Küçük çocuklarda bilgiye dair seçici güven: Çocuklar öngörüleri doğrultusunda açıklama yapan bilgi verenleri mi tercih ederler?

Çocuklar, seçici sosyal öğreniciler olarak bilgi kaynaklarını ve onlara sunulan bilgiyi (örn. bilginin ilgililiğini) eleştirel bir şekilde değerlendirirler. Dünyaya dair tahminlerde bulunurlar ve bu tahminlerini gözlemleri ile karşılaştırırlar. Bu çevrimiçi çalışmada 5 ila 6 yaş arası çocukların (N=48, Ortyaş=5,54) epistemik güven oluştururken tahminleri ile bilgi veren bir kişinin açıklaması arasındaki eşleşmeyi veya uyuşmazlığı ipucu olarak kullanıp kullanmadıklarını inceledik. Çocuklara belirli bir konuda bilgi (örn. arabalar nasıl hareket eder) verecek bir kişi tanıtıldı. Bilgi verecek kişi açıklamasını yapmadan önce, araştırmacı çocuklara üç tane açıklama sundu: ikisi ilgili (örn. gaz pedalına basmak arabayı hareket ettirir), bir tanesi ilgisiz (örn. arabadayken arka koltuğun camından dışarıyı izlerim). Çocuklar, bilgi verecek kişinin soruyu bu açıklamalardan hangisiyle açıklayacağını tahmin ettiler. Çoğunlukla ilgili açıklamalardan birini seçtiler. Bilgi veren kişinin sunduğu açıklamanın çocuğun tahminiyle aynı olup olmadığını manipüle ederek üç farklı denek-içi koşul oluşturduk. İlgili-uyumlu koşulda bilgi veren kişi çocuğun tahmin ettiği ilgili açıklamayı sundu. İlgili-uyumsuz koşulda bilgi veren kişi çocuğun tahmininden farklı olan ilgili açıklamayı sundu. İlgisiz-uyumsuz koşulda bilgi veren kişi ilgisiz açıklamayı sundu. Çocuklara 1) bilgi verenin konuyu iyi açıklayıp açıklayamadığı, 2) yeni ve ilgili bir konuyu öğrenmek için bilgi verene sormak isteyip istemeyecekleri ve 3) bilgi veren kişi ile bir bilgi yarışmasında takım olmak isteyip istemeyeceklerini sorduk. Genellikle çocuklar ilgili-uyumlu koşulda bilgi vereni uyumsuz koşullarda bilgi verenlere kıyasla daha sık tercih ettiler. İki uyumsuz koşulda bilgi verenleri ise eşit sıklıkta tercih ettiler. Böylece, çalışmamız çocukların bilgi verecek kişilerin ilgili bir bilgi sunacaklarını tahmin ettiğini ve kendi tahmin ettikleri gibi açıklayan kişilere seçici bir şekilde güvendiklerini gösterdi.