Yoğun spor yapan kişilerde aleksitimi ve COMT Vall108/158 met gen polimorfizminin araştırılması

Aleksitimi, duygu ve düşüncelerin tanıma ve tanımlanmasında yaşanan zorluğu ifade etmektedir. Yoğun antrenman ile aleksitimik davranış birbiri ile bağlantılıdır. Frontal korteksteki lokal dopamin azalması aleksitimideki duygusal aksaklıklara neden olmaktadır. Katekol O-metil transferaz (COMT) geni dopaminin parçalanmasında önemli olup 158. kodondaki (COMT Val108/158Met) polimorfizmi dopaminerjik aktivite ile ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı, yoğun spor yapan bireylerdeki COMT Val108/158Met gen polimorfizmi ile aleksitimi arasındaki olası bir ilişkinin belirlenmesidir.Çalışmaya, 18 kadın, 77 erkek toplam 95 sporcu katılmıştır. Aleksitimi değerlendirmesi için, Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışması Dereboy (1990) tarafından yapılan, Toronto Aleksitimi Skalası (TAS) kullanılmıştır. COMT geni Val108/158Met polimorfizmi polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemi kullanılarak incelenmiştir.Çalışmada yer alan sporcularda ortalama yaş 21,98 (13-46)'dir. TAS puanına göre deneklerin 15'i (%15,8) aleksitimik, 80'i (%84,2) aleksitimik değildir. COMT Vall08/158 Met genindeki polimorfizm dağılımı, 17 (%17,9) Met/Met, 48 (%50,5) Val/Met, 30 (%31,6) Val/Val olarak saptandı. COMT gen polimorfizmi ile yaş ve cinsiyet açısından farlılık izlenmemiştir. Antrenman yoğunluğu, COMT Val108/158Met gen polimorfizmi ile aleksitimi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı gözlendi (p<0,05). Ancak aleksitimik sporcuların %60'ı yoğun, sadece %6,7'si az antrenman yaparken, aleksitimik olmayan sporcularda bu oranlar sırası ile %46,3 ve %20 olarak saptandı. Yoğun antrenman yapanların %32,6'sı Val/Val, %23,9'u Met/Met genotipine sahipti.Sonuç olarak TAS skoru ile COMT gen polimorfizmi, antrenman yoğunluğu açısından değerlendirildiğinde anlamlı bir ilişki olmadığı saptandı. Aleksitimi ile spor arasındaki bağlantı kompleks bir yapıya sahip olup genetik, psikolojik ve çevresel faktörlerden etkilendiğinin göz önünde bulundurulması konu ile ilgili bilimsel araştırmalara öncü olacaktır.