Yerel tarih ve tarih eğitimine katkısı

nsandan uzak, tepeden yazılan tarihçilige yerelligin, yani tarihte yıllar boyu yer verilmeye deger görülmeyen mekan ve insan gibi ögelerin dahil edilmesi çok uzak bir geçmise dayanmamaktadır. Ancak tarihçilige saglayacagı katkılar anlasılmaya baslanmıs olacak ki dünyanın birçok ülkesinde yerel tarih tarihçileri cezbetmis durumdadır. Yerel tarihin getirileri yalnızca tarihçilige sagladıklarıyla sınırlı degildir. Tarih egitiminin Türkiye gibi ülkelerdeki merkeze fazlaca bagımlı, ders kitabı ve ögretmen odaklı ve insan unsurundan uzak görüntüsünü yırtacak önemli getirileri bulunmaktadır. Tarih derslerinde ögrencilere verilen bilgiler yine ögrenciler tarafından kuru ve tadsız en önemlisi de anlamsız olarak görülmektedir. Dolayısıyla da anlamsız olarak algıladıkları bilgileri niçin ögrendiklerini bilmeden ezberlemeye yöneltilmektedirler. Oysa dogru biçimde kazandırılan tarih bilgisinin onlara saglayacagı tarihsel bilinç ve bakıs açısı toplumun bireyleri olmaları açısından da farklı kazanımları bünyesinde barındırır. Topluma çagdas bakıs açısına sahip, çogulcu ve empatik becerileri gelismis, farklılıkları hosgörüyle karsılayan ve barısçı bireyler olarak katılmalarına katkı saglar. Yerel tarihin tarih egitimine yani dolaylı olarak bu kazanımlara saglayacagı katkı azımsanamayacak boyutlardadır. Bu çalısma yerel tarihi tanımlamak, tarihsel süreçteki serüvenini ve tarih egitimine sagladıgı katkıları ortaya koymak amacıyla gerçeklestirilmistir. Arastırmada öncelikle var olan kosulları gözler önüne sermek amacıyla tarih egitiminin amaçları, Türkiye'de bu amaçlara ulasma konusunda yasanan sorunlar ve bu sorunların ortadan kaldırılması amacıyla girisilen iyilestirme çabalarına yer verilmistir. Ardından yerel tarihin ne oldugu, ortaya çıkısı ve gelisim süreci, teması, yerel tarihin en önemli yöntemlerinden biri olan sözlü tarih, yerel tarihin kaynakları, çesitli açılardan ve de egitim yönünden sagladıklarıyla ilgili bilgiler, derse ne sekilde dahil edilecegini gösteren örneklerle yerel tarihe yönelik bazı elestirilere yer verilmistir. Son olarak ise derse yerelligin dahil edilmesi durumunda bunun ögrenciler tarafından nasıl karsılandıgı ve bakıs açılarında ne gibi degisiklikler yarattıgını ortaya koyan bir uygulama bölümü yer almaktadır. Bu bölümde zmir evreninde Amerikan Koleji lise I. sınıf ögrencileri örneklem olarak seçilmistir. Ögrencilerin 2006-2007 egitim ögretim yılı güz döneminde tarih dersinde gerçeklestirdikleri iki aktivite üzerinden görüsleri alınmıstır. Ögrenciler dönem içinde bir aile tarihi projesi hazırlamıslar ve Allianoi-Bergama gezisine katılmıslardır. Aile tarihi projesinde ögrenciler yerel tarihin önemli yöntemlerinden olan sözlü tarihi kullanarak aile büyükleriyle görüsmeler yapmıslar ve onların yasantılarını dönemin tarihsel olaylarıyla baglantılı biçimde ortaya koymuslardır. Allianoi-Bergama gezisinde ise tarih derslerinde isledikleri ilkçag uygarlıklarının besigi durumundaki tarihsel mekanları görme sansı elde etmislerdir. Bu aktiviteler sonrasında ise ögrencilerin tarih derslerine yönelik düsüncelerinde meydana gelen degisimler yöneltilen sorulara alınan yanıtların belirli kategorilere ayrılması yoluyla tablolastırılmıs ve bulgular yorumlanmıstır.