Yetişkinlerde kronik yorgunluk ve beslenme alışkanlıklarının ilişkisi: Avcılar örneği

Yorgunluk; günümüzde sıklıkla karşılaşılan, performans düşüklüğü ve yaşam kalitesinde azalma gibi sonuçları olan önemli bir sağlık sorunudur. Yorgunluğun tedavi edilememesi, semptomlarının artmasıyla kronik yorgunluk sendromu gelişebilir. Yorgunluğun; biyolojik, psikolojik ve çevresel olmak üzere çok yönlü etmenlerle ilişkili olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada; beslenme alışkanlıklarının ve besin öğesi takviyelerinin yorgunluk üzerine etkilerini değerlendirmek, KYS gelişimini azaltacak beslenme alışkanlıkları belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma, Avcılar Anadolu Hastanesi'nde 18-65 yaş arası 122 bireyin yüz yüze anket ile gönüllü katılımıyla gerçekleştirilmiş, kişisel bilgi formu, besin tüketim sıklığı ve yorgunluk şiddeti ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sonucunda yaşın artması ve medeni durum gibi sosyo-demografik faktörlerin yorgunluk üzerinde anlamlı etkileri olduğu, BKİ artması ve fiziksel aktivitenin azalmasıyla yorgunluk puanları ve kronik yorgunluk riskinin arttığı saptanmıştır (p<0,001; p=0,001). Multivitamin-mineral tüketimi ile yorgunluk düzeyleri anlamlı görülmüştür (p=0,025). Rafine karbonhidrattan zengin pirinç-bulgur-makarna (p=0,003), çikolata (p=0,003), şeker-bal-reçel (p=0,034), sütlü-şerbetli tatlılar (p=0,006; p=0,023) gibi besinlerin tüketimleriyle yorgunluk düzeyleri arasında anlamlı ilişki gözlemlenmiştir. Meyve tüketimi arttıkça yorgunluk azaldığı (p=0,278), işlenmiş et ürünlerinin tüketimi arttıkça yorgunluk düzeylerinn arttığı görülmüştür (p<0,001). Hazır meyve suyu (p=0,02), hazır yemekleri (p=0,042) her gün tüketenlerin FSS puanlarının hiç tüketmeyenlere göre istatistiksel anlamlı olduğu saptanmıştır. Çalışma sonucunda; çeşitli beslenme alışkanlıkları ile yorgunluk düzeyleri, kronik yorgunluk riskleri ile ilgili anlamlı ilişkiler olduğu ancak spesifik besinler ve özelliklerle ilgili literatüre katkı sağlayacak daha fazla bilimsel çalışmaya ihtiyaç duyulduğu görülmüştür.