Yoğun bakım ünitesinde sepsis ile takip edilen onkoloji hastalarında liberal ve restriktif transfüzyon stratejilerinin sağkalıma etkisi

Giriş ve Amaç: Eritrosit transfüzyonu, yoğun bakım hastalarında sık başvurulan destek tedavilerinden biridir. Ancak özellikle sepsisli onkolojik hastalarda hangi transfüzyon stratejisinin daha uygun olduğuna dair tartışmalar halen devam etmektedir. Bu çalışmada, sepsis tanısıyla yoğun bakımda izlenen onkolojik hastalarda uygulanan liberal ve restriktif transfüzyon stratejilerinin klinik sonuçlar üzerindeki etkileri karşılaştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 2014-2024 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesi'nde sepsis tanısı ile yatışı yapılan, eritrosit transfüzyonu uygulanmış onkolojik hastaların retrospektif incelemesi ile yapılmıştır. Hastalar, transfüzyon eşik değerlerine göre liberal (hemoglobin, (Hb) ≥ 9-10 g/dL) ve restriktif (Hb < 7-8 g/dL) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Hastaların demografik özellikleri, klinik skorlamaları (Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi II skoru (APACHE II), Sepsis ile İlişkili Organ Yetmezliği Değerlendirme Skoru (SOFA), Charlson komorbidite indeksi (CCI)), primer onkolojik tanıları, laboratuvar verileri, hastalarda organ disfonksiyonu gelişip gelişmediği, hastaların enfeksiyon parametreleri ve mortalite oranları karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizler tanımlayıcı istatistikler ve iki modelli lojistik regresyon yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 658 hasta dahil edilmiştir. Restriktif transfüzyon grubunda APACHE II ve SOFA skorlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu gözlenmiştir (p < 0,05). Primer onkolojik tanılar açısından gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmuş; liberal grupta akciğer kanseri, restriktif grupta ise gastrointestinal sistem kanserleri daha yaygın izlenmiştir. Organ disfonksiyonu genel olarak benzer oranlarda görülmüş olsa da, restriktif grupta renal hasar oranı daha yüksek bulunmuştur (p < 0,05). Mekanik ventilasyon süresi, inotrop ihtiyacı ve renal replasman tedavisi gibi yoğun bakım destek tedavileri açısından da gruplar arasında anlamlı fark izlenmemiştir. Yirmi sekiz günlük mortalite açısından iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark görülmezken, 90 günlük mortalite restriktif grupta daha yüksek saptanmıştır; ancak bu fark klinik skorlara göre düzeltme yapıldığında istatistiksel anlamlılığını yitirmiştir. Sonuç: Sepsis tanılı onkolojik yoğun bakım hastalarında uygulanan liberal ve restriktif transfüzyon stratejileri bazı klinik sonuçlar açısından farklılık gösterebilmekle birlikte, genel mortalite ve organ destek ihtiyacı üzerinde birbirlerine belirgin bir üstünlük sağlamamıştır. Bulgular, transfüzyon stratejilerinin hasta özelliklerine göre bireyselleştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Literatürde benzer çalışmaların sonuçlarının da çelişkili olduğu göz önüne alındığında, bu konuda farklı hasta alt gruplarını kapsayan, yeni randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç duyulduğu bir gerçektir. Anahtar kelimeler: Eritrosit transfüzyonu, sepsis, onkolojik hastalar, yoğun bakım, restriktif transfüzyon, liberal transfüzyon, mortalite.