Yunus Emre ve eserlerinin yazılı kültür ortamındaki görünümünün yeni tarihselcilik (Postmodern tarih) yaklaşımına göre incelenmesi

Yunus Emre 13 ve 14. yüzyıllar arasında yaşamış, fikirlerinin etkisi günümüzde dahi devam eden tasavvuf edebiyatı şairlerimizden biridir. Yunus Emre ile ilgili yeterli tarihi kayıtların olmaması sebebiyle halk arasında anlatılanlar, nerede yaşadığı, mezarının yeri, döneminde gerçekleşen sosyal-siyasi olaylar, bu olayların Yunus Emre'yi nasıl etkilediği ve benzeri hususların klasik tarih yaklaşımıyla değerlendirilmesi eksik sonuçlar ortaya çıkarabilir. Klasik tarih yaklaşımında nesnellik ön plandadır. Bu, yeni tarihselcilik (postmodern tarih) kuramının karşı çıktığı ve eksiklik olarak gördüğü bir durumdur. Yeni tarihselcilik tam anlamıyla gerçekliğin bilinemeyeceğini, kesinlik ve nesnelliğin mümkün olmadığını, metinlerin üreticisinin etkilerini taşıdığını öne sürer. Buradan hareketle Yunus Emre ile ilgili eksik kalan noktaların tarihi belgelerde aranabileceği gibi edebi eserlerde de aranabilmesi mümkün olur. Dolayısıyla eserlerdeki tarihi noktaların dışında kalan kısımlar Yunus Emre'yi tanımlamada bütünleyici fikirler verir. Yazılı kültürde ortaya çıkan edebi eserler Yunus Emre ve dönemiyle ilgili tarihi kayıtlarda yer verilmeyen yönleri sunar. Bu bağlamda Yunus Emre'nin yaşayışının, eserlerinin, düşünce yapısının ve yaşadığı yüzyıldaki toplumsal hayatın günümüz edebiyatına nasıl yansıdığı, edebiyata ait yaratımlarda Yunus Emre etrafında oluşan anlatı ve bilgilerin, Yunus Emre imgesinin ne şekilde kullanıldığı yeni tarihselcilik kuramı ve metinlerarasılık yaklaşımıyla değerlendirilmeye uygundur. Çalışmanın yöntemi bu kuram ve yaklaşımla yazılı kaynakların taranıp belgelerle desteklenmesi olarak belirlenmiştir. Çalışmada ele alınan eserler günümüz edebiyatında nasıl bir Yunus Emre anlayışının olduğunu ortaya çıkarır. Sözlü kültürde yer alan Yunus Emre'nin yazılı kültürdeki eserlere yansıması, ortak tema ve ideal tip oluşturma yönündedir. Buradan yola çıkarak, toplumsal yaşam içerisinde ne gibi değişim/dönüşümün olduğu, modern insan zihninde yüzyıllar önce yaşayan bir ismin ne şekilde ve neden yer aldığı, hangi ortaklıkların korunduğu, hangi ekleme ve eksiltmelerin yapıldığı, hangi işlevlerle yeniden kullanıma sokulduğu gibi konuların değerlendirilmesi çalışmada üzerinde durulan noktalardır. Böylelikle sözlü kültürden yazılı kültüre Yunus Emre etrafında aktarılan bilginin değeri, önemi ve çeşitliliği ortaya koyulmuş olacaktır.