Yoğun bakım ihtiyacı olan pnömonili hastalarda atipik pnömoni ve viral pnömoni etkenlerinin araştırılması

ÖZET Yoğun Bakım İhtiyacı Olan Pnömonili Hastalarda Atipik Pnömoni ve Viral Pnömoni Etkenlerinin Araştırılması Giriş ve Amaç: Pnömoniler hem hastane kaynaklı hem de toplum kaynaklı enfeksiyonlar içerisinde önemli role sahiptir. Yoğun bakım ihtiyacı olan toplum kökenli ve hastane kökenli tüm pnömonili hastalarda amprik tedavi kritik öneme sahip olup, tedavi muhtemel etkenleri kapsamalıdır. Bakteriyel etkenlere yönelik çok sayıda çalışma olmasına karşın viral ve atipik etkenleri saptamaya yönelik ülkemizde az sayıda çalışma vardır. Bu çalışmada yoğun bakım ihtiyacı olan pnömonili hastalarda atipik pnömoni ve viral pnömoni etkenlerini belirlemeyi ve mortaliteye etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya prospektif olarak 1 Kasım 2016-30 Ekim 2017 tarihleri arasında hastanemiz Reanimasyon, Beyin Cerrahi, Nöroloji, Göğüs Hastalıkları ve Dahiliye yoğun bakım ünitelerine yatış esnasında klinik ve laboratuar bulguları ile toplumdan gelen pnömoni (TGP) tanısı konan veya yattıktan sonraki günlerde hastanede gelişen pnömoni (HGP) tanısı alan 18 yaş üzerindeki hastalardahil edildi. Hastalara ait klinik özellikler kaydedildi. Hastalardan balgam veya trakeal aspirat örnekleri standart bakteriyel kültür için gönderildi. Atipik pnömoni etkenlerinden olan Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae ve Legionella pneumophiliae ve viral etkenlerin tespiti için trakeal aspirat veya balgam örnekleri alındı. L. pneumophiliae'nın tespiti amacıyla "Buffered Charcoal Yeast Extract (BCYE)" besiyerine ekim yapıldı. Ayrıca, aynı hastalardan viral pnömoni etkenlerinden respiratuvar sinsityal virüs (RSV), İnsan metapnömovirüs (HMPV), rinovirüs (RV), enterovirüs (EV), parainfluenza virüs (PIV), influenza A (InfA), influenza B (InfB), insan bokavirüs (HBoV), adenovirüs için nazofarinks sürüntü örneğinden in-house multipleks polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) yöntemiyle spesifik DNA/RNA araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 200 hasta dahil edildi. Hastaların 126'sı (%63) erkek, 74'ü (%37) kadındı. Hastaların 65'i (%32,5) TGP, 135'i (%67,5) HGP'idi. Ateş hastaların %32,5'inde, dispne %61'inde, takipne %56'sında, pürülan balgam %95,5'inde, artan öksürük şikayeti %7,5'inde saptandı. Tüm hastaların akciğer radrografisinde infiltrasyon alanları mevcuttu. Hastaların 83'ünde (%41,5) bakteriyel bir veya daha fazla etken saptanırken, sekizinde (%4) ise M. pneumoniae tespit edildi. Otuzbir (%15,5) hastada bir viral etken,15 vakada ise (%7,5) bakteri-virüs karışık etken olduğu görüldü. Hem TGP hemde HGP olgularının %6'sında influenza saptandı. Hiçbir hastada Legionella üremesi olmadı. L. pneumoniae ve C. pneumoniae PZR tüm hastalarda negatif sonuçlandı. Mortalite oranları TGP vakalarında %17, HGP vakalarında %29,6 bakteriyel etken saptanan vakalarda %27,5 viral etken saptanan vakalarda %25,8, bakteri-virüs karışık etken saptanan vakalarda %26,6 ve etken saptanmayan vakalarda %23,2 olarak gözlendi. Sonuç: Hastanede gelişen pnömoni ve TGP hastalarında atipik pnömoni etkenlerinden sadece M. pneumoniae az sayıda hastada saptanırken, viral etkenlerden amprik tedavide önemi olan influenza'nın nadir olduğu tespit edildi. Anahtar kelimeler: Atipik pnömoni, viral pnömoni, toplumdan gelen pnömoni, hastanede gelişen pnömoni, yoğun bakım,