Yerel yöneticiler ve okul yöneticilerinin eğitimde yerelleşmeye ilişkin kendilerini hazır görme durumları

Eğitim yönetimin yerelleşmesi uzun yıllardır tartışılan bir konudur. Kalkınma planları ve milli eğitim şuralarında enerji, para ve zaman kaybına neden olan kırtasiyeciliğin yaygın olması, eğitim sisteminde koordinasyon zayıflığının olması ve yetkilerin üst yönetim biriminde toplanmış olması, merkezi yönetimin olumsuzlukları arasında yer almaktadır. Yapılan çalışmalarda bu olumsuzlukların giderilebilmesi için eğitim yönetiminin yerelleşmesi gerektiği savunulmaktadır.Eğitim yönetiminin yerelleşmesiyle ilgili yapılan araştırmalarda yerelleşmeyle birlikte eğitim ile ilgili alınacak olan kararlarda zaman kaybı önlenmiş olacağı bölgenin ihtiyacına yönelik çalışmalar yapılabileceği ileri sürülmektedir. Türk Eğitim Sisteminde okulların kendi ihtiyaçlarına, bölgesel özelliklerine göre bir program oluşturulması, eğitim harcamalarının yerel yönetimlerce karşılanmasıyla sorunları bölgesel olarak çözüme kavuşturulacağı savunulmaktadır.Ancak belediyelerdeki nitelikli personel eksikliği nedeni ile var olan olanakların eğitimin yerinden yönetilmesine hazır olmadığı, eğitimin yönetiminin yerelleştiği takdirde bölgesel eşitsizliklerden dolayı fırsat eşitliğini olumsuz yönde etkileyeceği düşünülmektedir. Bu nedenle eğitim yönetiminin yerelleşmesi için yöneticilerin hazır olup olmadığı incelenmeli, okul müdürlerinin ve yerel yöneticilerin, Türk Eğitim Sisteminin merkeziyetçi yapısından kaynaklanan sorunları nasıl algıladıkları ve bu sorunlara yaklaşımları değerlendirilmelidir.Bu çalışmada yerel yöneticilerin ve okul yöneticilerin eğitim yönetiminin yerelleşmesine yönelik olarak kendilerini hazır görme durumları incelenmiştir. Yerel yöneticilerin ve okul müdürlerinin görüşleri alınırken eğitim yönetiminin beş boyutuyla değerlendirilmiştir. Bu boyutlar; üretimin yönetimi, insan kaynaklarının yönetimi, öğrenci hizmetlerinin yönetimi, genel hizmetlerin yönetimi ve para kaynağının yönetimi olarak ele alınmıştır. Çalışmada, ayrıca eğitim yönetiminin yerelleşmesi durumunda oluşturulması öne sürülen yönetim kurulunda kimlerin görev alabileceği ve yerelleşmenin olumlu ve olumsuz sonuçları hakkındaki görüşleri alınmıştır.Tarama modelinde ele alınan çalışmanın evrenini 2006-2007 eğitim-öğretim yılında Çanakkale ilindeki yerel yöneticiler ve okul yöneticileri oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından ilgili literatür ve yapılan çalışmalar taranarak ve uzman görüşleri alınarak geliştirilmiş, iki paralel anket formu uygulanmış ve toplanan verilerin istatistiksel çözümlenmesi, SPSS paket programından yararlanılarak yapılmış, gruplar arasındaki anlamlılık testlerinde p= 0.05 düzeyi esas alınmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama, nonparamatrik testler kullanılmıştır. Okul yöneticilerinin görüşleri kıdem, eğitim durumları, göreve atanma biçimlerine göre kruskal wallis, belediye yöneticilerinin görüşleri, kıdem, eğitim durumları ve yaşa göre analizinde kruskal wallis, okul ve belediye yöneticileri arasındaki farka bakmada man whitney u test, görev yaptıkları idari kademeler arasında farka bakmada yine man whitney u testi, okul yöneticilerinin ve belediye yöneticilerinin görüşlerini analiz etmede betimsel istatistikler kullanılmıştır.Çalışma sonucunda, yerel yöneticiler ile okul yöneticilerinin eğitim yönetimine ilişkin görüşleri arasında genel olarak paralellik ortaya çıkmıştır. Okul yöneticilerinin çoğu eğitim yönetiminin yerelleşmesinin gecikmiş bir model olduğunu düşünmektedirler. Örnek ülkelerde yerel yöneticilerin sorunsuz olarak eğitimi yönettiklerini bu modelin ülkemizde de uygulanması için herhangi bir sorun olmadığını belirtmişlerdir. Yerel yöneticiler ve okul yöneticileri öncelikle eğitim yönetimi ile ilgili ve yerel yönetim modelini tanıtıcı bir eğitim almanın şart olduğunu vurgulamaktadırlar. Yapılan analiz sonucu bir çok konuda merkezi yönetimden, yerel yönetimlere yetki verilmesinin olumlu sonuçlar doğuracağı, öğrenci hizmetlerinde, personel yönetiminde, genel hizmetlerin yönetiminde, bütçe kaynağının yönetiminde ve üretimin yönetiminde daha verimli olunacağı ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Eğitim yönetimi, yerelleşme, yerel yönetici, okul yöneticisi.