Yenidoğan kraniotabesinin vitamin D düzeyi ile ilişkisi

AMAÇ: Kraniotabes rikets, A hipervitaminozu, multiple skleroz gibi immun mediator hastalıklar, osteogenezis imperfekta, hidrosefali, konjenital sifiliz gibi birçok hastalıkla ilişkili olarak kafatası kemiklerinin yumuşamasıdır. Sağlıklı yenidoğanların %30unda kraniyotabes saptanır ve bu genellikle 2-3.ayda kendiliğinden kaybolur. Bu yüzden sağlıklı yenidoğanlarda kraniyotabes fizyolojik kabul edilir ve tedavi edilmez. Hatta bu yenidoğanlarda ek tetkike gerek duyulmaz. Daha önce yapılan çalışmalarda sayı azlığı nedeniyle kraniyotabesli bebeği olan annelerin D vitamin düzeyleriyle kraniyotabessiz bebeği olan annelerin D vitamin düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Fakat intrauterin ya da yenidoğan döneminde görülen geçici Vitamin D eksikliğinin çocukluk döneminde tip 1 DM, astım, alt solunum yolu enfeksiyonları, hatta şizofreni ve rikets riskini arttırdığı bilinmektedir. Eğer D vitamini eksikliği daha uzun süre devam ederse, ileriki yaşlarda çok daha fazla sağlık problemine neden olabilir. Bu yüzden sağlıklı yenidoğanlardaki kraniyotabes intra uterin dönemde maruz kalınan vitamin D eksikliğinin en erken bulgusu ise perinatal vitamin D eksikliğinin yenidoğanların ileriki yaşamlarındaki etkileri tam olarak aydınlatılıncaya kadar bu yenidoğanların D vitamini ile tedavi edilmesi yerinde olacaktır. Bu çalışmada sağlıklı yenidoğanlarda görülen kraniyotabesin gerçekten fizyolojik olup olmadığı, D vitamini eksikliği ile ilişkisi ve kraniyotabesi olan yenidoğanlarda tedavi gerekip gerekmediği araştırılmıştır. YÖNTEM: Çalışmamıza Nisan 2012 ile Nisan 2013 tarihleri arasında Zonguldak Bülent Ecevit Tıp Fakültesi Hastanesi'nde doğan sağlıklı, term ve >2000gr olan 150 yenidoğan dahil edildi. Çalışmaya alınan yenidoğanlar postnatal taburculukları sırasında (1-3. Gün) kraniyotabesi olanlar ve olmayanlar diye iki gruba ayrıldı. Bu yenidoğanların annelerinin 25(OH) vitamin D düzeylerine bakıldı. Çalışmaya dahil edilen yenidoğanların tümü 1 aylık olunca yenidoğan poliklinik kontrolüne çağrılarak kraniyotabes açısından tekrar değerlendirildi ve hepsinden serum Ca, P, ALP, PTH, 25(OH) vitamin D, idrar ca/ kreatinin düzeyi gönderildi. Sonuçların anne yaşı, gebelik sayısı, doğum ağırlığı, doğum haftası ailenin yaşadığı yer, annenin eğitim durumu, sigara içme durumu ,yenidoğanların beslenme şekilleri ile ilişkisi değerlendirildi. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 13, 0 paket programı kullanıldı. BULGULAR: Kraniotabes 45 yenidoğanda (%30), özellikle de kış aylarında doğanlarda yaz aylarında doğanlara göre daha fazla saptandı. Ayrıca kraniotabesi olan gruptaki bebeklerin doğum ağırlıkları normal gruba göre daha düşüktü (p=0,002). Bir aylıkken kraniotabesi olan yenidoğanlarda kraniotabesi olmayanlara göre PTH düzeyi daha yüksek saptanırken 2 grup arasında anne ve bebeklerin 25(OH) vitamin D düzeyleri açısından ilişki saptanmadı. Kraniotabesi olan yenidoğanların annelerinin %6,6'sında serum 25(OH) vitamin D düzeyi <10 ng/ml iken kraniotabesi olmayan annelerin sadece %0,95'inde 25(OH) vitamin D<10 ng/ml idi. Annelerin %96'sında D vitamini eksikliği ya da yetersizliği gözlenirken yenidoğanların %90'ında D vitamini düzeyleri normal sınırlarda idi. Kraniotabes ile beslenme şekli arasında ilişki gözlenmezken sadece anne sütü ile beslenen bebeklerde D vitamini düzeyinin istatistiksel olarak daha düşük olduğu saptandı. Yenidoğanların %95,3'ü 400 IU D vitamini desteği alırken, sadece %7'si D vitamini desteği almıyordu. Kraniotabes ile D vitamini desteği alan ve almayan yenidoğanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. SONUÇ: Yenidoğan kraniotabesinin maternal D vitamini eksikliği ile ilişkisi net olmamakla birlikte bu konuda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Ayrıca çalışmamızın sonuçları maternal vitamin D eksikliğinin ülkemizde hâlâ önemli bir sorun olduğunu göstermektedir. Bu nedenle maternal vitamin D eksikliğini önlemeye yönelik tedbirlerin güçlendirilerek yaygınlaştırılması gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Yenidoğan; kraniotabes; vitamin D eksikliği