Yetişkin Bireylerde Duygusal İştah Durumu ve Yeme Davranışının Beden Algısı ve Uyku Kalitesi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

Bu çalışma, yetişkin bireylerde duygusal iştah durumu ve yeme davranışının beden algısı ve uyku kalitesi üzerindeki etkisinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışma, Ankara'da yaşayan 20-64 yaş aralığında 245 kadın (%63,8) ve 139 erkek (%36,2) olmak üzere toplam 384 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Bireylerin verileri Duygusal İştah Ölçeği, Hollanda Yeme Davranışı Ölçeği, Beden Algısı Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi kullanılarak hazırlanan anket formu aracılığıyla yüz yüze toplanmıştır. Katılımcıların antropometrik ölçümleri kendi beyanları esas alınarak kaydedilmiştir. Beden kütle indeksi verileri araştırmacı tarafından hesaplanmıştır. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerden ve fark testlerinden yararlanılmıştır. Duygusal İştah Ölçeği'ne göre kadın bireylerin toplam (87,92±25,19) ve olumsuz (46,79±19,88) duygusal iştah puanları erkek bireylerin toplam (95,68±31,69) ve olumsuz (53,30±22,34) duygusal iştah puanlarından anlamlı şekilde daha düşük olarak saptanmıştır (p<0,05). Bireylerin olumsuz duygusal iştah puanlarıyla beden kütle indeksleri karşılaştırıldığında zayıf (36,73±16,72) ve obez (54,30±22,35) gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Beden kütle indeksi arttıkça olumsuz iştah puanının arttığı sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05). Hollanda Yeme Davranışı Ölçeği'ne göre erkek bireylerin ve düşük beden kütle indeksine sahip olan bireylerin kısıtlayıcı yeme alt ölçek puanı anlamlı şekilde daha az olarak belirlenmiştir (p<0,05). Beden Algısı Ölçeği'ne göre kadın bireylerin ve yüksek beden kütle indeksine sahip olan bireylerin beden algısı seviyesinin anlamlı bir şekilde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bireylerin duygusal yeme ve dışsal yeme davranışlarıyla beden algısı arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Duygusal iştah durumu ve yeme davranışlarıyla uyku kalitesi arasında ise anlamlı bir ilişki elde edilememiştir (p>0,05). Dengeli ve yeterli beslenme, ideal vücut ağırlığını koruma, duygu durumlarına doğru yanıtlar geliştirme ve beden görünümü yerine beden işlevselliğine odaklanma sonucunda duygu durumları ve beden algısıyla yeme davranışı arasında sağlıklı bir ilişki kurulabilmektedir.