Yusuf Atılgan'ın Aylak Adam romanına Bahtin'in diyaloji kuramı eksenli bir yaklaşım

XX. yüzyılın önde gelen edebiyat kuramcılarından biri olan Mihail Bahtin (1895-1975) edebiyat eleştiri ve kuramları sahasına diyaloji, heteroglossia, çok seslilik ve karnavalesk gibi özgün kavramlar kazandırmış ve bu kavramlar ışığında modern romanların yorumlanmasında farklı bir bakış açısı sunmuştur. Bu çalışmamızda Bahtin'in roman sanatının temelini oluşturan kavramlardan hareketle diyaloji kuramı eksenli bir yaklaşım doğrultusunda modern Türk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Yusuf Atılgan'ın Aylak Adam adlı romanının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmamız üç ana başlık altında yapılmıştır. "Aylak Adam'da Diyaloji" adlı birinci bölümde diyaloji kavramı temel alınarak romanda yer alan söylem tiplerinin analizi yapılmış ve romanın diyalojik özelliklere sahip olduğu gösterilmiştir. "Aylak Adam'da Heteroglossia" adlı bölümde ise romandaki temanın farklı dil ve türler aracılığıyla ilerlediği tespit edilerek romanın farklı seslerden oluşan heteroglot bir yapısı olduğu ortaya konulmuştur. "Aylak Adam'da Polifoni" isimli bölümde de kahramanların kendi seslerinin temsilcisi konumunda kendilerine özgü fikirlerini diyalojik ilişkilerle dışa vurmaları açısından Aylak Adam'ın çok sesli bir roman olduğu ortaya konulmuş ve Bahtin'in çok sesli romanla ilişkilendirdiği "karnavalesk" kavramından hareketle romanda yer alan fikirlerin içerik analizi yapılmıştır.