Yeni Türkiye'nin yapılanma sürecinde halkevleri'nin rolü ve Urfa halkevi örneği (1934-1951)

Türkiye Cumhuriyeti'nin önemli kültürel atılımlarından biri olan Halkevleri, Atatürk tarafından 19 Şubat 1932'de kurulmuştur. Halkevlerinin amacı, Atatürk ilke ve inkılâplarını halka tanıtmak, benimsetmek ve geliştirmek olmuştur. Halkevleri, dokuz farklı şube üzerinden hareket ederek kültürel kalkınmayı sağlamaya çalışmıştır. Böylece devlet ile halk arasındaki bütünleşme sağlanırken, inkılâpların toplum tabanına yayılması amaçlanmıştır. 23 Şubat 1934'te açılan Halkevlerinden biri de Urfa Halkevi'dir. Bu araştırmanın kapsamını Urfa Halkevi ve faaliyetleri oluşturmaktadır. Bu araştırma, Urfa Halkevi hakkında yapılan belgelere dayalı ilk bilimsel araştırmadır. Bu durum Urfa'nın 1934 – 1951 yılları arasındaki dönemin aydınlatılmasında önemli rol oynaması düşünülmektedir. Yöntem olarak, literatür ve arşiv taraması yapılmış, ulusal ve yerel yayınlar taranmış ve Halkevleri ile ilgili eserler incelenmiştir. Urfa Halkevi, cumhuriyet ideolojisini benimsemiş ve kültürel kalkınma yolunda önemli adımlar atmıştır. Güzel sanat çalışmalarında milli kültür, çağdaş bir şekilde derlenip yansıtılmıştır. Yapılan temsil ve konferanslar ile milli ve çağdaş bilinç oluşturulurken, sosyal alanda da önemli bir canlanmanın yaşanmasını sağlamıştır. Yine Spor faaliyetleri ile gençliğin beden terbiyesi sağlanırken, ulusal bayramlar ile milli tarih bilinci oluşturulmuştur. Ayrıca Türkçe okuma yazma kursları ile eğitim seviyesi yükseltilmiş, özellikle kadınların sosyal hayata katılmasında büyük çaba gösterilmiştir. Böylece Halkevlerinin hedeflediği gaye, Urfa'da kendini büyük ölçüde hissettirmiş ve kültürel kalkınma politikasına önemli katkılar sağlamıştır.