Yiyecek içecek hizmetleri eğitimi alan ortaöğretim öğrencilerinin mesleki motivasyonlarının kariyer niyetlerine etkisi

Eğitim, bireyin kendini birçok konuda bilgi, birikim ve donanım noktasında geliştirerek hayatını şekillendirmesidir. Bireyler geleceklerini tayin ederken aldıkları eğitim ile kendilerini geliştirmekte ve bu doğrultuda mesleki seçimlerini yapmaktadırlar. Her birey kariyer planlamasını kendi ilgi, yetenek ve karakteristik unsurlarıyla yapmalıdır. Mesleki eğitimin temel amacı, bireylerin kariyer seçimlerini bu doğrultularda yapmalarına olanak sağlamasıdır. Kendi niteliklerine göre bir meslek seçimi yapan bireylerin bu eğitim alanlarından eğitim alıp hayatlarını şekillendirmeleri kariyer planlaması basamağının ilk adımı olacaktır. Kariyer planlamasını doğru şekilde yapacak olan bireylerin mesleki motivasyonları oldukça yüksek ve mesleklerinde yükselme olanakları oldukça güçlü olacaktır. Bu tez çalışmasının amacı, gastronomi alanında eğitim alan bireylerin mesleki motivasyonlarını değerlendirmek ve bu motivasyonla kariyer niyetlerini ne doğrultuda şekillendirdiklerini incelemektir. Gastronomi alanı, geçmişten günümüze sürekli gelişmekte olan, günümüzde daha modern temellere oturtulmuş sadece yemek içme ihtiyacının karşılandığı değil, çeşitli sanatsal aktiviteleri de içinde barındıran yemenin ve içmenin sadece karın doyurucu niteliğinden ziyade sunulan yemeğin besin değerlerine, renk ve ahenk uyumuna dikkat edilen, gıdaların güvenilir bir şekilde servisinden saklanmasına birçok noktada çalışmalar yapılan ve tüm bunlar doğrultusunda geliştirilmeye çalışılan bir bilimsel disiplin alanıdır. Tüm bunların ışığında bu mesleği seçmek isteyen bireylere verilen eğitimler ortaöğretim düzeyinden başlamakta ve yükseköğrenimle devam etmektedir. Bu alanı seçen bireylere verilen eğitimler belirli müfredatlar ve uygulamalar doğrultusunda yapılmakta ve bireylerin kariyer niyetlerine ışık tutulmasına gayret edilmektedir. Yapılan bu çalışmada bu alanı seçen gastronomi öğrencilerinin mesleğe bakış açıları ele alınmış mesleki motivasyonlarının düzeyi yapılan anket çalışmasıyla değerlendirilmeye çalışılmış ve bulundukları motivasyon düzeyi ile kariyer niyetlerinin ilişkisi değerlendirilmiştir. Yapılan anket çalışmasına göre; aşçılık mesleğini seven katılımcı sayısının oldukça az olduğu gözlenmektedir. Bunun temel sebebi; öğrencilerin aldıkları eğitim ya da yaptıkları staj sırasında olumsuz etkenlerle oldukça fazla karşılaşmalarından kaynaklandığı gözlemlenmektedir. Aşçılık mesleğini yapan katılımcıların mesleklerini icra ederken aldıkları zevk ve mutluluk oranları değerlendirilmiş ve katılımcıların büyük bir çoğunluğunun yaptıkları işlerden zevk almadıkları ve mutlu olmadıkları gözlemlenmektedir. Aşçılık mesleğini daimi olarak yapıp yapmayacakları sorulan katılımcıların büyük bir çoğunluğunun verdiği cevaplar ise mesleği daimi olarak yapmak istemedikleri şeklinde değerlendirilmektedir. Katılımcıların mesleki motivasyonlarının düşük olduğu ve bu doğrultuda kariyer niyetlerini sürdürmeyi düşünmedikleri gözlemlenmektedir. Gastronomi alanı her ne kadar gelişmekte olan bir alan olsa da, bu alanın emek yoğun bir sektör olması, çalışma koşullarının ağırlığı, işin niteliklerini gerekli şekillerde bilen ve uygulayan şeflerin az olması ve henüz mesleğin başında olan gençlerin mesleki motivasyonlarını yüksek tutmak yerine bunun düşürülmesi gayreti sektörün henüz nitelikli eleman yetiştirmesine olanak sağlamadığı şeklinde gözlemlenmektedir.