Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları ölçeği"nin Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Bu çalışma, "Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yaşam Sonu Bakıma Yönelik Tutum ve Davranışları Ölçeği"nin Türkçe formunun psikometrik özelliklerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, Bolu ve Düzce merkezde bulunan devlet ve üniversite hastanelerinin erişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan, 170 hemşire oluşturmuştur. Veriler Ekim 2014-Ocak 2015 tarihlerinde toplanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliliği dokuz uzmanın görüşü alınarak değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzde, korelasyon analizi, Cronbach Alfa analizi, Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Ölçeğin bilinen gruplar geçerliğini belirlemek amacıyla da değişkenlerle ölçek puan ortalamaları arasındaki analizler, Tek Yönlü ANOVA Testi ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin tümünün Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.70, iki alt boyutun güvenirlik katsayıları sırasıyla 0.71 ve 0.65 olarak bulunmuştur. Ölçeğin zamana göre değişmezliğini değerlendirmek amacıyla iki-üç hafta arayla yapılan test-tekrar test ölçüm puan ortalamalarında anlamlı fark bulunmamıştır (r=0.97). Açıklayıcı faktör analizi sonucunda, Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı ile hesaplanan örneklem yeterliliği 0.931 ve Barlet testi sonucu ileri düzeyde (x2=3.680, p=0.000) anlamlı bulunmuştur. Varimaks rotasyonu ile yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucu ölçek maddelerinin özdeğeri 1'den büyük iki faktör altında toplandığı, tüm maddelerin faktör yük değerlerinin 0.42 ile 0.77 arasında değiştiği saptanmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonuçlarına dayalı olarak ortaya çıkan faktör yapısının geçerliğini değerlendirmek amacıyla yapılan doğrulayıcı faktör analizi, ölçeğin, orijinal ölçekle uyumlu olduğunu, iki faktörlü yapıyı doğruladığını ve maddeler ile alt boyutlarının ölçekle ilişkili olduğunu göstermiştir. Sonuçlar, tümü likert tipi olan 16 madde ve iki faktörden oluşan "Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yaşam Sonu Bakıma Yönelik Tutum ve Davranışları Ölçeği"nin özgün formu ile aynı alt boyutları kapsadığını ve geçerlik-güvenirlik sonuçlarının kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Anahtar kelimeler: Davranış, Geçerlik, Güvenirlik, Tutum, Yaşam sonu bakım, Yoğun bakım hemşiresi.