Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde topuktan kan alma işlemi sırasında uygulanan anne sütü ve lavanta kokularının yenidoğanın ağrısı ve konforu üzerine etkisi

Amaç: Bu çalışma yenidoğanlarda topuktan kan alma işlemi sırasında uygulanan anne sütü ve lavanta kokularının yenidoğanların ağrısı ve konforu üzerindeki etkinliğinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, çapraz tek kör randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde 15 Eylül 2021- 31 Ocak 2022 tarihleri arasında yapıldı. Örnekleme yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan 37-42 gestasyon haftasındaki yenidoğanlar alındı. 36 yenidoğan araştırmanın örneklemini oluşturdu. Aynı yenidoğan üzerinde üç grup (Anne Sütü, Lavanta, Kontrol Veri Grubları) ölçümleri, koku difüzyonunu önlemek amacıyla farklı günlerde yapıldı. İşlem öncesinde yenidoğanın burnundan 5 cm uzağa koku spançları yerleştirildi. Veriler yenidoğan Tanılama/Veri Toplama Formu, Yenidoğan Bebek Ağrı Ölçeği (NIPS) ile Yenidoğan Konfor Davranış Ölçeği (YKDÖ) kullanılarak, toplandı. Verilerin yorumlanmasında frekans tabloları ve tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. Normal dağılıma uygun olmayan ölçüm değerleri için parametrik olmayan yöntemler kullanıldı. Parametrik olmayan yöntemlere uygun şekilde, "Friedman" test (χ2-tablo değeri) yöntemi, normal dağılıma sahip olmayan iki nicel değişkenin ilişkilerinin incelenmesinde "Spearman" korelasyon katsayısı kullanıldı. Bulgular: İşlemden 3 dakika önce lavanta veri grubunun konfor ölçümleri, kontrol veri grubuna göre anlamlı düzeyde düşükken (p<0,001), ağrı ölçümleri açısından veri grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu (p>0,05). İşlem sırasında lavanta ve anne sütü veri gruplarının ağrı ve konfor ölçümleri, kontrol veri grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulunurken (p<0,001), lavanta ve anne sütü veri grubunda olanların ağrı ve konfor ölçümleri arasında anlamlı bir farklılık yoktu (p>0,05). İşlemden 3 dakika sonra lavanta veri grubu ağrı ölçümlerinin, kontrol veri grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlendi (p=0,002). Lavanta ve anne sütü veri gruplarının konfor ölçümleri, kontrol veri grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (p=0,001). Sonuç: Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde topuktan kan alma işlemi sırasında uygulanan anne sütü ve lavanta kokularının yenidoğanın ağrısı üzerinde azaltıcı, konforu üzerinde artırıcı etkisi olduğu bulundu. Anahtar Kelimeler: anne sütü kokusu, aromaterapi, hasta konforu, hemşire, yenidoğan ağrı