Yüksek binaların deprem ve rüzgar etkileri altında statik ve dinamik davranışının incelenmesi

Son yıllarda özellikle yapılaşmanın yoğun olduğu kentsel alanlarda, insanların ihtiyaç duyduğu konut ve ofis ihtiyacını karşılamak üzere yüksek bina yapımı hızla artmıştır. Bu yüksek yapıların tasarımı özel tasarım ve yaklaşım analizlerini gerektirmektedir. Ülkemize bakıldığında bu tür yapıların güvenle tasarımı için düşey etkilerin yanında rüzgâr ve deprem etkileri de ön plana çıkmaktadır. Özellikle bina yüksekliği arttıkça rüzgâr yüklerinin etkisi daha önemli bir hale gelmektedir. Rüzgârın sürekli meydana geldiği meteorolojik bir olay olması sebebiyle tekerrür aralığının düşük olduğu göz önüne alındığında, yüksek binaların konforu açısından rüzgâr etkisi altında tasarım diğer etkilere göre daha önemli hale gelmektedir. Bu tez çalışmasında, olasılık yöntemi olan Spektral Temsil Yöntemi (SRM) kullanılarak binaya etki edecek dinamik rüzgâr kuvvetinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu yöntemle ile dinamik rüzgâr kuvvetleri, zamana bağlı olarak hesaplanan sentetik rüzgâr kayıtlarından üretilmiştir. SRM ile elde edilen dinamik rüzgâr yükleri TS EN 1991 1-4 (2007) standardında tanımlanan eşdeğer statik rüzgâr yükleri ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca, uygulama açısından İzmir'de yapılması planlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018) ve TS 500 (2000)'de yer alan tasarım ilkelerine göre tasarlanmış betonarme yüksek bir binanın deprem ve rüzgâr yükü altında davranışı incelenmiştir. Uygulamada deprem ve rüzgâr yüklerinin statik ve dinamik olma durumları ayrı ayrı dikkate alınmıştır. Seçilen bina için eşdeğer statik rüzgâr yüklemesi olarak TS EN 1991 1-4'e göre ve dinamik rüzgâr yüklemesi olarak SRM'ye göre analizler yapılmıştır. Rüzgâr ve deprem etkileri için yapılan analizler sonucu betonarme yüksek binadan elde edilen; kat yatay yerdeğiştirmeleri, kat kesme kuvvetleri ve kat momentleri karşılaştırılarak, betonarme yüksek bir binanın rüzgâr ve deprem etkileri altında davranışı irdelenmiştir.