelerine göre OS değerlendirildiğinde hem ISS hem de R-ISS evre I hastalarda OS evre II ve III'e göre daha uzundu (p<0.001). OHKHN yapılan ve yapılmayan hastalarda ISS ve R-ISS'ye göre OS değerlendirildiğinde iki evreleme sisteminde de OHKHN yapılmayan hastalarda evre I'de OS daha uzunken (sırasıyla p=0.001, p<0.001), OHKHN yapılan hastalarda evreler arasında OS farklı değildi (sırasıyla p=0.96, p=0.63). LDH yüksekliği ve yüksek riskli SA varlığında R-ISS evre II hastalarının OS'lerinin daha kısa olduğu gözlendi (sırasıyla p=0.001, p=0.033). VD, VCD ve VCD+OHKHN tedavisi alan hastaların genel yanıt oranları değerlendirildiğinde en yüksek genel yanıt oranı VCD+OHKHN yapılan hastalarda izlenirken VD ile VCD alan hastalar arasındaki genel yanıt oranları farklı değildi (sırasıyla p=0.002, p=0.15). Sonuç: Çalışmamızda MM hastalarında R-ISS'nin prognozu göstermede ISS'den daha etkin olduğu izlendi. OHKHN yapılan hastalarda ise iki evreleme sistemine göre OS süreleri benzerdi. LDH ve SA prognozu göstermede albümin ve 2- mikroglobulinden daha etkin olarak gözlendi. Yeni ajanlarla tedavi sonrası OHKHN yapılan hastalarda OS'nin belirgin olarak uzadığı ve daha iyi tedavi yanıtları elde edildiği izlendi.