Yerli ve yabancı orijinli kenevir çeşitlerinde erken ve geç hasat dönemlerinin lif verimi ve lif kalitesine etkisi

Bu çalışma ile kaliteli ve verimli lifler elde etmek, üretimi yaygınlaştırmak kenevir bitkisinden başta tekstil olmak üzere çeşitli alanlarda faydalanmak amacıyla yerli ve yabancı orijinli kenevir çeşitleri kullanılarak uygun hasat döneminin (erken ve geç hasat) belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanında Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Deneme alanında ana parsellere hasat zamanı, alt parsellere çeşitler konulmuştur. Yerli (Narlı ve Vezir) ve yabancı orijinli (Ferimon ve Fedora-17) çeşitler kullanılarak çiçeklenme dönemi (erken hasat) ve tohum olgunlaşma dönemi (geç hasat) olmak üzere iki farklı hasat döneminde lif verimi ve lif kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Çiçeklenme başlangıcı (erken hasat) ve tohum olgunluğu dönemine ulaşan bitkiler (geç hasat) el ile hasat edilmiştir. Çalışmada morfolojik gözlemlerde her bir parsel için rastgele 10'ar bitki seçilip, Uluslararası Tohum Test Birliği (ISTA) kurallarına dikkat ederek, erkek ve dişi bitki oranları, bitki boyu, teknik sap uzunluğu, sap çapı gibi gözlemler alınmıştır. Fizyolojik özellik olarak çıkış ve çiçeklenme başlangıcı zamanı incelenmiştir. İki farklı büyüme periyodunda hasat edilen ve kurumaya bırakılan bitkiler tarlaya alınarak çiğde havuzlama yapılmıştır. Çalışmada farklı hasat zamanlarına ait bitki boyu ortalamaları incelendiğinde her iki hasat döneminde de (erken ve geç hasat) en yüksek bitki boyu Narlı çeşidinde görülmüştür. Teknik sap uzunluğu açısından en uzun, erken hasat döneminde Narlı çeşidinde bulunurken, geç hasat döneminde teknik sap uzunluğu en uzun Vezir çeşidinde gözlemlenmiştir. Dekara kuru sap ve dekara lif verimi en yüksek, Narlı çeşidinde görülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, çiçeklenme dönemi (erken hasat) için; bitki boyu, sap kalınlığı, dekara lif verimi gibi parametreler daha yüksek bulunmuştur. Aynı zamanda yerli çeşitlerin yabancı orijinli çeşitlere göre bitki boyu, lif ve sap verimi bakımından üstün özellikler sergiledikleri görülmüştür. Yapılmış olan bazı lif kalite analizleri (tek lif mukavemeti, tek lif uzunluğu, lif doğrusal yoğunluğu) istatistiksel anlamda önemli bulunmamıştır.