41
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
The impact of social media influencers on tourists' traveldecision and post-travel behavior: The role of parasocialinteraction on consumer decision and post-travel behavior
The study purpose is to determine how parasocial interaction impacts consumer's decision-making and post-travel behavior and the influence of social media influencers on travelers travel decisions and post-travel actions. To accomplish this, the relevant research was examined, and a model based on the research studies in the literature has been developed. It was able to reach out to both domestic and foreign visitors to Zanzibar using the convenience sample method, and an online survey was conducted with 480 willing participants to test the existing model. The collected data were evaluated using LISREL 8.80 and SPSS 22.0. When the model was tested after the analysis, it was shown to be statistically significant and to have correlations between the variables of parasocial interaction, desire, information search, and purchase decision, satisfaction, memorable tourism experience, place attachment, experience sharing and hedonic well- being. The study's findings show that there are correlations between variables that affect each other. It has been proven that influencers' parasocial interactions on social media have an impact on consumer travel behavior and post-trip behavior, making these interactions the most effective approach to contacting influential people. The parasocial interactions of the travel influencers on Instagram are extremely important in reaching the ratings that follow them and influencing their behavior during and after the trip. The proposal of a model in which these relations are empirically verified by considering the antecedents that play a significant role in the formation of parasocial interaction and the relationships between these antecedents in a single model is one of the study's most important theoretical contributions. This study identifies the antecedents that are important to fostering the development of parasocial interaction and consumer behavior, as well as how they relate to one another.
Sürdürülebilir turizm kriterleri kapsamında Side antik kenti'nin değerlendirilmesi
Sürdürülebilirlik kavramı, üretim ve tüketim çılgınlığının olumsuz yaşam koşullarına sebebiyet vermesi sonucunda ortaya çıkmıştır. Üretimin hızla artmasıyla doğal kaynaklar tükenirken tüketimin hızla artmasıyla da çevre kirliliği ortaya çıkmaktadır. Bunun sonucunda ise gelecek nesiller için tehdit oluşturan unsurlardan kaçınmayı hedefleyen sürdürülebilirlik kavramı ortaya çıkmıştır. Turizm sektörünün hızla büyümesi kitlesel yoğunluğu meydana getirirken kitlesel yoğunluğun artması da çevre kirliliğine ve yenilenemeyen kaynakların tükenmesine yol açmaktadır. Ancak son zamanlarda kitlesel turizme alternatif olarak farklı turizm türleri ortaya çıkmıştır. Alternatif turizm, turizm destinasyonlarının doğal ve kültürel bileşenlerine saygı gösteren ve turizmin doğal ve kültürel varlıklarını kullanırken koruma bilincine sahip ve kültürel açıdan hassas olan çevreye duyarlı turistleri çekmek amacıyla seçici pazarlama süreci yoluyla sürdürülebilirliği teşvik etmektedir. Turizmin yenilenemeyen kaynakların kullanılmasında önemli bir rolü olmasıyla, çevreye verilen zararın önüne geçebilmeyi ve doğal kaynakların gelecek nesillere aktarılmasını amaçlayan sürdürülebilirlik kavramıyla birleşmesini sağlamış ve sürdürülebilir turizm kavramını meydana getirmiştir. Side Antik Kenti, Antalya'nın Manavgat ilçesinde bulunan ve Pamfilya'nın en önemli kenti olarak bilinen bir Doğu Pamfilya kentidir. Antik dönemde ulaşımın ve ticaretin deniz yolu ile olması, Side'nin gelişmesinde ve buradaki hayatın devamlılığında büyük bir rol oynamıştır. Bu çalışmanın amacı Side Antik Kenti'nin sürdürülebilir turizm kriterleri kapsamında değerlendirilmesidir. Araştırma anlamacı yorumsamacı paradigmaya dayalı biçimde nitel bir yöntem kullanılarak yürütülmüştür. Veriler görüşme tekniği ile katılımcılardan toplanmıştır. Araştırma sonucunda Side Antik Kenti'nin sürdürülebilir açıdan eksik yönleri saptanmış ve buna istinaden öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Turizm, Sürdürülebilirlik, Side Antik Kenti, Antik Kentler.
Otel Çalışanlarının Performans Değerlendirme Ölçütleri ve Performans Değerlendirme Sorunlarının, Örgütsel Bağlılık ve Kariyer Yönetimindeki Üzerindeki Etkisi
Konaklama sektörü, işgücünün mükemmelliği ve bağlılığı ile gelişmekte, performans değerlendirme ve kariyer yönetimini örgütsel başarı için çok önemli hale getirmektedir. Bu çalışma, bu uygulamalar arasındaki dinamikleri ve bunların otel çalışanları arasında örgütsel bağlılık ve kariyer yönetimi üzerindeki etkilerini inceleyerek, bu çok önemli sektörde özel İK uygulamalarının önemini ortaya koymaktadır. Performans değerlendirme kriterlerinin ve performans değerlendirme sorunlarının otel çalışanları arasında örgütsel bağlılık ve kariyer yönetimi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Birincil amaç, performans değerlendirmelerinin ve ilgili zorlukların çalışanların kurumlarına olan bağlılıklarını ve kariyer gelişim stratejilerini nasıl etkilediğini incelemektir. Nicel bir araştırma tasarımı kullanılarak, 401 otel çalışanına dağıtılan bir anket aracılığıyla veriler toplanmış ve ardından yanıtların titiz bir analizi yapılmıştır. Bulgular, eğitim seviyelerine bağlı olarak algılarda önemli farklılıklar olduğunu ortaya koymakta, performans değerlendirmelerinin ve kariyer yönetimi stratejilerinin etkisinin eğitim geçmişleri arasında farklılık gösterdiğini göstermektedir. Ayrıca, çalışma dört temel hipotezi doğrulamaktadır: performans değerlendirmeleri örgütsel bağlılığı olumlu yönde etkiler, kariyer yönetiminin örgütsel bağlılık üzerinde olumlu bir etkisi vardır, performans değerlendirmeleri kariyer yönetimini olumlu yönde etkiler ve kariyer yönetimi performans değerlendirmelerinin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisine aracılık eder. Bu sonuçlar, otel çalışanları arasında örgütsel bağlılığın artırılmasında etkili performans değerlendirme ve kariyer yönetimi uygulamalarının öneminin altını çizmektedir. Esasen bu çalışma, performans değerlendirme ve kariyer yönetiminin otelcilik sektöründe örgüte bağlı bir işgücünün geliştirilmesindeki önemli rolünü vurgulamaktadır. Çalışanların eğitim geçmişlerini dikkate alan özel yaklaşımların, bu İK uygulamalarının etkinliğini artırabileceğini öne sürmektedir. Önerilen hipotezlerin doğrulanması, performans değerlendirme, kariyer yönetimi ve örgütsel bağlılığın birbiriyle olan bağlantısını güçlendirmekte ve çalışan bağlılığını ve sadakatini güçlendirmeyi amaçlayan İK uygulayıcıları için değerli bilgiler sunmaktadır.
Rekreasyon hizmetlerindeki deneyimsel kalitenin müşteri memnuniyeti sadakati ve tavsiye etme davranışı üzerindeki etkisi
Birçok alanda yer almaya başlayan rekreatif faaliyetler bireylerin sosyal yaşamına devam etmeleri için giderek daha da önemli bir rol almaya başladı. Rekreatif faaliyetler, insanların boş zamanlarını değerlendirmek, stres atmak, eğlenmek ve öğrenmek için katıldıkları çeşitli aktivitelerdir. Rekreatif faaliyetlerin kalitesi, katılımcıların deneyimledikleri tatmin düzeyini, sadakatini ve tavsiye etme davranışını etkileyebilir. Bu çalışmanın amacı, rekreatif faaliyetlerde deneyimsel kalitenin müşteri memnuniyeti, müşteri sadakati ve tavsiye etme davranışına etkisini incelemektir. Çalışmanın sonucunda, deneyimsel kalitenin müşteri memnuniyeti, müşteri sadakati ve tavsiye etme davranışı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Ayrıca, müşteri memnuniyetinin de müşteri sadakati ve tavsiye etme davranışı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, rekreatif faaliyetlerin önemini ve kalitesini artırmak için yöneticilere ve araştırmacılara bazı öneriler sunmaktadır. Bu araştırma, rekreatif faaliyetlerdeki deneyimsel kalitenin müşteri memnuniyeti, müşteri sadakati ve tavsiye etme davranışı üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın birinci bölümünde boş zaman ve rekreasyon kavramlarına dair açıklamalar sunulmuştur. İkinci bölümde ise deneyimsel kalite, müşteri memnuniyeti, müşteri sadakati ve tavsiye etme kavramları hakkında bilgilere yer verilmiştir. Araştırmanın uygulama bölümünde ise Antalya'da yer alan rekreatif faaliyetlere katılım sağlayan 400 kişiyle gerçekleştirilen anket çalışmasından elde edilen bulguların analizi ve bu analizden elde edilen sonuçlar yer almaktadır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre rekreatif faaliyetlerdeki deneyimsel kalitenin müşteri memnuniyetine doğrudan etkisi olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte rekreatif faaliyetlere katılan bireylerin eğitim durumları, cinsiyetleri, yaş ve medeni halleri rekreatif faaliyetlere katılmalarında önemli bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Otel işletmeleri, rekreatif faaliyetler sunmadan önce müşterilerinin demografik özelliklerini dikkate almalı ve bu doğrultuda aktiviteler belirlemelidir. Bu, otel işletmelerinin başarısı için önemli bir faktördür.
Algılanan örgütsel destek ve örgütsel bağlılığın mutfak alışanlarının yaratıcılık yeteneklerine etkisi: Kolektivizm kültürünün düzenleyici rolü
Mutfak çalışanlarının yaratıcılık yetenekleri, yeni ürünlerin gelişmesine ve örgütlerin rekabet avantajı elde etmesine katkı sağlamaktadır. Bu nedenle bu çalışmanın temel amacı, mutfak çalışanlarının algıladıkları örgütsel desteğin ve örgütsel bağlılık düzeylerinin yaratıcılık yeteneklerine etkisini belirlemek ve bu ilişkide kolektivizm kültürünün düzenleyici bir role sahip olup olmadığını incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda, araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma modelinin test edilmesinde kısmi en küçük kareler-yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırmanın evreni, Manavgat ilçesi sınırları içerisindeki beş yıldızlı otellerin mutfak departmanı çalışanlarından oluşmaktadır. Araştırmada evrene ilişkin veri toplama kapsamı işletmelerden alınabilecek izinlere bağlı olduğu için olasılıksız örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında, araştırmacı tarafından, mutfak çalışanlarının çeşitli demografik karakteristikleri ve kişisel özelliklerini belirlemeye yönelik olarak hazırlanan formun dışında, literatürden elde edilen "Algılanan Örgütsel Destek", "Örgütsel (Duygusal) Bağlılık", "Yaratıcılık" ve "Bireysel Kültürel Değerler" ölçekleri kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan tüm ölçekler geçerliliği ve güvenilirliği daha önceki araştırmalarda kanıtlanmış olan çalışmalardan edinilmiştir. Veriler, Antalya'nın Manavgat ilçesinde bulunan beş yıldızlı otellerin mutfak departmanı çalışanlarından yüz yüze anket yöntemi ile toplamda 472 çalışandan elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, algılanan örgütsel desteğin örgütsel bağlılık ve yaratıcılık üzerinde önemli ve doğrudan bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Örgütsel bağlılığın yaratıcılık üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, kolektivizmin örgütsel bağlılık ile yaratıcılık arasındaki ilişkide moderatör bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Gastronomi, Yiyecek-İçecek Yönetimi, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Bağlılık, Yaratıcılık, Kolektivizm
Turizm etkilerinin yerel halkın yaşam yeri memnuniyeti üzerine etkisi: Trabzon örneği
Ülkelere ekonomik fayda sağlamada çok önemli bir araç olarak görülen, dünyada hızlı büyüyen ve gelişen sektörler arasında turizm sektörü yer almaktadır. Bölgede turizm endüstrisi gelişmeye başladıkça pozitif ve negatif yönde sosyo-kültürel, çevresel ve ekonomik etkiler ortaya çıkabilmektedir. Yerel halk tarafından bu etkiler hissedilmektedir. Turizmin yerel halka yönelik etkileri üzerine ve bu etkilere bağlı olarak yaşadıkları yerden memnuniyetleri ele alınmıştır. Bu çalışmada, turizmin etkilerinin yerel halkın tutumuna yönelik ölçülmesi ile yerel halkın yaşam yeri memnuniyetini de içine alarak yaşadıkları yerden memnun olup olmadıklarını incelemektir. İlk olarak araştırma materyalini toplamak için kapsamlı bir literatür taraması yapılmıştır. Elde edilen bilgiler neticesinde bir anket hazırlanmıştır. Kullanılan anket Trabzon'da hayatını sürdüren yerel halka uygulanmıştır. Anketin uygulamasında toplumun tüm bireylerinden bilgi toplanması ve araştırma hedeflerinin gerçeğe uygun ve uygulanabilir olmasının sağlanması fikrine dayanmıştır. Araştırmaya 612 kişi katılmıştır. Anket analizi sonucunda katılımcı sayısı 511 kişiyle netleşerek analiz verilerinin dağılımı gerçekleşmiştir. Araştırmanın sonucunda, turizmin etkileri ve yaşam yeri memnuniyetleri arasındaki bütün boyutlarda anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiler, Trabzon'da yaşayan yerel halk üzerinden turizm etkilerinin yaşam yeri memnuniyeti temel alınarak geliştirilmiş bir modele bağlı kalınarak incelenmiştir. Buna göre, Trabzon'da yaşayan yerel halkın yaşam yeri memnuniyetine yönelik demografik değişkenlere, yerel halkın turizmin etkilerine ilişkin demografik değişkenlere ve yerel halkın turizmin etkilerine ilişkin yaşam yeri memnuniyeti etkisine göre anlamlı ve olumlu ya da anlamlı ve olumsuz etkileri olduğu belirtilmektedir. Yerel halk yaşam yeri memnuniyeti ile turizmin etkilerine yönelik tutumunda turizm üzerinde anlamlı ve olumlu etkiler yapmaktadır. Ancak, katılımcıların turizm etkileri ile yaşam yeri memnuniyeti araştırma değişkenleri arasında istatistiki anlamda farklılıklar olduğuna rastlanılmıştır. Son olarak elde edilen bulgular ve önerilere dayalı olarak Trabzon'da turizm alanında bilgi ve yetkiye sahip olan paydaşlara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yaşam yeri memnuniyeti, Turizmin etkileri, Yerel halk
Turizm işletmelerinde hizmet kalitesinin müşteri memnuniyetine etkisi
Konaklama işletmelerinde hizmet müşterilerin beklentilerine göre yerine getirilerek, müşterinin değer yargıları kapsamında müşteri hizmetinin sağlanması daha olumlu sonuçlar verir. Sonuç olarak, hizmet kalitesinin arttırılması müşteri memnuniyetine doğrudan etkisi olacağı düşünülmektedir. Ayrıca yapılan çalışmalar incelendiğinde hizmet kalitesinin memnuniyet üzerindeki etkisini ölçen çalışmaların birçok farklı destinasyonlarda ve işletmelerde olduğu göze çarpmaktadır. Öte yandan Antalya'da bulunan otel işletmelerinin hizmet kalitesi ölçümü ve söz konusu ölçümün memnuniyet üzerindeki etkisi belirsizliğini korumaktadır. Bu sonuç araştırmanın problem durumunu ifade etmektedir.
Denizel balıkçılık turizminin Antalya ölçeğinde değerlendirilmesi
Turizm, sosyal ve ekonomik kazanımları ile tüm dünyada olduğu gibi ülkemiz için de önemli bir sektördür. Ulaşım ve iletişim olanaklarının gelişmesi, kişilerin gelir, yaşam, kültür ve eğitim düzeylerinin artması gibi etkenler, tüketicileri alternatif turizm arayışına yönlendirmektedir. Özellikle yaşanan Covid-19 pandemisi ile birlikte, daha az katılımcı ile doğada gerçekleştirilebilen alternatif turizm faaliyetlerinin önemi daha da artmıştır. Güneş, kum ve deniz ile özdeşleşen geleneksel turizm, yaz mevsimi ile sınırlı kalmaktadır. Buna karşın dört mevsim yapılabilecek Sağlık Turizmi, Spor Turizmi, Kırsal Turizm, Botanik Turizm ve Balıkçılık Turizmi gibi aktiviteler sektörün sürdürülebilirliği açısından önem arz etmektedir. Özellikle gelişmiş ülkelerde çok fazla ilgi gören Balıkçılık Turizmi, içerdiği doğa, macera ve gastronomi gibi öğeleri ile beklentileri karşılayan önemli bir turizm dalı olarak öne çıkmaktadır. Dünyada en çok tercih edilen balıkçılık turizmi yöntemi rekreasyonel balıkçılıktır. Hobi, dinlenme veya spor amaçlı gerçekleştirilen ve maddi kazanç hedefi olmayan rekreasyonel balıkçılık, özellikle Kanada, İtalya, İspanya ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerde çok popülerdir. Ülkemizde ise Balıkçılık Turizmine yönelik olumlu gelişmeler olmakla birlikte henüz potansiyelinin çok altındadır. Bu çalışmada dünyanın en önemli turizm destinasyonları arasında yer alan Antalya'nın denizel balıkçılık turizminin mevcut durumu ve potansiyeli irdelenmiştir. Bölgede rekreasyonel balıkçılık kapsamında amatör balıkçılık, sportif balıkçılık ve turizm amaçlı amatör balıkçılık aktivitelerinin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Özellikle uluslararası sportif balıkçılık turnuvalarının başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesi, ülke tanıtımına ve rekreasyonel balıkçılık farkındalığının artmasına katkı sağlamaktadır. Bununla birlikte Akdeniz ülkelerinde başarı ile uygulanan geleneksel balıkçılık turizmi (Pesca-Tourism), yasal altyapısı olmadığı için Antalya'da ve ülkemizde uygulanamamaktadır. Küçük ölçekli balıkçılara ek gelir sağlayan, aşırı avcılığın önüne geçen ve katılımcılara çevre bilincini aşılayan bu turizm aktivitesinin ülkemize kazandırılması önem arz etmektedir. Sonuç olarak yüksek ekonomik potansiyeli, çevreye duyarlı uygulamaları ile turizm sektörünün sürdürülebilirliğine ve çeşitlenmesine yardımcı olan balıkçılık turizmi, Antalya ölçeğinde desteklenmeye değer alternatif bir turizm dalı olarak değerlendirilmiştir.
Otel işletmelerinde mutfak çalışanlarına yönelik ayrımcılıkların incelenmesi
Ayrımcılık kavramı, hayatımızın hemen her alanında, sektör fark etmeksizin çeşitli sorunların temel kaynağı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda, eşitlik kavramı ile ayrımcılık arasındaki ilişki de önemli bir konu olarak öne çıkmaktadır. Gelişen küresel iletişim ve entegrasyon sayesinde, ayrımcılık problemi ulusal sınırları aşarak uluslararası boyutlar kazanmıştır. Bu sorunların çözümüne yönelik adımların atılmaması, çalışma ortamlarında verimliliğin düşmesine ve adil olmayan uygulamaların artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, hem çalışanların hem de işverenlerin dikkatle üzerinde durması gereken bir konu olarak değerlendirilmelidir. Bu çalışma kapsamında öncelikle ayrımcılık ve eşitlik kavramları tanıtılacaktır. Daha sonra, ayrımcılığın mevcut durumu ve çeşitli türleri detaylarıyla incelenecektir. Ayrıca, ayrımcılığın hukuki çerçevedeki yeri ve bu konudaki yasal düzenlemeler ele alınacaktır. Hukuki dayanakların incelenmesinin amacı, ayrımcılığa maruz kalan bireylerin hakları konusunda bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır. Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde ise, özellikle emek yoğun sektörler arasında yer alan turizm sektöründe ayrımcılığın nasıl gerçekleştiği, bu durumu etkileyen faktörler ve ortaya çıkan sonuçlar detaylandırılacaktır. Bu çalışma, ayrımcılık ve eşitlik kavramlarının hem teorik hem de pratik boyutlarını ele alarak, sorunun önlenmesine ve çözümüne ilişkin farkındalık oluşturmayı amaçlamaktadır.
Belek bölgesinde bulunan otellerde çalışan mutfak personellerinin gıda güvenliği algısı ve gıda mühendislerine karşı bakış açılarının belirlenmesi
Turizmin başını çeken otelcilik sektöründe öncelik misafir memnuniyetini üst düzeyde sağlamaktan geçmektedir. Oteller misafirlerine çeşitli hizmetler sunmaktadırlar. Misafir memnuniyetini en çok etkileyen hizmetlerin başında yiyecek-içecek hizmeti, temizlik hizmeti, eğlence hizmeti gibi faktörler bulunmaktadır. Misafir memnuniyetinin önemli bir parçası olan yiyecek ve içecek hizmetleri bu sebeple hizmetler içerisinde önemli bir rol oynamaktadır. Otel işletmesinin misafirlerine sunduğu sağlıklı ve güvenilir yiyecek-içecekler misafir memnuniyetini ve marka imajını güçlendirmektedir. Güvenilir yiyecek-içecek hizmeti sunabilmenin temeli gıda güvenliğini sağlamaktan geçmektedir. Güvenilir gıda hizmeti verebilmek için çalışanların bu konudaki bilgi düzeyleri ve gıda güvenliği algıları önem kazanmaktadır. Otel işletmelerinde gıda güvenliğinin sağlanması gıda mühendislerinin varlığı ile desteklenmektedir. Gıda mühendislerinin vermiş olduğu eğitimler, gıda güvenliği denetimleri ve farkındalığı sağlamaları açısından oldukça önemlidir. Bu tez çalışmasının amacı otellerdeki mutfak çalışanlarının gıda güvenliği algısı ve gıda mühendislerine bakış açılarını ölçmek ve yorumlamaktır. Gıda güvenliği algısı ile gıda mühendislerine bakış açısının demografik değişkenler ile ilişkili olup olmadığı araştırılmış ve değerlendirilmiştir. Çalışmanın kapsamı Antalya Belek bölgesinde bulunan otellerde çalışan mutfak personelleri oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırmalardan faydalanılarak veri toplama tekniği olarak anket yöntemi seçilmiş, 431 mutfak çalışanı ile görüşülmüş, elde edilen veriler SPSS programından yararlanılarak çözümlenmiştir. Gıda güvenliği algısı ve gıda mühendislerine bakış açısı ölçekleri açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizlerinden faydalanılarak geçerliliği ve güvenilirliği ölçülmüştür. Soru maddelerinden ölçek geçerliliğini bozan maddeler çıkartılmıştır. Çarpıklık ve basıklık analizleri yapılarak ölçeğin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Anket çalışması ile alakalı hipotezler belirlenmiş ve istatistiksel analizleri yapılmıştır. İstatistiksel analiz olarak T testi ve Anova testi kullanılmıştır. Ölçekler arası korelasyon değerleri ölçülmüştür. Yapılan bu çalışma sonucunda demografik değişken ile gıda güvenliği algısı ölçeği, gıda mühendislerine bakış açısı ölçeği ve ölçeklerin alt boyutları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı analiz edilerek yorumlanmıştır. Çalışanların yaş, mutfak bölümü, mesleki pozisyon, gıda güvenliği eğitimi alıp almamasına bağlı olarak anlamlı farklılıklar oluştuğu görülmüştür. Çalışanların yaşı arttıkça gelenekselliğe bağlılığının arttığı, gıda güvenliği eğitimi alması ile birlikte gıda güvenliği algısı ve gıda mühendislerine bakış açısının arttığı gözlemlenirken, cinsiyete bağlı olarak gıda güvenliği algısının değişmediği görülmüştür. Çalışanların mesleki denetimlerine bakılmaksızın gıda mühendislerine karşı olumlu bir bakış açısı gösterdikleri tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Turizm, Gıda Güvenliği, Gıda Mühendisi, Otel, Mutfak
Yiyecek içecek hizmetleri eğitimi alan ortaöğretim öğrencilerinin mesleki motivasyonlarının kariyer niyetlerine etkisi
Eğitim, bireyin kendini birçok konuda bilgi, birikim ve donanım noktasında geliştirerek hayatını şekillendirmesidir. Bireyler geleceklerini tayin ederken aldıkları eğitim ile kendilerini geliştirmekte ve bu doğrultuda mesleki seçimlerini yapmaktadırlar. Her birey kariyer planlamasını kendi ilgi, yetenek ve karakteristik unsurlarıyla yapmalıdır. Mesleki eğitimin temel amacı, bireylerin kariyer seçimlerini bu doğrultularda yapmalarına olanak sağlamasıdır. Kendi niteliklerine göre bir meslek seçimi yapan bireylerin bu eğitim alanlarından eğitim alıp hayatlarını şekillendirmeleri kariyer planlaması basamağının ilk adımı olacaktır. Kariyer planlamasını doğru şekilde yapacak olan bireylerin mesleki motivasyonları oldukça yüksek ve mesleklerinde yükselme olanakları oldukça güçlü olacaktır. Bu tez çalışmasının amacı, gastronomi alanında eğitim alan bireylerin mesleki motivasyonlarını değerlendirmek ve bu motivasyonla kariyer niyetlerini ne doğrultuda şekillendirdiklerini incelemektir. Gastronomi alanı, geçmişten günümüze sürekli gelişmekte olan, günümüzde daha modern temellere oturtulmuş sadece yemek içme ihtiyacının karşılandığı değil, çeşitli sanatsal aktiviteleri de içinde barındıran yemenin ve içmenin sadece karın doyurucu niteliğinden ziyade sunulan yemeğin besin değerlerine, renk ve ahenk uyumuna dikkat edilen, gıdaların güvenilir bir şekilde servisinden saklanmasına birçok noktada çalışmalar yapılan ve tüm bunlar doğrultusunda geliştirilmeye çalışılan bir bilimsel disiplin alanıdır. Tüm bunların ışığında bu mesleği seçmek isteyen bireylere verilen eğitimler ortaöğretim düzeyinden başlamakta ve yükseköğrenimle devam etmektedir. Bu alanı seçen bireylere verilen eğitimler belirli müfredatlar ve uygulamalar doğrultusunda yapılmakta ve bireylerin kariyer niyetlerine ışık tutulmasına gayret edilmektedir. Yapılan bu çalışmada bu alanı seçen gastronomi öğrencilerinin mesleğe bakış açıları ele alınmış mesleki motivasyonlarının düzeyi yapılan anket çalışmasıyla değerlendirilmeye çalışılmış ve bulundukları motivasyon düzeyi ile kariyer niyetlerinin ilişkisi değerlendirilmiştir. Yapılan anket çalışmasına göre; aşçılık mesleğini seven katılımcı sayısının oldukça az olduğu gözlenmektedir. Bunun temel sebebi; öğrencilerin aldıkları eğitim ya da yaptıkları staj sırasında olumsuz etkenlerle oldukça fazla karşılaşmalarından kaynaklandığı gözlemlenmektedir. Aşçılık mesleğini yapan katılımcıların mesleklerini icra ederken aldıkları zevk ve mutluluk oranları değerlendirilmiş ve katılımcıların büyük bir çoğunluğunun yaptıkları işlerden zevk almadıkları ve mutlu olmadıkları gözlemlenmektedir. Aşçılık mesleğini daimi olarak yapıp yapmayacakları sorulan katılımcıların büyük bir çoğunluğunun verdiği cevaplar ise mesleği daimi olarak yapmak istemedikleri şeklinde değerlendirilmektedir. Katılımcıların mesleki motivasyonlarının düşük olduğu ve bu doğrultuda kariyer niyetlerini sürdürmeyi düşünmedikleri gözlemlenmektedir. Gastronomi alanı her ne kadar gelişmekte olan bir alan olsa da, bu alanın emek yoğun bir sektör olması, çalışma koşullarının ağırlığı, işin niteliklerini gerekli şekillerde bilen ve uygulayan şeflerin az olması ve henüz mesleğin başında olan gençlerin mesleki motivasyonlarını yüksek tutmak yerine bunun düşürülmesi gayreti sektörün henüz nitelikli eleman yetiştirmesine olanak sağlamadığı şeklinde gözlemlenmektedir.
Turizme bağlı yaşam kalitesinin sürdürülebilir turizmi destekleme üzerine etkisi, Alanya örneği
Günümüzde turizm faaliyetleri gerçekleştirildikleri bölgelerin toplumsal ve ekonomik koşulları üzerinde önemli etkiler yaratan faaliyetler haline gelmiştir. Turizm faaliyetlerinin gerçekleştirildiği yerlerde yeni iş imkânlarının yaratılması, sosyo-kültürel paylaşımların yükselmesi gibi olumlu gelişmelerin yanı sıra özellikle çevrenin ve kültürel mirasın korunması gibi kritik öneme sahip konular da söz konusu olmaktadır. Bu açıdan turizm faaliyetlerinin yaşam kalitesi üzerindeki etkisi ile sürdürülebilir turizm arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi önem kazanmaktadır. Gerçekleştirilen bu tez çalışmasında turizme bağlı yaşam kalitesi unsurlarının sürdürülebilir turizm üzerine etkisi ve bu kavramlar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak araştırmanın literatür taraması olarak nitelenebilecek ilk iki bölümünde turizm, sürdürülebilir turizm, yaşam kalitesi ve turizm ilişkisi gibi kavramlar üzerinde durulmuştur. Araştırmanın uygulama bölümünde ise gerçekleştirilen anket çalışmasının sonuçları değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS 20.0 istatistiksel analiz programı kullanılmış ve Güvenilirlik Analizi (Cronbach's Alpha), Frekans Analizleri, Tanımlayıcı Testler, Normallik Dağılımı Analizi (Skewness- Kurtosis) Testleri, Fark Testleri (One-Way ANOVA), t-Test ve Korelasyon Analizleri gerçekleştirilmiştir. Sayısal özellikte verilerin kullanıldığı ve yöntem olarak nicel araştırma yöntemlerinden anket yönteminin tercih edildiği araştırmadan elde edilen sonuçlara göre turizme bağlı yaşam kalitesi ile sürdürülebilir turizm faaliyetleri arasında olumlu yönde bir ilişkinin var olduğu saptanmıştır. Bunun yanı sıra her iki kavrama yönelik algılar için de cinsiyet, medeni durum, gelir durumu, eğitim, meslek, yaşam yeri gibi demografik değişkenlerin etki sahibi olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Refah, Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Turizm, Turizm, Yaşam Kalitesi.
Hatırlanabilir turizm deneyiminin destinasyon imajı ve tekrar ziyaret etme niyeti üzerine etkisi
Bu çalışmanın temel amacı, hatırlanabilir turizm deneyiminin misafirlerin destinasyona yönelik algılarını ve gelecekte aynı destinasyonu yeniden ziyaret etme niyetlerini nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda geliştirilen hipotezler, hatırlanabilir turizm deneyiminin iki temel çıktısı olan algılanan destinasyon imajı ve tekrar ziyaret etme niyeti üzerindeki etkisini incelemeye yöneliktir. Araştırmanın temel varsayımı, olumlu ve unutulmaz bir turizm deneyiminin ziyaretçilerin destinasyona ilişkin daha olumlu bir imaj geliştirmelerine neden olacağı ve bu olumlu imajın da tekrar ziyaret etme davranışını güçlendireceği yönündedir. Araştırmanın ampirik kısmında yapısal eşitlik modellemesi kullanılmış olup, analiz iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada doğrulayıcı faktör analizi ile ölçüm modelinin geçerliliği test edilmiş, ikinci aşamada ise yol analizi ile hipotezlerin test edilmesi sağlanmıştır. Yol analizinden elde edilen sonuçlara göre, modelin faktör yükleri ve genel uyum iyiliği indeksleri tatmin edici düzeydedir. Araştırma bulguları, misafirlerin turistik deneyimlere aktif olarak katıldıklarında bu deneyimlerin zihinsel olarak daha güçlü biçimde kodlandığını ve uzun süreli bellekte yer edindiğini göstermektedir. Başka bir ifadeyle, katılım düzeyi arttıkça destinasyonun hatırlanabilirliği de artmakta, bu durum ise destinasyon imajı ve tekrar ziyaret etme niyeti üzerinde olumlu etkiler yaratmaktadır. Bu çerçevede, katılım ile hatırlanabilirlik arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, Türkiye'nin önemli turizm destinasyonlarından biri olan Antalya destinasyonu (Akdeniz Bölgesi) örneklem olarak seçilmiş ve hatırlanabilir turizm deneyimi bağlamında ziyaretçilerin tekrar ziyaret etme niyetlerine ilişkin veriler toplanmıştır. Araştırma, nicel yöntemlerle yürütülmüş olup, algılanan destinasyon imajı ile tekrar ziyaret etme niyeti arasındaki ilişki ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Bu ilişki bağlamında, hatırlanabilir turizm destinasyonlarının belirleyici unsurları vurgulanmıştır. Elde edilen bulgular, turizm deneyimlerinin yalnızca anlık hazla sınırlı kalmadığını; aynı zamanda bireylerin zihinsel süreçlerinde kodlanan, duygusal izler bırakan ve uzun vadeli hatırlanabilirlik taşıyan unsurları da içerdiğini ortaya koymuştur. Bu bağlamda hatırlanabilir turizm deneyimi, bireyin bir destinasyona ilişkin anılarını, algılarını ve duygusal tepkilerini uzun süre saklamasını mümkün kılan çok boyutlu bir olgu olarak değerlendirilmektedir.
Deniz, kum, güneş turizmi algısının kamp turizmi desteğine etkisi: Antalya-Manavgat örneği
Deniz-kum-güneş turizmi diğer bir adıyla 3S turizmi uzun yıllardır varlığını popüler olarak sürdürmektedir. Özellikle Antalya-Manavgat gibi destinasyonlar sundukları doğal güzelliklerle bu tür turizm faaliyetlerinde öne çıkmaktadır. Bu faaliyetler hem ekonomik hem de sosyal açıdan bölgeye önemli katkılar sunmaktadır. Ancak son yıllarda değişen turist beklentileri deniz-kum-güneş odaklı tatil anlayışının alternatif turizm türleriyle bir arada olabileceğini gündeme getirmektedir. Cazibesi artan alternatif turizm türlerinden biri de kamp turizmidir. Kamp turizmi, doğada deneyim arayan turist profili için son yıllarda daha önemli hale gelmiştir. Diğer taraftan turizmin önemli paydaşlarından biri de yerleşiklerdir. Turizm performansının arttırılması ve sürdürülmesi için bölge halkının desteği sağlanmalıdır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, deniz-kum-güneş turizmi algısının bölge halkının kamp turizmi desteği üzerinde etkisinin incelenmesi olmuştur. Araştırma verileri 2024 Haziran-Temmuz-Ağustos ayları içerisinde çevrimiçi ve yüz yüze olarak dağıtılan anket formuyla toplanmıştır. Antalya'nın Manavgat bölgesinde yaşayanlara yönelik kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak yapılan uygulama sonunda toplam 403 geçerli anket sayısına ulaşılmıştır. Verileri tanımlamak, değişkenler arasındaki ilişkiyi ve etkiyi test etmek için SPSS paket programından yararlanılmıştır. Veri analiz sürecinde tanımlayıcı istatistikler, güvenilirlik analizi, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda bölge halkının kamp turizmi desteğinin deniz-kum-güneş turizmi deneyimine, kamp turizmi deneyimine, yaşa ve eğitim durumuna göre anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte deniz-kum-güneş turizmi algısının kamp turizmi desteği üzerindeki etkisinin anlamlı ve pozitif olduğu bulunmuştur. Ayrıca kamp turizminin sosyal ve ekonomik etkilerinin de kamp turizmi desteği üzerinde benzer bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Buna karşın çevre etkisinin ise kamp turizmi desteği üzerinde negatif anlamlı bir etkisi olduğu anlaşılmıştır. Bu sonuçlar kamp turizminin Manavgat bölgesinde desteklenebilir bir turizm türü olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma bulgularından hareketle karar vericiler, işletmeciler ve araştırmacılar için çıkarımlar yapılarak önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Deniz-kum-güneş turizmi, 3S, kamp turizmi, yerleşik desteği, Manavgat
Konaklama tesisi çalışanlarının doğal ve kültürel değerlere yönelik farkındalıklarının incelenmesi
Bu tez çalışmasında, turizm sektörünün önemli bir paydaşı olan konaklama tesisi çalışanlarının, bulundukları destinasyonun doğal ve kültürel değerlerine yönelik farkındalık düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Kültürel miras; anıtlar, tarihi yapılar, arkeolojik alanlar gibi somut unsurların yanı sıra, dil, gelenek-görenek, inanç sistemleri ve ritüeller gibi somut olmayan unsurları da kapsamaktadır. Doğal miras ise, ormanlar, dağlar, göller, milli parklar, flora, fauna, endemik bitkiler ve benzeri doğal ögeleri içerir. Sürdürülebilir turizmin sağlanabilmesi ve destinasyonların özgün kimliğinin korunabilmesi için, etkili yönetim yaklaşımlarının benimsenmesi ve uygun yasal düzenlemelerin uygulanmasının yanı sıra, bu değerlerin hem yerel halk hem de turizm sektöründe çalışanlar tarafından tanınması ve korunması büyük önem taşımaktadır. Araştırmada, konaklama tesislerinde görev yapan çalışanların doğal ve kültürel mirasa ilişkin bilgi düzeyleri, tutumları ve bu değerlerin korunmasına yönelik yaklaşımları analiz edilmiştir. Nicel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada, anket tekniği kullanılarak elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Çalışanların yaş, eğitim düzeyi, görev süresi ve pozisyonları gibi demografik özelliklerinin, farkındalık düzeyleri üzerindeki etkileri de incelenmiştir. Elde edilen bulgular, çalışanların genel olarak doğal ve kültürel değerlere karşı olumlu bir tutum sergilediklerini, ancak bilgi düzeylerinin ve koruma bilincinin bazı alanlarda yetersiz kaldığını göstermektedir. Araştırma, Antalya ilinin Manavgat, Alanya, Belek, Kundu, Kemer ve kent merkezinde yer alan turizm bölgelerinde gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yaklaşımına dayalı olarak tasarlanan bu araştırmada toplam 387 kişiye anket tekniği uygulanmıştır. Analizlerde Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, doğal ve kültürel mirasla ilgili bilgi ve ziyaret düzeylerinin cinsiyet dışında tüm demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterdiğini ve değişkenler arasında güçlü ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur.
Sosyal medya pazarlama uygulamalarının marka farkındalığına ve tekrar ziyaret etme niyetine etkisi: Zincir otel işletmeleri üzerine bir araştırma
Sosyal medya pazarlaması günümüzde herkesin başvurduğu çok yaygın ve etkili bir araç haline gelmiştir. İşletmelerin düşük maliyetlerle ve kolayca kullandıkları bu platformlar, marka tanıtımları sağlarken sadık müşteri kitlesi kazandırarak karlılıkların artmasına sebep olmaktadır. Pek çok sektörde olduğu gibi turizmde de marka reklamları sosyal medya üzerinden yayınlanarak satış promosyonları yapılmaktadır. Sosyal medya pazarlaması, turizm açısından reklam amaçlı kullanılmakta ve bu durum pazarda mevcut olan potansiyel misafirlerde marka farkındalığı yaratmakta ve misafir tercihlerinde istikrara sebep olmaktadır.
Lider üye etkileşiminin örgütsel adalet ve örgütsel güven üzerine etkisi: Manavgat'taki otel işletmeleri üzerine bir çalışma
Turizm faaliyetlerinin gerçekleştiği destinasyonlarda en çok belirleyici faktör insan faktörü olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı lider üye etkileşimin örgütsel adalet ve örgütsel güven üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca örgütsel adaletin örgütsel güven üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bunun yanı sıra katılımcıların yaş, cinsiyet, medeni durum, kıdem, gelir, eğitim durumu gibi demografik özelliklerine göre lider üye etkileşim, örgütsel adalet ve örgütsel güven düzeyleri karşılaştırılmıştır. Bu amaçlarla Antalya ili Manavgat destinasyonunda çalışan 393 konaklama personeli üzerinde anket gerçekleştirilmiştir. Ampirik analizlerde bağımsız t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon ve regresyon analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda Lider üye etkileşiminin, örgütsel adalet üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra örgütsel güvenin artmasında hem Lider üye etkileşiminin hem de örgütsel adaletin önemli rol oynadığı belirlenmiştir. Ayrıca konaklama personelinin demografik özelliklerine göre lider üye etkileşim, örgütsel adalet ve örgütsel güven düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, otel çalışanları, yöneticileri, insan kaynakları uzmanları ve sektörel danışmanlar için önemli bilgiler sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Lider üye etkileşimi, Manavgat, Örgütsel Adalet, Örgütsel Güven, Turizm.
Sürdürülebilir turizm kapsamında yeşil otelcilik ve yeşil otellerde verilen hizmet kalitesinin ölçülmesi
Hizmet sektörünün en önemli alt sektörlerinden olan otelcilik sektörü gerek yoğun rekabet yapısı gerekse de çevre odaklı faaliyetlere açık doğası nedeniyle sürdürülebilirlik ve müşteri tatminini konu alan araştırmalara en uygun sektör alternatiflerinden biridir. Günümüzde bireylerin çevre odaklı bakış açılarının aldıkları tüketim kararları üzerinde giderek daha fazla etki sahibi olmaya başlamasının bir sonucu olarak otelcilik sektöründe de bu alanda stratejik öneme sahip alternatif uygulamalar ortaya çıkmıştır. Yeşil otelcilik bu uygulamaların en çok öne çıkanlarından biridir. Farklı alt süreçlerin bir uyum içerisinde çevre odaklı bir bakış açısıyla ilerletilmesinin doğal bir sonucu olarak yeşil oteller turizm sektöründe çevre odaklı stratejik faaliyetlerin en önemli örneklerinden biri haline gelmiştir. Bu bilgiler ışığında gerçekleştirilen bu tez çalışmasında sürdürülebilirlik kapsamında yeşil otelcilik uygulamalarının müşteri tatmini üzerinde etkisi incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre hizmet kullanıcılarının yeşil otelcilik uygulamalarına yönelik genel olarak olumlu bir algıya sahip olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra sürdürülebilirlik ve yeşil otelcilik faaliyetleri ile ilgili müşteri bakış açısı ve tatmini üzerinde yaş, medeni durum, eğitim seviyesi, meslek, gelir durumu, konaklama sıklığı ve süresi gibi değişkenlerin anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Bunun yanı sıra sürdürülebilirlik kavramını oluşturan farklı unsurlar olan yeşil güvenilirlik, yeşil empati, yeşil iletişim, yeşil enerji azaltımı ve yeşil güvence ile tatmin arasında farklı seviyelerde anlamlı ilişkilerin olduğu da görülmüştür.
Sürdürülebilir turizm kapsamında Türkiye'de permakültür uygulamaları
daha sonra Turizm sektörünün tüm dünyada ve Türkiye'de öneminin günden güne artmasına ve çok önemli bir gelir kaynağı olmasına rağmen Türkiye'de turizm faaliyetleri büyük ölçüde deniz-kum-güneş olarak bilinen geleneksel turizme dayanmaktadır. Ancak kıtlaşan çevresel kaynakların sürdürülebilirliğinin önem kazandığı ve yeni arayışların önemini artırdığı günümüzde Türkiye'nin de turizm konusunda çeşitlemelere gitmesi bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu sektörde sürdürülebilir gelişimi sağlamak sürdürülebilir kalkınma açısından da önem arz etmektedir. Turizmin doğrudan ve dolaylı olarak etkilediği ve etkilendiği birçok sektör bulunmaktadır. Tarım sektörü bunların başında gelmektedir. Turistlerin yeme-içme ihtiyaçlarının karşılanmasında kaynak olan tarım sektörü aynı zamanda alternatif turizm türü haline gelmiştir. Bu noktada doğaya dayalı özel ilgi turizmi çeşitlerinden birisi olan tarım turizmi, turizm faaliyetlerinin dönemsellik sorununu da ortadan kaldıran önemli bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Tarım turizmi faaliyetleri için eşsiz bir alt yapı sunan permakültür uygulamaları, kendine yeten yaşam alanları dizayn etme felsefesi ile hem turizmin sürekliliğini ve çeşitliliğini sağlayabilecek, hem de doğaya duyarlı turist profilini çekebilecek bir seçenek olacaktır. Permakültür uygulamaları son yıllarda önemi artan sürdürülebilir tarımsal uygulamalardır. Bu uygulamaların yapıldığı çiftliklerde turizm faaliyetleri de yürütülebilmektedir. Bu kapsamda Türkiye'deki permakültür çalışmalarının belirlenmesi sürdürülebilir turizm bağlamında önem arz ettiğinden Türkiye'de permakültür uygulamalarının mevcut durumunu belirlemek ve bu uygulamaların sürdürülebilir turizm ile ilişkisini ortaya koymak tezin temel amacını oluşturmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'de permakültür ile ilgili yazılı ve görsel materyaller doküman analizi yöntemi ile incelenmiş ve betimsel analiz yöntemi ile analiz edilerek sunulmuştur. Öncelikle Türkiye'de turizmin sürdürülebilirlik sorunlarına değinilmiş daha sonra permakültür uygulamalarının bu sorunların çözümündeki rolü vurgulanmıştır. Türkiye'deki permakültür uygulamalarının yürütüldüğü çiftlikler incelenmiş en iyi uygulamalar örnek olarak sunulmuştur. Yeterli düzeyde olmasa da örnek uygulamaların olduğu ancak sürdürülebilirlik konusunda bu kadar önemli olan permakültür uygulamalarının Türk turizmine daha entegre ve daha sistematik biçimde turizm paydaşları ile koordineli olarak yürütülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Elektronik ağızdan ağıza iletişim: Antalya Kemer bölgesi 5 yıldızlı otellerin Tripadvisor Türk misafirlerin yorumlarının incelemesi
İnternet kullanımının artması ile sosyal medya platformları artık bir pazarlama ve tutundurma aracına dönüşmüştür. Tüketicilerin TripAdvisor gibi platformlarda yapmış oldukları yorumlar diğer insanların satın alma davranışını etkilemektedir. Bundan dolayı işletmeler için elektronik ağızdan ağıza iletişim önemli bir konudur. İşletmeler bunları takip etmeli ve bazen de hizmet telafisinde bulunmalıdır. Bir turizm eWoM platformu olan TripAdvisor'daki yorumlar seyahat edenlerin satın alma davranışını önemli oranda etkilemektedir. Bundan dolayı çalışmanın amacı Antalya Kemer Bölgesinde yer alan 5 yıldızlı oteller hakkında Türk misafirlerin TripAdvisor'daki yorumlarının incelemesidir. Tez konusu itibariyle eWoM olgusuna odaklanmaktadır. Bu kapsamda ele alınan diğer ilişkili konular ise otellerde tutundurma, pazarlama, sosyal platformların satın alma niyetine etkisi konularıdır. Antalya ili Kemer bölgesinde faaliyet gösteren 5 yıldızlı oteller çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır. Verilerin çokluğundan dolayı bu otellerde konaklayan sadece Türk vatandaşlarının yorumları incelenecektir. Çalışmada eWoM kapsamında oteller ile ilgili en önemli sosyal platform olan TripAdvisor kullanılacaktır. Yapılmış olan bu araştırmada elde edilen bulgular değerlendirildiğinde Türk müşterilerin genel olarak Kemer'de bulunan beş yıldızlı otellerden memnun oldukları görülmektedir. Kemer'deki otel işletmelerine ilişkin içerik analizi yapılarak sonuçlar incelenmiştir. Burada en çok vurgulanan kelimelerin oteller için, güven, kalite, memnuniyet, rezervasyon, harika, mükemmel, pahalı, hijyenik olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları incelendiğinde değerlendirilmiş olan yorumların neredeyse yarısında hijyenle ilgili bir kelime bulunduğu belirlenmiştir.
Türkiye'den kaçırılan kültürel miras varlıkları
Kültür ve toplum birbirinden ayrılamaz bir bütün olmakla birlikte; kültürün devamlılığı ve gelecek nesillere aktarılması ancak kültürel mirasın korunmasıyla mümkün olabilmektedir. Kültürel miras ögeleri maruz kaldıkları tahribatın dışında, yer değiştirmeye zorlanmakta ve ticari kaygılarla kaçaklığa konu olmaktadır. Kültürel miras açısından oldukça zengin bir coğrafya olan Anadolu, yağma, kaçak kazılar, hırsızlıklar ve şahsi mülkiyet değişikliğiyle kültürel miras açısından sömürülmektedir. Çalışmada Türkiye'den yurt dışına kaçırılan ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından iade alınmış kültürel miras ve henüz iade alınmasa dahi iade süreci başlatılmış kültürel mirasın mevcut durum tespitinin yapılması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi deseni kullanılarak gerçekleştirilen bu araştırma TBMM 555 sayılı 2018 tarihli meclis raporu ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı ikincil verileri esas alınarak yapılmıştır. 1980 ve 2021 yılları arasında 18357 adet kültürel miras ögesinin Türkiye' ye iade edildiği tespit edilmiştir. Türkiye'ye iade süreci devam eden kültürel miras ögelerin erişim sağlanabilenleri incelenmiştir. Çalışma sonucunda kültürel miras kaçakçılığının önlenmesine yönelik öneriler ve kültürel miras kavramı hakkında üretilen evrensellik metaforu ile ilgili tespitlerde bulunulmuştur.
Kurumsal sosyal sorumluluğun iş tatmini ve örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi: Otel çalışanları üzerine bir uygulama
Araştırma otel işletmelerinde uygulanan kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerinin otel çalışanlarının iş tatmini ve örgütsel vatandaşlık davranışına olan etkisinin olup olmadığını eğer varsa ne boyutta olduğunu ölçmeye çalışmıştır. Kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetleri uygulanan işletmenin içten dışa doğru çevresine katkı sağlayan ve en nihayetinde işletmeye olumlu sonuçları olan uygulamalardır. Çalışmada literatürdeki kurumsal sosyal sorumluluk, iş tatmini ve örgütsel vatandaşlık kavramlarını içeren araştırmalar incelenmiştir. Araştırma Antalya ilinin Manavgat ilçesinde bulunan beş yıldızlı otellerdeki 402 otel çalışanından elde edilen veriler ışığında gerçekleştirilmiştir. Kurumlarda uygulanan kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetleri; topluma, çevreye, çalışanlara ve müşterilere karşı olmak üzere dört boyutta incelenmiş ve bu çalışmaların örgütsel vatandaşlık ve iş tatminine olan ilişkisi incelenmiştir. Bu doğrultuda topluma ve çevreye karşı olan KSS faaliyetlerinin örgütsel vatandaşlık üzerinde bir etkisi bulunmazken çalışanlara ve müşterilere karşı yürütülen KSS faaliyetleri örgütsel vatandaşlığa olumlu etki sağlamıştır. Çevreye ve çalışanlara karşı yürütülen KSS faaliyetlerinin iş tatminine olumlu etkisi olduğu tespit edilmiş fakat topluma ve müşterilere karşı yürütülen KSS faaliyetlerinin çalışanların iş tatmini üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kurumsal sosyal sorumluluk, iş tatmini, örgütsel vatandaşlık, otel çalışanları.
Liderlik algısının çalışanların örgütsel bağlılığı ve iş tatmini üzerine etkisi; Turizm sektörü üzerine bir uygulama
Bu araştırma liderlik algısının çalışanların örgütsel bağlılığı ve iş tatmini üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Buna yönelik olarak çalışanların algıladıkları liderlik ile örgütsel bağlılıkları ve iş tatminleri arasındaki anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Araştırma Türkiye'nin en önemli turizm destinasyonlarından biri olan ve sahil şeridinde yer alan Manavgat bölgesinde turizm işletmeleri çalışanları üzerinde anket tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilere uygulanan analiz bulgularına göre otel çalışanlarının liderlik algılarının diğer iki değişken ile aralarında belirli ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde çalışanların liderlik algısının örgütsel bağlılıkları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Öyle ki, çalışanların liderlik algılarında meydana gelen olumlu değişim örgütsel bağlılıklarını hatırı sayılır bir derecede arttırmaktadır. Benzer şekilde örgütsel bağlılığın çalışanların iş tatminleri üzerinde etkisi istatistiksel olarak anlamlıdır. Çalışanların liderlik algılarının iş tatminleri üzerindeki etkisi incelenmiş ve istatistiksel olarak doğru yönlü pozitif bir etki tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda sektör temsilcilerine, alınyazında çalışan akademisyenlere ve otel yöneticilerine bir takım teorik ve pratik katkılar sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Liderlik Algısı, İş Tatmini, Örgütsel Bağlılık, Turizm İşletmeleri
Turistlerin sürdürülebilir turizm algıları ve sürdürülebilirlik için ödeme istekliliğinin tespit edilmesi: Side turizm bölgesi üzerine bir araştırma
Türkiye'nin önde gelen turizm destinasyonlarından biri olan Antalya, başta kıyı turizmi olmak üzere dünya turizm pazarında önemli bir konuma sahiptir. Araştırma sahası olan Side Turizm Bölgesi ise Akdeniz kıyısında, tarihi ve doğal güzelliklere sahip turistik bir destinasyondur. Bölgenin uzun vadeli sürdürülebilirliğinin sağlanması adına deniz, kum ve güneş turizmi modelinin sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde yeniden uyarlanması büyük önem taşımaktadır. Turistlerin desteğini almak destinasyonlarda sürdürülebilirlik girişimlerinin başarısını sağladığından, turistlerin sürdürülebilirliği ve buna ilişkin özellikleri nasıl gördüklerini anlamak gerekli olmaktadır. Ayrıca turistlerin sürdürülebilir turizme ilişkin ekonomik tercihlerini anlamak turizm pazarlamacılarına önemli veriler sağlayabilecektir. Konuyla ilgili hem teorik hem de pratik çalışmaların az olması göz önüne alındığında, yapılacak olan araştırma bu noktaya katkı sunmak için tasarlanmıştır. Bu bağlamda çalışma, turistlerin turizm destinasyonlarında sürdürülebilirlik özelliklerinin önemine ilişkin algılarını anlamayı ve turistlerin bu yönler için ödeme yapma isteklerini belirlemeyi amaçlamıştır. Amaca yönelik olarak Side Bölgesindeki beş yıldızlı otellerde konaklayan 411 yerli 406 yabancı turiste anket uygulanmıştır. Toplanan veriler çoklu doğrusal regresyon, Pearson korelasyon, t ve Anova testleri ile ölçülmüştür. Bulgular, turistlerin en çok kültürel ve çevresel korumaya önem verdiğini ve sosyo-kültüler nitelikler için fazla harcama yapmaya daha istekli olduklarını göstermektedir. Sürdürülebilir turizm algısı ve sürdürülebilir turizm ödeme istekliliğinin turist grupları arasında fark gösterdiği görülmüştür. Ayrıca yabancı turistlerin sürdürülebilir turizm algısının sürdürülebilir turizm ödeme istekliliği üzerinde daha fazla etkiye sahip olduğu anlaşılmıştır. Sürdürülebilir faaliyetler hayata geçirilirken hem kültürel hem de demografik özelliklerin dikkate alınması gerektiği belirlenmiştir. Araştırma sonuçları turistlerin en önem verdiği sürdürülebilir niteliklerin ne olduğu ve bu nitelikler için daha fazla ödeme yapma istekliliği durumu ile ilgili destinasyon yöneticilerine içgörü sağlayacaktır.
Yetenek yönetimi uygulamalarının işgörenlerin iç girişimcilik davranışına etkisinde kuşak farklılığının düzenleyici rolü: Konaklama işletmelerinde bir uygulama
Bu tez çalışmasının ana amacı, işletmelerin yetenek yönetimi uygulamalarının işgörenlerin iç girişimcilik davranışına etkisini ve bu etkide kuşakların düzenleyici rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Antalya'da faaliyet gösteren bir zincir otel işletmesinin beyaz yakalı işgörenlerine yönelik nicel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın analizleri 238 yetenekli işgörenden toplanan anket verileri üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırma hipotezlerinin test edilmesinde regresyon analizlerinden ve Hayes (2022) tarafından geliştirilen ve SPSS eklentisi olarak kullanılabilen Process Makro programından yararlanılmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucu, işletme tarafından uygulanan bütün yetenek yönetimi uygulamalarının beyaz yakalı işgörenlerin iç girişimcilik davranışı üzerinde doğrudan anlamlı etki oluşturduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan, yetenek yönetiminin alt boyutlarından seçme ve yerleştirme, bağlılık ve eğitim boyutlarının iç girişimcilik davranışına etkisinde kuşakların düzenleyici rolünün olduğu saptanmıştır. Yetenek yönetiminin alt boyutlarından cezbetme, elde tutma, ödüllendirme ve yetenek havuzu boyutlarının iç girişimcilik davranışına etkisinde ise kuşakların düzenleyici rolünün olmadığı görülmüştür. Turizm işletmelerinde yetenek yönetimi uygulamalarının işgörenlerin iç girişimciliğine etkisinde kuşakların düzenleyici rolünü ele alması yönüyle bu araştırmanın özgün bir nitelik taşıdığı söylenebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Yetenek Yönetimi, İç Girişimcilik, Kuşaklar, Turizm, Nicel Yöntem
İşyeri rekreasyon aktivitelerinin işgören verimliliğine etkisi: Turizm sektörü örneği
Rekreasyon, sanayileşme ve teknolojinin ilerlemesi ile birlikte, bireylerin boş zamanlarında katıldıkları veya gerçekleştirdiği yararlı aktivitelerin yanı sıra işyeri bağlılığı, verimliliği ve motivasyonu özellikleriyle de ön plana çıkmaktadır. Bu yüzden bireylerin işlerinden aldıkları haz ve tatmin düzeyi önem arz etmektedir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı, işyeri rekreasyon aktivitelerine dayalı işgörenlerin verimliliğinde rekreasyon odaklı işgören boyutlarına yönelik, değişkenler açısından farklılık olup olmadığını incelemektir. Çalışmada nicel araştırma araçlarından anket kullanılmıştır. Ölçme aracı olarak Mercanoğlu (2021) tarafından geliştirilen "Rekreasyon Odaklı Çalışan Verimliliği" ölçeği kullanılarak, rekreasyon odaklı işgören verimliliği ölçülmüştür. İşgören verimliliğini etkileyen örgütsel bağlılılık, grup dinamiği, iletişim, motivasyon, esenlik, stres atma, duygu, ödül, iş tatmini ve dinlenme ve yenilenme alt boyutları 6 demografik değişkene göre incelenmiştir. Bu 6 değişkenin rekreasyon odaklı işgören verimliliğinini nasıl etkilediği incelenmiştir. Araştırmaya Antalya/Belek bölgesinde yer alan turizm işletmelerinden 312 işgören katılmıştır. İki gruba göre karşılaştırma için bağımsız gruplar t testi, ikiden fazla gruba sahip değişkenler için tek yönlü varyans analiz yöntemi(ANOVA) kullanılmıştır. ANOVA sonucunda farkın hangi gruplar arasında olduğu ise LSD çoklu karşılaştırma yöntemi ile karşılaştırılmıştır. Analizler sonucunda rekreasyon odaklı işgören boyutlarından ortalama çalışma süresine göre az çalışma yılına sahip katılımcıların örgütsel bağlılıklarının fazla olduğu görülmüştür. Demografik faktörlerden yaş incelendiğinde yaş ilerledikçe bireylerin rekreasyon odaklı işgören verimliliği puanlarında artış görüşmüştür.
Engellilerin turizm faaliyetine katılımında karşılaştıkları kısıtların, turizm motivasyonu ve seyahat niyeti üzerine etkisi: Antalya ili uygulaması
Engelli bireylerin hayatları boyunca, diğer insanlara oranla daha fazla zorluklarla mücadele etmek durumundadır. Bu araştırmada, engelli bireylerin turizme katılım noktasında karşılaştıkları kısıtların turizm motivasyonu ve seyahat niyeti üzerine etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma kapsamında, dünyaca ünlü bir destinasyon merkezi olan Antalya ilinde yaşamını sürdüren engelli bireyler üzerinden 385 örneklemden anket yolu ile elde edilen değerler, araştırma verisi olarak değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilere uygulanan analiz bulgularına göre, engelli bireylerin turizme katılımda karşılaştıkları çevresel engellerin turizm motivasyonu üzerinde negatif etkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrenilmiş çaresizlik duygusunun da motivasyon üzerinde negatif yönlü bir etki oluşturmaktadır. Buna karşın, engellilerin karşılaştığı içsel ve etkileşimsel engellerin motivasyon üzerinde etkisinin istatistiksel olarak anlamlı bulunmadığı görülmüştür. Bu bağlamda, motivasyon duygusunun, seyahat niyeti üzerinde güçlü bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Öyle ki, engelli bireylerin motivasyonlarında meydana gelen bir birimlik artış seyahat niyetlerini %55 oranında arttırmaktadır. Araştırma sonucunda; sektör temsilcilerine, alanyazında çalışan akademisyenlere ve kamu kurum ve kuruluşlarına bir takım teorik ve pratik katkılar sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Engelli turizmi, kısıtlar, turizm motivasyonu, seyahat niyeti.
Yeşil insan kaynakları yönetiminin yeşil örgütsel davranışa etkisi
Bu araştırma yeşil insan kaynakları yönetimin yeşil örgütsel davranışa etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda turizm sektöründe Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi ile ilgili çalışmaların yetersiz kaldığı ve bu alanda yeni araştırmaların yapılması gerektiği gözlemlenmektedir.Bunun yanında turizm sektörünün çevresel konuları odağına alması ve yeşil kavramının insan kaynaklarına uyarlanmasıyla birlikte; yeşil işe alım ve seçme, yeşil eğitim ve geliştirme, yeşil ücret ve ödüllendirme, yeşil performans yönetimi, yeşil iş sağlığı ve güvenliği süreçlerinin nasıl dönüştürülmesi gerektiği incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma metodu tercih edilerek, veriler 403 çalışanın vermiş olduğu cevaplar doğrultusunda, online anket tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan bu araştırmalar neticesinde Antalya ilinin Manavgat ilçesinde yer alan beş yıldızlı otel çalışanlarının, Yeşil insan kaynakları yönetiminin yeşil örgütsel davranışa etkilerinin ne oranda olduğunu tespit etmeye yöneliktir. Bunun sonucunda edinilen bilgiye göre, yeşil insan kaynakları yönetiminin otel işletmelerinde uyguladığı iş stratejilerinin yeşil çalışan davranışı kazanımlarında büyük oranda etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca otel işletmelerinde yeşil insan kaynakları yönetimi çalışanlarda çevre bilincinin oluşmasını sağlayarak, çalışanların yeşil davranışlarının sürdürülebilir bir işgücü yapısına dönüşmesinde önemli bir görevi yerine getirmektedir. Anahtar Kelimeler: Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi, Yeşil Davranış, Turizm İşletmeleri
Türk otel gruplarının uluslararasılaşma süreci
The correct entry mode selection stepping into a market abroad constitutes a vital element for hotel internationalization. The study looks into the selection of entry modes in hotel internationalization and strives so as to define influential factors on the internationalization process. This research aims to define the internationalization process of Turkish hotel companies. The scope of the research was defined as the Turkish hotel firms that have foreign hotel investments abroad. Quantitative research methods were made use of throughout the study. In the research, the data were collected by means of a questionnaire. Data were obtained through face to face survey method and e-mail communication. In this context, surveys were conducted with 15 hotel managers between October 2017 and March 2018. Nonparametric tests were applied since the number of the samples was less than 30. The results of this research analyzed via appropriate analysis techniques. Descriptive statistical analyzes were carried out to reach arithmetic mean, frequency, percentage, and standard deviation values. Spearman Correlation analysis, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis Tests were applied. There is a strong correlation between motivation dimensions and Eclectic Paradigm. Significant and positive relationships between capabilities and entry mode selection dimensions were found out, and there is a positive and significant interrelation between risk and obstacles dimensions. The findings exhibit differences depending on entry mode, differences by entry year and differences by number of stars. With this regard, these findings are expected to make contributions to the literature.
Gündoğmuş ilçesinin kırsal turizm potansiyelinin SWOT analizi yöntemi ile incelenmesi
Kırsal turizm faaliyetleri son yıllarda büyük gelişme göstermiş, ekonomik ve sosyal kalkınmanın bir aracı olarak görülmeye başlamıştır. Yaşam koşullarının değişmesiyle yeni arayışlar içine giren insanlar, doğa ile bütünleşmek, kırsal hayatı ve kültürünü yerinde deneyimleyebilmek için kırsal turizme yönelmişlerdir. Kırsal turizm, istihdam ve gelir sağlayarak, kırsal kesim insanının yaşam koşullarının iyileştirilmesine yardımcı olmaktadır. Turizmin ve turizmden elde edilen gelirin bütün bir yıla yayılabilmesi açısından önem arz etmektedir. Doğal ve tarihi değerlerin korunmasını sağlayarak, sürdürülebilir turizme ve ülkenin tanıtımına katkıda bulunur. Bu araştırma, Gündoğmuş ilçesinin kırsal turizm potansiyelini ortaya koymayı ve geleceğe yönelik Gündoğmuş'a ilişkin kırsal turizm stratejisini geliştirmeyi amaçlamaktadır. İlçenin sahip olduğu değerlerle kırsal turizm açısından zengin olması, Gündoğmuş ilçesinin tez konusu olarak seçilmesinde etkili olmuştur. İlçenin kırsal turizm potansiyelini belirlemek amacıyla SWOT analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda, katılımcıların Gündoğmuş ilçesinin kırsal turizm potansiyelinin yüksek olduğu düşüncesinde oldukları saptanmıştır. Gündoğmuş ilçesinin kırsal turizm SWOT analizi sonuçlarına göre, en güçlü üç yanının, Eğrigöl Yaylası ve Uçansu Şelalesi'nin kamp ve karavan turizmine uygun olması, kano ve rafting yapılabilmesi, kırsal dokusunu kaybetmeyen yaylaları ve yaylacılık kültürünün devam etmesi, uluslararası bisiklet yarışlarının düzenlenmesi olduğu belirlenmiştir. En zayıf üç yön ise ilçede konaklama tesisinin olmaması, ulaşım araçlarının yetersiz olması, tanıtım ve pazarlama eksikliği olarak saptanmıştır. En büyük üç fırsat, köyden kente göçlerin azalması, yöre halkının gelirinde artış ve kırsal ekonomiye katkı, kırsal turizme olan ilginin artması olarak belirlenmiştir. En büyük üç tehdit, bölgedeki kaynakların aşırı ve bilinçsiz kullanımı sonucu doğal kaynakların tahribi, yörenin sosyal ve kültürel yapısının bozulması ve yozlaşması, yöre halkının ekonomik açıdan güçsüzlükleri olarak vurgulanmıştır.
Seyahat motivasyonlarının ziyaretçi memnuniyeti ve davranışsal niyetler üzerine etkisi: Kültür amaçlı seyahat eden yerli turistler üzerine bir araştırma
Bu araştırma yerli kültür turistlerinin seyahat motivasyonlarının, ziyaretçi memnuniyeti ve davranışsal niyetleri üzerindeki etkisini belirlemek ve demografik faktörlere göre seyahat motivasyonlarının anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırma UNESCO Dünya Miras listesine 2012 yılında dünya miras alanı olarak dahil edilen Konya Çatalhöyük Neolitik Kentini ziyaret eden yerli kültür turistleriyle Covid-19 sebebiyle online platform üzerinden 387 kişiyle yapılan anket uygulaması ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler ve oluşturulan hipotezler t ve ANOVA testleri ve basit doğrusal regresyon analizi ile ölçülmüştür. Araştırma sonucunda yerli kültür turistlerinin itici seyahat motivasyonları ile seyahat memnuniyetleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiş ancak çekici seyahat motivasyonları ile ziyaretçi memnuniyeti arasında herhangi bir ilişki olmadığı sonucuna varılmıştır. Bunun yanında, yerli kültür turistlerinin hem seyahat motivasyonlarının hem ziyaretçi memnuniyetinin davranışsal niyetleri üzerinde pozitif yönlü anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bireylerin seyahat motivasyonlarının demografik özelliklere göre farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonuçları ışığında ilgili alanda çalışan akademisyenlere, Konya Çatalhöyük kültür destinasyonu ile diğer kültür destinasyonlarının yönetim örgütlerine öneriler geliştirilmiştir.
Turizm bölümü öğrencilerinin yükseköğretimdeki hizmet kalitesi algıları
Temel görevi bilgiyi araştırmak ve yaymak olan yükseköğretim kurumları, öğretim dışındaki hizmetlerinde de kaliteyi geliştirmeye odaklanmak zorundadırlar. Yükseköğretim kurumlarının öğrenci memnuniyetine dayalı bir anlayışla hareket etmeleri, onlara gelecekte başarı sağlayacak ve üstünlük kazandıracak en önemli faktördür. Bununla birlikte sunulan hizmetlerin kalitesinin değişik sürelerde ölçülmesi ve sonuçlarının değerlendirilerek düzeltici tedbirler alınması gerekmektedir. Bu araştırma ile Akdeniz Üniversitesi'nin turizm bölümü öğrencilerine sunmuş olduğu hizmet kalitesinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Akdeniz Üniversitesi turizm bölümlerinde eğitim görmekte olan öğrencilere sunulan hizmet kalitesi boyutlarının HEdPERF ölçeğine göre neler olduğu; belirlenen boyutlar doğrultusunda öğrencilerin demografik özellikleri ile ilişkileri ve anlamlı farklılıkların olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla özellikle yükseköğretimde hizmet kalitesini ölçmek için geliştirilmiş olan HEdPERF ölçeğinden elde edilen sorulardan bir anket oluşturulmuştur. Akdeniz Üniversitesi turizm bölümlerinde öğrenim gören 482 öğrenciye anket uygulaması yapılmış ve elde edilen veriler istatistiki analizlere tabi tutulmuştur. Araştırma sonucuna göre yükseköğretimde hizmet kalitesi boyutları; "İdari Yönler", "Akademik Yönler", "Program Konuları", "İmaj" ve "Erişilebilirlik" olarak belirlenmiştir. Bu boyutları açıklayan ifadelere verilen cevaplar incelendiğinde "Erişilebilirlik" boyutu en yüksek değerlendirmeye; "Program Konuları" boyutu en düşük değerlendirmeye sahiptir. Araştırmada öğrencilerin yükseköğretimde hizmet kalitesine ilişkin belirlenen boyutların demografik özellikler ile ilişkisi incelenmiştir. Buna göre "Akademik Yönler" boyutu hizmet kalitesi algıları ile medeni durum arasında anlamlı farklılıklar; "Akademik Yönler", "Program Konuları" ve "İmaj" boyutları hizmet kalitesi algıları ile öğrenim şekli arasında anlamlı farklılıklar; "İdari Yönler", "Akademik Yönler", "Program Konuları" ve "Erişilebilirlik" boyutları hizmet kalitesi algıları ile öğrenim yeri arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Son olarak "Akademik Programlar" ve "İdari Yönler" boyutları hizmet kalitesi algılarının gelir durumuna bağlı olarak değiştiğine yönelik anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Araştırmanın sonunda ise ulaşılan bilgiler ışığında önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hizmet Kalitesi, Öğrenciler, Yükseköğretim, HEdPERF, Yükseköğretimde Hizmet Kalitesi
4 ve 5 yıldızlı otellerin menülerinde zeytinyağı kullanımı: Manavgat örneği
Turizm alanında yiyecek ve içecek hizmeti veren otel işletmelerinin bulunduğu konuma ayak uydurmaları, diğer otel işletmeleriyle rekabet edebilmeleri, varlıklarını sürdürebilmeleri için gastronomi alanında sağlıklı, lezzetli, kaliteli farklı tatlara sahip ve görselliği etkileyici menülere ihtiyaçları vardır. Deniz, kum ve güneş destinasyonlarına seyahat eden ziyaretçilerin konaklama işletmelerine geldikleri süreden itibaren otel işletmelerinin mutfakları tarafından hazırlanan menülerin eğitim, bilgi, beceri ve farkındalık ile ilgili sonuçların değişiklik gösterip göstermediği araştırma kapsamında incelenmiştir. Turizm alanlarında ziyaretçiler için destinasyonlar ve bu alanların belirli noktalardaki konaklama işletmeleri, pazarlama ve sunum alanında müşterileri farklı bir boyutla tanıştırıp, yiyecek ve içecek bölümleri kapsamında yöresel ürünlerden oluşan bir menü sunmaktadırlar. Bu menülerin hazırlanması en sade haliyle doğal besinleri kullanmak ile ortaya çıkmaktadır. Son dönemlerin en popüler besin kaynağı olarak bilinen zeytinyağı, dünyada en uzun yaşayan kültürler için önemli bir besin maddesidir. Akdeniz coğrafyasında bulunan Antalya ilinin Manavgat ilçesinde hizmet veren 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinin menü planlaması yaparken otel mutfaklarında yöresel ürün kullanımı, zeytinyağına ilişkin bilgiler, otel işletmeleri mutfaklarında zeytinyağı kullanımı ve zeytinyağının 4 ve 5 yıldızlı otel menülerinde kullanım durumu araştırılmıştır. Bu çalışma Manavgat bölgesindeki 4 ve 5 yıldızlı otellerin mutfaklarında çalışan (aşçıbaşı, aşçıbaşı yardımcısı, aşçı, aşçı yardımcısı, komi) 403 kişiden toplanan veriler ile yapılmıştır. Veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Bartlett Küresellik Testi ve Kaiser-Meyer-Olkin Örneklem Yeterliliği Ölçüsü kullanılarak faktör analizi yapılmıştır. Araştırmanın amacına bağlı oluşturulan farklılık hipotezleri için bağımsız t testi ve tek yönlü varyans analiz (ANOVA) testleri uygulanmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki etkiyi tespit edebilmek için ise basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Çıkan sonuçlar neticesinde otel işletmeleri menülerinde zeytinyağı hipotezleri kabul görerek kullanım durumlarına göre artış tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Otel, Menü, Zeytinyağı, Manavgat
Etkinlik turizmi kapsamında festivaller: Side Dünya Müzikleri Kültür ve Sanat Festivali
Günümüzün giderek yükselen küresel rekabet ortamı içerisinde turizm faaliyetleri oluşturdukları katma değer etkileri ile giderek daha fazla ön plana çıkmaya başlamıştır. Etkinlik turizmi kapsamında gerçekleştirilen bölgesel faaliyetler ise dikkat çeken turizm temelli uygulamalar arasında gösterilmektedir. Her ne kadar özellikle ekonomik anlamda gerçekleştirildikleri bölge üzerinde olumlu etkiler bıraktıkları düşünülse de festival gibi etkinlik turizmi uygulamalarının bölge üzerindeki diğer etkilerinin araştırılması ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle farklı kültürlerden insanların belirli periyotlarda buluşmaları, kültürlerin birbirleriyle etkileşime girmeleri festival tarzı etkinliklerin düzenlendikleri bölgelerin kültürel yapıları üzerinde önemli olumlu izler bırakmalarını sağlamaktadır. Tüm bu etkileri dikkate alındığında ekonomik, sosyal ve kültürel sonuçları itibariyle festivallerin sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulmasının önemi ortaya çıkmaktadır. Araştırmanın gerçekleştirildiği yer olan Side gerek tarihi dokusu gerek farklı kültürleri bir araya getiren sosyo-kültürel ortamı ile etkinlik turizmi açısından ülkemizin önemli bölgelerinden biri olmaya adaydır. Bu tez çalışması kapsamında son yıllarda dikkat çeken bir etkinlik turizmi uygulaması olan Side Dünya Müzikleri Kültür ve Sanat Festivalinin bölge üzerinde yarattığı etkilerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Araştırma kapsamında bölgede yer alan kamu kurumu çalışanları, bölge esnafı, yerel halk gibi farklı paydaşlarla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yerel paydaşlar arasından seçilen 12 kişi ile gerçekleştirilen görüşmelerin sonucunda elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak tez çalışmasına konu olan Side Dünya Müzikleri Kültür ve Sanat Festivali'nin bölge üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre genel olarak bölge halkının festivalin bölge üzerinde olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Özellikle bölgenin ekonomik refahının yükseltilmesi ve kültürel gelişim açısından festivalin yararlı olduğu saptanmıştır. Festivalin olumlu yanlarının yanı sıra geliştirilmesi gereken yönlerine dair çeşitli sonuçlar elde edilmiştir. Özellikle festival ile ilgili süreçlerin bölge halkına yönelik daha katılımcı bir yaklaşımla sürdürülmesi, festival tarihinin yeniden gözden geçirilmesi gibi önemli beklentilerin oluştuğu görülmektedir.
İşkoliklik, iş-aile çatışması ve iş tatmini ilişkisi: Otel işletmelerinde bir uygulama
Bu çalışmanın temel amacı, otel çalışanlarının işkoliklik eğilimlerinin iş-aile çatışmasına etkileri ile iş-aile çatışmasının iş tatmini üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu bağlamda Antalya'nın Alanya Bölgesindeki 498 otel çalışanına ulaşılarak anket uygulaması yapılmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesinde SPSS V.24 paket istatistik programı kullanılmış, ölçeklerin her biri için geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Yapılan açımlayıcı faktör analizinin ardından model geçerliliği test etmek için doğrulayıcı faktör analizi uygulanmış ve son olarak hipotez testleri için yol analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; işkoliklik ölçeğinin alt boyutları olan aşırı çalışma ve kompulsif çalışmanın iş-aile çatışması üzerinde pozitif bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bununla beraber aşırı çalışmanın iş tatminini pozitif yönde, kompulsif çalışmanın ise iş tatmini negatif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, iş tatmininin iş-aile çatışması üzerinde herhangi bir etkisi olmadığı anlaşılmıştır.
Otelcilik sektöründe elektronik ağızdan ağıza pazarlama yönetimi: Manavgat bölgesi otel işletmeleri üzerine bir uygulama
Hizmet sektörü günümüzün küresel boyuttaki yoğun rekabet ortamından en yoğun şekilde etkilenen sektörlerden biridir. Otelcilik sektörü hizmet sektörü içerisinde müşteri odaklı yaklaşımların en çok öne çıktığı sektör alternatifi olarak tanımlanabilir. Her sektörde olduğu gibi otelcilik sektöründe de müşterilerden elde edilen geri dönüşler, müşterilerin deneyimlerinin diğer potansiyel müşterilere aktarılması, yüksek müşteri memnuniyetinin sağlanması ve aynı zamanda memnuniyete dair verilerin diğer potansiyel müşterilere aktarılması gibi konular kritik öneme sahip hale gelmiştir. Bu noktadan hareketle bu tez çalışmasında Manavgat bölgesinde faaliyet gösteren otellerin elektronik ağızdan ağıza pazarlama yönetimi kapsamında değerlendirilebilecek uygulamaları incelenmiştir. Bu araştırmanın amacı otel işletmelerinin elektronik ağızdan ağıza iletişim ve pazarlama süreçlerini nasıl yönettiğini belirlemektir. Bu doğrultuda nitel araştırma deseni benimsenmiş ve derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Manavgat bölgesinde faaliyet gösteren toplam yirmi bir otel işletmesinin genel müdür veya halkala ilişkiler müdürleri ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması doğrultusunda oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan sorular yöneltilmiştir. Araştırma sonucunda otel işletmelerinin elektronik ağızdan ağıza iletişim süreçlerini dikkat ile takip ettiği, genellikle otel işletmesinde görevli bir kişinin genel müdür ile birlikte çevrimiçi iletişim kanallarını kontrol ettiğini ve gerekli faaliyetleri yürüttüğünü göstermiştir. Otel işletmeleri sosyal medya platformlarında bulunan tüketici değerlendirmelerinin otellerin müşteri sayısını ve oda fiyatlarını etkilediğini belirtmektedir. Sosyal medya platformlarında otel hakkında değerlendirme yapan müşterilere otel işletmeleri çeşitli teşvik edici unsurlar sunmaktadır. Otel işletmeleri hakkında yapılan olumsuz değerlendirmeler durumunda, otel işletmeleri indirim ve ikram gibi çeşitli telafi politikaları izlediklerini belirtmiştir. Otel işletmelerinin sosyal medya platformlarında gerçekleşen müşteri etkileşimlerini dikkatli bir şekilde takip etmesi ve sosyal medya platformlarında çeşitli medya paylaşımları için profesyonel işletmelerden hizmet alma yolunu tercih etmeleri önemlidir. Bununla birlikte müşterilerin sosyal medya paylaşımlarında belirttikleri sorunları gidermeyi amaç edinmeleri, hizmet kalitesi bakımından önemli unsurlardır.
Otel performanslarının denge skor kartı ile karşılaştırmalı olarak ölçülmesi
Konaklama işletmelerinin başarısında belirleyici olan çok sayıda etmen bulunmaktadır. Bu etmenler arasında satış miktarı, gelir düzeyi, maliyetler, katkı payı ve karlılık gibi finansal değişkenler yanında müşteri memnuniyeti, tekrar gelme oranları, hizmet kalitesi ve personel bağlılığı gibi finansal olmayan nitelikte değişkenler yer almaktadır. Dolayısıyla genellikle finansal ölçütlere dayanan klasik performans hesaplama yöntemleri sınırlı kalmaktadır. Bu nedenle hem finansal hem de finansal olmayan performans ölçütlerini birlikte ele alan kapsamlı yöntemlerin kullanılması gerekir. Denge Skor Kartı (DSK) bu gereksinimi karşılamak için geliştirilmiş çok boyutlu performans ölçme yöntemlerinden biridir. Bu çalışmada da söz konusu yöntemin konaklama işletmelerinde nasıl kullanıldığının gösterilmesi ve elde edilen sonuçların farklı işletmelerde karşılaştırmalı olarak nasıl değerlendirildiğinin ortaya koyulması amaçlanmaktadır.
Nomofobinin sanal kaytarma üzerindeki etkisi: Antalya Belek örneği
Turizm sektörü kapsamı içerisine giren otel işletmeleri zamanla önemli derecede ilerleme ve gelişme göstermektedir. Teknolojik gelişme ve ilerleme ile etkileşimli olan otel işletmeleri sektörü günümüzde her türden müşteriye cevap verecek tesisler haline gelmiştir. Otel işletmeleri bir hizmet işletmesi olup, otel işletmelerinin başarısında insan unsuru büyük ve önemli yer tutmaktadır. İnsan unsurunun önem kazanması işletmelerde istihdam edilen personelin önemini arttırmaktadır. Gelişen teknoloji ve çeşitlenen insan ihtiyaçları ile insanların teknolojik araçlar kullanma oranları da zamanla artmaktadır. Teknolojik araçların kullanılması ile birlikte olumlu ve olumsuz davranış değişiklikleri oluşmaya başlamış ve bu davranış değişiklikleri iş yerlerine kadar etki etmiştir. Bu durum yeni kavramların oluşmasına yol açmıştır. Araştırma konusunun temelini oluşturan sanal kaytarma ve nomofobi kavramları da bahsi geçen yeni kavramlardandır. Tüm bunlardan hareketle çalışma üç bölüm olarak kurgulanmıştır. Birinci bölümde Sanal Kaytarma kavramı açıklanmış olup genel olarak daha önce yapılan çalışmalar ile ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise nomofobi kavramı açıklanmış olup konuyla ilgili önceden yapılmış çalışmalar incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise turizm işletmelerinde çalışan personelin nomofobik davranışlarının, sanal kaytarma davranışları üzerine etkileri incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Turizm İşletmeleri, Sanal Kaytarma, Nomofobi
Ekolojik turizm potansiyelinin değerlendirilmesi ve yerel halkın ekolojik turizme yönelik algısı ve tutumları: İbradı örneği
Bu çalışmada 2020-2021 yılları arasında doğal, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle İbradı İlçesinin ekolojik turizm potansiyeli ve yöre halkının ekolojik turizme yönelik algısı ve tutumları incelenmiştir. Ekoturizm, ekosistemin ve ev sahibi toplulukların bütünlüğünün korunmasına katkıda bulunan pozitif çevre etiğini tanımlar. Doğal, kültürel ve tarihi özellikleri ile en eski yerleşim alanlarından biri olan İbradı, [Düğme Evleri, Erymna Antik Kenti, İbradı Mezarlıkları, Arapastık Kestane Ağacı, Altınbeşik Mağarası Milli Parkı, Kardelen Çiçeği ve "İbradı Anasonu" (Pimpinella ibradiensis), "Gökçe Tülüşah" (Rhaponticoides gokceoglui) vb. endemik bitkilerin bir araya gelmesinden ibarettir. Araştırmanın örneklemini, İbradı ilçe merkezi ve çevre mahallelerinde yaşayan yerel halktan 391 kişi oluşturmuştur. Araştırmaya ait örneklemin hesaplanmasında Yamane (2001), örneklem formülünden yararlanılmıştır. Yerel halkın ekolojik turizme yönelik algısı ve tutumlarını analiz etmek için veri araştırması ve görüşme yöntemi kullanılmıştır. 391 anket formu SPSS 20.00 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler ve oluşturulan hipotezler t ve ANOVA testleri ile ölçülmüştür. Her iki ölçek için geçerlilik ve güvenirlilik analizleri yapılmış ve bu kapsamda açıklayıcı faktör analizi ve Cronbach Alpha kat sayıları incelenmiştir. Çalışma sonucunda yöre halkının eğitim seviyesi yükseldiğinde ve ekoturizmden yarar sağladığında ekoturizmin gelişmesine karşı olumlu bir tutum sergilediği ve bölgede ekoturizm faaliyetlerinin gelişmesine destek olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca yöre halkının medeni durumunun ekoturizmin olumsuz algı ve tutumları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulguları, turizm planlamacılarına, destinasyon yönetim kuruluşlarına ve turizm literatürü bağlamında eğitim gören akademisyenlere öneriler sunmaktadır.
Çevre yönetimi uygulamalarının çalışanların kurumsal itibar algısına etkisi: Ulusal zincir otel çalışanları üzerine bir araştırma
Bu çalışmada ulusal zincir otellerin çevre yönetimi faaliyetlerinin çalışanların kurumsal itibar algısı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda on yedi farklı ulusal zincir otel markasının Antalya ve Muğla il sınırları içerisinde faaliyet gösteren otuz üç farklı resort otel işletmesinde 502 çalışana ulaşılmış ve anket uygulaması yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Antalya ve Muğla il sınırları içerisinde faaliyet gösteren beş yıldızlı ulusal zincir niteliği taşıyan otel işletmesi çalışanlarının oluşturması nedeniyle, örneklemin hesaplanmasında Yamane (2001), örneklem formülü kullanılmıştır. Elde edilen veriler, hipotez testleri sürecinde SPSS (paket istatistik) programı kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Her iki ölçek için geçerlilik ve güvenirlilik analizleri yapılarak model geçerliliğini test etmek için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanmış akabinde hipotez testleri için yol analizi yapılmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre; çevre uygulamaları ölçeğine ait enerji/su tasarrufu ve geri dönüşüm boyutunun algılanan kurumsal itibar envanteri ölçeğine ait yönetim kalitesi ve güvenirlilik boyutu ile ürün/hizmet ve farklılık boyutlarını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çevre uygulamaları ölçeğine ait genel çevre bilinci boyutunun algılanan kurumsal itibar envanteri ölçeğine ait yönetim kalitesi ve güvenirlilik boyutu ile ürün/hizmet ve farklılık boyutları üzerinde pozitif etkisi olduğu tespit edilmiştir. Çevre uygulamaları ölçeğine ait görsel dış çevre boyutunun kurumsal itibar envanteri ölçeğine ait yönetim kalitesi ve güvenirlilik boyutu ile ürün/hizmet ve farklılık boyutları üzerinde pozitif etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
The effect of green marketing mix programs on brand attachment in the restaurant industry
With intensifying environmental concerns, sustainability has become an essential priority for the restaurant industry. In response, businesses are increasingly implementing green marketing strategies to reduce their ecological footprint and strengthen their connections with environmentally aware consumers. Therefore, the purpose of this study is to explore the effect of green marketing mix elements—green product, green price, green place, and green promotion—on brand attachment, with the mediating role of brand image. Following the Stimulus-Organism-Response (S-O-R) framework, the present research developed a research model, which conceptualizes green marketing elements as external stimuli, brand image as the consumer's internal cognitive and emotional evaluation(organism), and brand attachment as the behavioral outcome(response). To test the model, data were collected via an online questionnaire administered to restaurant guests in Türkiye who had previously dined in establishments recognized for their sustainable practices. The data were analyzed by using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). The results indicate that while green product practices enhance brand image, they exert a negative direct effect on brand attachment. Green place and green promotion practices positively influence brand image, but their direct impacts on brand attachment are statistically insignificant. Conversely, green price exhibits an insignificant effect on brand image while exerting a significant negative influence on brand attachment. Furthermore, brand image mediates the relationship between green product, green place, and green promotion practices and brand attachment; however, its mediating role in the relationship with green price is not significant. This research provides valuable theoretical insights by integrating brand image into the relationship between green marketing and consumer-brand relationship. It also offers practical recommendations for restaurant managers aiming to enhance customer brand attachment through sustainability-focused branding efforts.