Yönetim kurulu yapısının etkinlik, strateji kurma ve firma performansı üzerindeki etkisi: Anadolu 500 şirketleri üzerinde bir araştırma

Yönetim kurulları yönetim tartışmaları içinde, giderek önemi artan bir ilgiyle ele alınan konuların başında gelmektedir. Yönetim kurulları düzenleyici kurumlarca Kurumsal Yönetimin merkezinde yer alırken yapılan akademik tartışmalarda şirketlerin en önemli karar merkezi, işletmenin birçok olayda en önemli temsil organı olarak görülmektedir. Özellikle büyük ölçekli ve halka açık işletmelerde yönetim kurulları kurumsal yönetim uygulamalarının merkezindedir ve temelde önemli bir rol oynar. Bu nedenle yönetim kurulu yapısını etkileyen dinamikleri anlamaya çalışmak oldukça önemlidir. Bu çalışmada gözetilen en temel amaç Türkiye'de bu kapsamda değerlendirilebilecek işletmelerin yönetim kurullarının yapısal özelliklerini Türkiye ölçeğinde ortaya koymaktır. Bunun yanında kurul yapısını belirleyen dinamikler ile kurulların etkinliği ve stratejik kapasiteleri arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Bu amaçla çalışmanın örnek kütlesi olarak, bölgesel eğilimlere de izin vereceği düşünülen Anadolu 500 listesinde yer alan işletmelere yönelik olarak bir anket çalışması yapılmıştır. Çalışma kapsamında 500 şirketin tamamına ulaşılmış ve bunlardan ankete olumlu yanıt verenler içinde kayda değer 200 işletmenin verileri analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın amacı kapsamında geliştirilen hipotezlerin test edilmesi sonucunda ulaşılan bulgulara göre yönetim kurullarının yapısını belirleyen kurulun üye sayısı, kurulun bağımsızlığı, kurulun cinsiyet dağılımı, kurul üyelerinin mesleki deneyimi ve yaş ortalaması gibi özelliklerin yönetim kurulu etkinliğinde herhangi bir farklılığa yol açmadığı görülmüştür. Yine aynı değişkenlerin yönetim kurullarının strateji geliştirme becerisi üzerinde de herhangi bir farklılığa yol açmadığı anlaşılmıştır. Buna karşılık Yönetim Kurulu etkinliği ile işletme performansı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin varlığı saptanmıştır. Yine işletme performansı ile yönetim kurullarının strateji geliştirme becerisi arasında da güçlü ve olumlu bir ilişki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yönetim Kurulu, Yönetim Kurulu Yapısı, Kurumsal Yönetim.