Yüzün vasküler anatomisinin klinik ve radyolojik olarak değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada, karotis BT anjiyografisi çekilen bireylerde a.carotis externa ve a.carotis interna'nın bazı dallarının yüzdeki referans noktalara göre seyrini değerlendirmek, arterlerde cinsiyetler arası ve sağ-sol taraflar arasında mevcut olabilecek varyasyonları değerlendirmek amaçlandı. Materyal ve Yöntem: Çalışmaya; yaşları 21- 55 arasında değişen ve regio facialis'te travmatik ve konjenital deformitesi bulunmayan ve geçirilmiş maksillo-fasiyal ve kraniyal cerrahi öyküsü bulunmayan 60 birey dahil edildi.Bireylerde değerlendirilen arterler a.facialis, a.labialis superior,a.angularis,r.lateralis nasi,a.dorsalis nasi,a.temporalis superficialis ve r.frontalis idi. Arterlerin yüzde belirlenmiş referans noktalara olan uzaklığına ilişkin morfometrik ölçümler ve arterlerin mevcut olma durumuna ilişkin niteliksel değerlendirmeler gerçekleştirildi. Kaydedilen verilere ilişkin cinsiyet ve sağ-sol fark karşılaştırılmaları SPSS programı ile analiz edildi. P değerinin 0.05'ten küçük gelmesi istatiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: A.facialis'in angulus mandibulae'ya olan uzaklığı yüzün sağ (p=0.013) ve solunda (p=0.025) erkeklerde kadınlardan daha fazla bulundu. A.facialis'in commissura labiorum'a olan uzaklığı sağ tarafta sol taraftan daha fazla bulundu (p=0.001). Sol a.facialis'in commissura labiorum'a olan uzaklığı kadınlarda daha fazla bulundu (p=0.022). Erkeklerde a.facialis'in commissura labiorum'a olan uzaklığı sağ tarafta daha fazla bulundu(p<0.001). A.facialis'in basis mandibulae seviyesinde orta hatta olan uzaklığı sağ tarafta daha fazla bulundu(p=0.014). Sağ a.facialis'in basis mandibulae seviyesinde orta hatta olan uzaklığı erkeklerde daha fazla bulundu (p=0.008). Sağ ve sol a.labialis superior'un vermilion boyunca uzunluğu erkeklerde daha fazla bulundu (p=0.026, p=0.021). A.labialis superior'un orijin noktasının commissura labiorum'a uzaklığı sağ tarafta daha fazla olarak tespit edildi (p=0.011). Kadınlarda a.labialis superior'un orijin noktasının commissura labiorum'a uzaklığı yüzün sağ tarafında daha fazla bulundu(p=0.045).A.labialis superior'un commissura labiorum'a göre seviyesi tüm popülasyonda ve erkeklerde yüzün sağ ve sol taraflarında farklı olarak tespit edildi (p=0.006,p=0.017). A.angularis'in mevcut olma sıklığı sağ tarafta daha yüksek saptandı( p=0.019). Kadınlarda a.temporalis superficialis'in bifurkasyon noktasının arcus zygomaticus'a göre seviyesi sağ ve sol tarafta farklı olarak tespit edildi (p=0.005). A.temporalis superficialis'in bifurkasyon noktasının arcus zygomaticus'un üzerinde konumlanma sıklığı arasında yüzün sağ ve sol taraflarında istatiksel açıdan anlamlı bir fark olduğu tespit edildi (p=0.002). R.frontalis'in mevcut olma sıklığı tüm popülasyonda ve kadınlarda sol tarafta daha fazla saptandı (p=0.003,p=0.002. Sonuç: Yüzü besleyen arterlerin seyrinde ve mevcut olma sıklığında,aynı bireyde farklı yüz yarımları arasında ve cinsiyetler arasında çeşitli varyasyonlar bulunmaktadır. Bu çalışmanın, yüz bölgesinde gerçekleştirilen prosedürlerde güvenli ve etkili sonuçlar elde etmek adına klinisyenlere yol gösterici olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: BT anjiyografi, Regio facialis, Vasküler anatomi