Z kuşağının Türkiye'nin dış politikalarına yönelik yaklaşımı üzerine bir araştırma

Sosyoloji, psikoloji, gerontoloji gibi sosyal bilimlerin önemli konu başlıklarından biri olan kuşaklar ile ilgili çalışmalar gün geçtikçe artmaktadır. Literatürde bebek patlaması kuşağı, sessiz kuşak, X, Y ve Z kuşakları olmak üzere beş temel kuşak yer almaktadır. Bunlara ilaveten Z kuşağı sonrasını ve yeni bir dünyayı temsilen alfa olarak nitelendirilen kuşağın olacağına yönelik çalışmalar da bulunmaktadır. Kuşak sınıflandırmaları yeni bir olgu olmamakla beraber her zaman sosyal gerçekliğini koruyan bir olgu olacaktır. Günümüzün en genç kuşağı olarak kabul edilen ve bu çalışmanın da temel konusu 1996-2010 yılları aralığında doğan Z kuşağıdır. En küresel kuşak olarak bilinen Z kuşağı en çok sosyal medyayı fazla kullanma alışkanlığı ve de özelliğiyle de bilinmektedir. Yapılan çeşitli çalışmalar Z kuşağının sosyal medyada en az üç saat geçirdiğini, yeniliklere açık bir kuşak olduğunu, çevre, insan ve hayvan hakları konularına önem verdiği, özgürlüklerine önem verdiklerini, özgürlük, demokrasi gibi konuları önemsediğini, bireyselliklerinin ön planda olduğunu göstermektedir. Bu araştırma Z kuşağının Türkiye'nin mevcut dış politikalarına yönelik yaklaşımlarını tespit etmek, Z kuşağının profilini ortaya çıkarmak ve politikliğini tartışmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada anket tekniği kullanılmış ve tabakalı örneklem kullanılarak Türkiye'nin yedi bölgesini temsilen yedi il seçilmiştir. Bu iller, Ankara, Antalya, İstanbul, İzmir, Diyarbakır, Trabzon ve Van şeklindedir. Araştırma evrenini Türkiye'de yaşayan 1996-2010 yılları arasında doğan Z kuşağı bireylerini kapsamaktadır. Araştırma örneklemini ise evren içerisinden tabakalı rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 698 birey oluşturmaktadır. Katılımcıların ankete ilişkin cevapları SPSS 25 programında frekans, yüzde analizleri, aritmetik ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar (ilişkisiz örneklemler), t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Tukey HSD çoklu karşılaştırmalar (post-hoc) testi, ki-kare testi ve Pearson korelasyon analizi yapılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar Z kuşağının dini inanış düzeyinin yüksek olduğunu, evlilik, aile ve toplumsal ilişkilere geleneksel yaklaşımının yüksek olduğunu, politik katılım düzeyinin düşük olduğunu fakat Z kuşağının dış politikalara ilgisinin olduğunu göstermektedir. Bu ve çeşitli araştırma verilerinden hareketle çalışmada Z kuşağının apolitik değil politik bir kuşak olarak kabul edilmesi gerekliliği tartışılmaktadır.