Yeşil finans, ekonomik büyüme, yenilenebilir enerji tüketimi ve doğrudan yabancı yatırımların ekolojik ayak izi üzerindeki etkileri:E-7 grubu örneği

Tez çalışmasında gelişme hızının yüksek olduğu ülkeler grubu olan E-7 (Brezilya, Çin, Endonezya, Hindistan, Meksika, Türkiye) ülkelerinin 2000-2020 dönemi arasında yıllık verilerini kullanarak yeşil finansın ekolojik ayak izi üzerindeki etkisini panel veri analiz yöntemiyle araştırmak temel amacı oluşturmaktadır. E-7 ülkeleri için yeşil finansın, yenilenebilir enerji tüketimi, doğrudan yabancı yatırımların ve reel gelirin ekolojik ayak izi üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla ekonometrik model kurulmuştur. Ekolojik ayak izi modelde bağımlı değişken, Yeşil Finans, yenilenebilir enerji tüketimi, reel gelir ve doğrudan yabancı yatırımlar bağımsız değişken olarak modele eklenmiştir. Çalışmada yapılan ekonometrik analizde ilk olarak yatay kesit bağımlılığının varlığı test edilmiş ve serilerin durağanlığı göz önüne alınarak Crosssectionally augmented IPS (CIPS) birim kök testi tercih edilmiştir. Havuzlanmış Ortalama Grup/Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi (PMG/ARDL) tahmincisi kullanılarak uzun ve kısa dönem tahminler yapılmıştır. Son olarak ise Dumitrescu Hurlin Panel Nedensellik testi uygulanarak değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi sınanmıştır. PMG/ARDL tahmin sonuçlarına göre, E-7 ülkelerinde uzun dönemde yeşil finanstaki %1'lik artışın ekolojik ayak izini 0,005 oranında azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda yenilenebilir enerjinin uzun dönemde 0,327 oranında çevresel sürdürülebilirliği arttırdığı görülmüştür. Çevresel Kuznets eğrisinin test edildiği çalışmada uzun dönemde reel gelirdeki %1'lik artış ekolojik ayak izini 9,848 oranında arttırırken, reel gelirin karesinin ise; uzun dönemde %1 lik bir artışta, ekolojik ayak izini 0,409 oranında azalttığı görülmüştür. Bu durum çevresel Kuznets eğrisinin geçerliliğini doğrulamaktadır. Çalışmada Dumitrescu Hurlin Panel Nedensellik test sonuçlarına göre ekolojik ayak iziyle yeşil finans arasında ekolojik ayak izinden yeşil finansa doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmişken reel gelir ve karesi ile ekolojik ayak izi arasında reel gelir ve reel gelirin karesinden ekolojik ayak izine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca yenilenebilir enerjiyle ekolojik ayak izi arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda modele kontrol değişken olarak eklenen doğrudan yabancı yatırımlar ile ekolojik ayak izi arasında ekolojik ayak izinden doğrudan yabancı yatırımlara doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Yeşil finansın ekolojik ayak izi üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalar literatürde kısıtlı sayıda bulunmaktadır. Bu çalışmada gelişmekte olan ülkeler örnekleminde yeşil finans, yenilenebilir enerji tüketimi ve çevresel Kuznets eğrisi hipotezi test edilerek yeşil enerji kullanımının çevresel sürdürülebilirlik için önemi ortaya konmuştur. E-7 ülkelerinin karbon sıfır hedefine ulaşabilmesi için yenilebilir enerjiye önem vermeleri ve bu konuda yapılan yatırımları hızlandırmaları gerektiği analiz sonuçlarımız ile tespit edilmiştir. Taraflar Konferansı 28'in en önemli gündem maddelerinden biri olan yenilenebilir enerji yatırımlarının arttırılması hedefine ulaşmada E-7 ülkelerinin politika yapıcıları için çalışmamızın bulguları önemlidir. Güncel verilerin kullanıldığı ve uygulanan güncel ekonometrik yaklaşımla çalışmamızın literatüre önemli derecede katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca bu çalışmada kullanılan veriler farklı ekonometrik yaklaşımlarla, farklı ülke örneklemleriyle ve de çeşitli çevresel göstergelerle yeniden tekrarlanabilir.