Yerel yönetim binaları cephelerinde erkin, halk ve tasarımcılarla olan algısal birlikteliğinin analizi

İktidarlar ideolojilerini, güçlerini, kalıcılıklarını, geçmişle olan bağlarını halka göstermek için mimari bir dil oluşturmuş ve bu dili kamu yapılarında görünür kılmışlardır. Çalışma; belediye bina cephe örneklerinde, erkin tercihlerinin vurgulanması amaçlıdır. Bu bakış açısı ile çalışmanın ana hipotezi; otoriter ve demokratik rejimlerin kendi ideolojilerini göstermek için belediye bina cephelerinde kullandıkları üslubun belli kavramlar çerçevesinde halkın tercihleri ile örtüştüğü, fakat tasarımcılar ile ayrıştığı yönündedir. Bu amaçla gerçekleştirilen deneysel çalışmada belediye idarecileri (41 kişi), halk (43 kişi) ve mimarlardan (40 kişi) oluşan denek gruplarının algısal farklılıklarına bakılmıştır. Denekler kendilerine gösterilen 40 adet farklı kültürlere ait farklı stildeki belediye binası cephe örnekleri 'genel estetik', 'beğeni', 'güç', 'aşina', 'kalıcı', 'demokrat' ve 'davetkar' kavramları değerlendirilmiş, 'sıcaklık', 'kamusallık' ve 'tercih' bağlamında da incelenmiştir. Çalışma bulguları SPSS programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; genel estetik ve beğeni değerlendirmelerinde, belediye idarecileri ve halkın klasik üsluptaki, mimarların ise çağdaş yapılar üzerinde yoğunlaştıkları görülmüştür. Belediye bina cepheleri için 'güç' ve 'kalıcılık' en fazla kemer kolon etkisi, girişin belirgin olması, simetri, ritm ve kule etkisi bileşenleriyle ilişkilendirilmiştir. Mimarlar, post modern yapılara tepki duyarak, belediye idarecileri ve halktan farklılaşmışlardır. Klasik üsluptaki cepheler, her üç denek grubu tarafından da diğer cephe örneklerine kıyasla oldukça 'kamusal' nitelenmiştir.