Yeşil Mutabakatının finans sektörüne etkileri– Almanya ve Türkiye karşılaştırması

İklim değişikliği, çevresel etkilerinin ötesinde ekonomik, sosyal ve politik alanlarda da küresel ölçekte dönüşümlere yol açan çok boyutlu bir kriz hâline gelmiştir. Artan sera gazı salımlarından kaynaklanan bu krizle mücadele kapsamında geliştirilen uluslararası anlaşmalar, özellikle 2015 tarihli Paris Anlaşması ve Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS), taraf ülkelere emisyon azaltımı ve iklim değişikliğine uyum sağlama yönünde çeşitli yükümlülükler getirmiştir. Avrupa Birliği, Avrupa Yeşil Mutabakatı ile iklim nötrlüğünü hedefleyen kapsamlı bir dönüşüm sürecini başlatmıştır. Bu süreç, yalnızca çevre politikaları ile sınırlı kalmayıp sanayi üretiminden enerji dönüşümüne, yatırım stratejilerinden finansal sistemlere kadar geniş bir yapısal reformu beraberinde getirmektedir. Bu tez çalışması, Yeşil Mutabakat'ın finans sektörü üzerindeki etkilerini Almanya ve Türkiye örnekleri üzerinden karşılaştırmalı bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Almanya, Avrupa Birliği içerisinde iklim politikalarının şekillendirilmesinde öncü bir rol üstlenmiş ve 1990–2020 döneminde sera gazı emisyonlarını %41,3 oranında azaltmayı başarmıştır. Bu başarının temelinde yenilenebilir enerji yatırımları, çevreci sanayi politikaları ve sürdürülebilir ulaşım stratejileri bulunmaktadır. Ayrıca Almanya'da Federal Mali Denetleme Otoritesi (BaFin) öncülüğünde iklim risklerinin finansal sistemlere entegrasyonu sağlanmış; yeşil tahviller, sürdürülebilir yatırım fonları ve fintech tabanlı uygulamalar gibi araçlar vasıtasıyla düşük karbonlu ekonomiye geçiş desteklenmiştir. Türkiye ise uluslararası iklim rejimine daha geç dâhil olmuş olmakla birlikte, 2053 yılı için net sıfır emisyon hedefi ve %41 oranında azaltım taahhüdü ile önemli bir yönelime girmiştir. Ancak yeşil finansman alanı henüz gelişme aşamasındadır. Özellikle yenilenebilir enerji yatırımları ve sınırlı sayıdaki finans kuruluşunun sürdürülebilirlik ilkelerini benimsemesiyle ilerleme kaydedilmekte; ancak yeşil finansal ürünlerin standartlara dayalı olarak etiketlenmesi, iklim risklerinin denetim süreçlerine entegrasyonu ve AB taksonomisi ile uyum gibi konularda yapısal zorluklar yaşanmaktadır. Bu çalışmada, Almanya ve Türkiye'nin iklim politikaları, yeşil finansman stratejileri, düzenleyici çerçeveleri ve finansal sektörlerin dönüşüm süreçleri detaylı biçimde incelenmiştir. Yeşil Mutabakat kapsamında her iki ülkenin güçlü yönleri, karşılaştıkları yapısal engeller ve geleceğe yönelik fırsat alanları analiz edilmiştir. Sonuç olarak, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada finans sektörünün oynadığı rolün, ulusal düzeyde geliştirilen politikalarla doğrudan ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Almanya'nın kurumsallaşmış yapısı ve düzenleyici derinliği, Türkiye için yol gösterici bir model sunmakta; Türkiye'nin ise genç ve büyüme potansiyeli yüksek yeşil finans ekosistemi, stratejik düzenlemelerle önemli bir ivme kazanabilecek niteliktedir.