Yüksek yağlı diyetle beslenen sıçanlarda magnezyum biyotinat ve arjinin silikatın böbrek doku ve fonksiyonları üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Yüksek Yağlı Diyet (YYD) ve obezite, renal lipotoksisite, oksidatif stres ve düşük dereceli inflamasyon yoluyla böbrek yapısı ve fonksiyonlarını bozarak glomerüler ve tübüler düzeyde hasara neden olur. Bu süreçte glukoz geri emilimini artıran SGLT2 (Sodium-Glucose Co-Transporter 2)'nin aşırı ekspresyonu, organik anyon taşıyıcılarından OAT3 (Organic Anion Transporter 3)'ün baskılanması ve PI3K (Phosphoinositide 3-kinase)/Akt (PKB, Protein kinase B) ile PEPCK (Phosphoenolpyruvate Carboxykinase) gibi metabolik/sinyal yolaklarının düzensizleşmesi, renal fonksiyon kaybının ilerlemesine zemin hazırlar. Antioksidan ve metabolik düzenleyici özellikleri tanımlanan magnezyum biyotinat (MgB) ile vasküler/endotel fonksiyon ve hücresel stres yanıtlarını olumlu etkilediği bildirilen arjinin silikat (ASI), bu patobiyolojik eksenlerde koruyucu bir yaklaşım potansiyeli taşır. Bu çalışma, YYD ile indüklenen sıçan böbrek hasarında MgB ve ASI'nin tek başına ve kombinasyon halinde renoprotektif etkilerini araştırmayı amaçladı. Bingöl Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu tarafından değerlendirilip 23.01.2025-195117 sayılı karar doğrultusunda, çalışmanın etik kurul onayı gerektirmediğine dair onam alındıktan sonra toplam 40 erkek Wistar albino sıçan rastgele beş gruba ayrıldı: Kontrol, YYD, YYD+MgB, YYD+ASI ve YYD+MgB+ASI. Renal fonksiyonlar BUN (Blood Urea Nitrogen), kreatinin ve glikoz düzeyleriyle değerlendirildi. Böbrek dokusunda SGLT2, OAT3, PI3K, P-AKT ve PEPCK protein düzeyleri incelendi. Yapısal değişiklikler; glomerüler bütünlük, tübüler dejenerasyon, sitoplazmik vaküolizasyon, lümen dilatasyonu ve interstisyel hücresellik artışı gibi parametreleri içeren histopatolojik skor ile puanlandı. YYD grubunda glikoz, BUN ve kreatinin anlamlı yükselirken (p<0,05), histopatolojik olarak yaygın tübüler vaküolizasyon, hidropik dejenerasyon ve interstisyel hücresellik artışı izlendi; SGLT2 ekspresyonu arttı, OAT3 baskılandı ve PI3K/AKT/PEPCK ekseninde bozulma bulguları saptandı. MgB ve ASI tek başına uygulandığında biyokimyasal ve dokusal göstergelerde belirgin iyileşme gözlendi. Histopatolojik skorlar YYD'ye göre anlamlı olarak düşüktü (p<0,05). En belirgin düzelme MgB+ASI kombinasyonunda gözlenmişti. Böbrek fonksiyon testleri kontrol değerlerine en çok bu grupta yaklaşmıştı, SGLT2 azalırken OAT3 düzeyi artarak kontrol grubuna yaklaşmıştı, PI3K/AKT ve PEPCK üzerindeki olumsuz etkiler azalmıştı. Histolojik olarak kombinasyon grubunda hafif tubulointerstisyel değişiklikler dışında belirgin patoloji izlenmemişti ve toplam hasar skoru en düşük değerde seyretmişti. Sonuç olarak, YYD ile indüklenen böbrek hasarında MgB ve ASI nin renoprotektif etkileri doğrulanmış; kombinasyon tedavisi biyokimyasal, moleküler ve histopatolojik düzeylerde en güçlü koruyucu etkiyi göstermiştir. Bu veriler, MgB+ASI'nin metabolik böbrek hasarının önlenmesi veya azaltılmasında umut vadeden adjuvan bir yaklaşım olabileceğini göstermektedir. Bu bulgular ileri translasyonel çalışmalarla desteklenmelidir.