Yeşilyurt (Malatya) yöresi bademlerinin (Prunus amygdalus L.) seleksiyonu

Bu çalışma 2016-2018 yılları arası Malatya ilinin Yeşilyurt ilçesinde doğal olarak yetişen badem popülasyonu içerisinden ümitvar olanları belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada badem meyve ıslah amaçları doğrultusunda popülasyondan ilk yıl 92 tipten meyve örneği alınmış ve bazı meyve özellikleri incelenmiştir. Badem genotipleri içerisinde ön eleme yapılarak iç ağırlığı 0,8 g ve üzeri olan 35 genotipten ikinci yıl tekrar meyve örneği alınmıştır. Bu tipler üzerinde yapılan gözlem ve değerlendirmelere göre belirli seleksiyon kriterleri esas alınarak yapılan tartılı derecelendirme sonucunda 18 genotip ümitvar olarak seçilmiştir. Seçilen genotiplerde tam çiçeklenme 2017 yılında 25 Mart- 6 Nisan, 2018 yılında ise 21 Mart-6 Nisan tarihleri arasında kaydedilmiştir. Ümitvar genotiplerde kabuklu meyve ağırlığı 3,50 g (44-YE-54)-12,07 g ((44-YE-69), kabuklu meyve kalınlığı 12,30 mm (44-YE-58)-18,91 mm (44-YE-61), kabuklu meyve eni 19,15 mm (44-YE-14)-30,68 mm (44-YE-59), kabuklu meyve boyu 29,79 mm (44-YE-14)-45,38 mm (44-YE-59), kabuk kalınlığı 2,43 mm (44-YE-54)-5,26 mm (44-YE-59), iç ağırlığı 0,76 g (44-YE-11)-1,56 g (44-YE-59), iç meyve kalınlığı 3,79 mm (44-YE-68)-7,20 mm (44-YE-50), iç meyve eni 8,19 mm (44-YE-68)-17,57 mm (44-YE-59), iç meyve boyu 21,10 mm (44-YE-61)-28,40 (44-YE-64) ve randımanı %12,96 (44-YE-59)-%26,69 (44-YE-54), çift iç oranı %0 ile 20, 1 onz'a giren iç badem sayısı 22,93 (44-YE-14)-35,55 (44-YE-54) arasında kaydedilmiştir. Seçilen genotiplerin iç badem rengi 2'sinde açık, 8'inde orta açık, 8'inde koyu, iç badem tadı 1'inde orta, 17'sinde tatlı, tüylülük durumu bakımından 11'i az tüylü, 5'i orta tüylü, 2'si tüylü, kabuk sertliği bütün genotiplerde çok sert olarak değerlendirilmiştir. Ümitvar seçilen genotiperin 13'ünde ağaç şekli dik yayvan, 5'inde yayvan olarak belirlenmiştir.