The relationship of time perspective and negative past experiences with risk-taking behavior in obesity

Obezite, dünya çapında halk sağlığını tehdit eden karmaşık ve çok faktörlü bir tıbbi durumdur. Dünya Sağlık Örgütü obeziteyi sağlık açısından risk oluşturan anormal veya aşırı yağ birikimi olarak tanımlamaktadır. Risk alma davranışı, kişinin kendisinin veya başkalarının fiziksel, ekonomik veya psiko-sosyal refahı için potansiyel yararları veya zararları hakkında algılanan belirsizliği içeren bilinçli veya bilinçsiz olarak kontrol edilen herhangi bir davranış olarak tanımlanır. Zaman perspektifi ise bir kişinin şimdinin, geçmişin ve geleceğin önemine yönelik yönelimini tanımlayan bilişsel bir yapıdır. Geçmiş negatif deneyim ise çocukluk, ergenlik ve yetişkinlik döneminde meydana gelen duygusal istismar, fiziksel istismar, cinsel istismar, tecavüz, akranlar tarafından zorbalık, aile içi şiddete tanık olma ve ciddi yaşamı tehdit eden kazaları içeren her türlü travmatik deneyim olarak tanımlanmaktadır. Duygusal ve içsel durumların karar vermeyi etkileyebileceğini iddia eden somatik belirteç hipotezine göre, obez bireyler "gelecek için miyopi" yaşayabilir ve olası yüksek ödülle ilgili pozitif somatik belirteçleri olumsuz bedensel belirteçlere göre önceliklendirebilir. Literatürde risk alma davranışı ve obezite arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmalar olmasına rağmen, aynı zamanda bu kişilerin zaman perspektifine ve geçmiş negatif deneyimlerine odaklanan çalışmalar bulunamamıştır. Bu nedenle bu çalışma, obezitede risk alma davranışı ile zaman perspektifi ve geçmiş olumsuz deneyimler arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmaya 18-60 yaşları arasında 44 (23 kadın, 21 erkek) sağlıklı ve 43 (22 kadın, 21 erkek) obez katılımcı dahil edildi. Katılımcılara sırasıyla Zimbardo Zaman Perspektifi Envanteri, Beck Depresyon Envanteri, Çocukluk Çağı Travma Ölçeği, Barratt Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu (BIS-11), Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği, Iowa Kumar Testi (IGT) ve Balon Analog Risk Görevi (BART) uygulanmıştır. Sonuç olarak, sağlıklı gruptaki katılımcılar, obez katılımcılardan önemli ölçüde daha iyi performans gösterdiler ve test sırasında puanlarını kademeli olarak artırdılar, bu da öğrenme sonucunda performanslarını iyileştirdiklerini gösteriyor. IGT performansı, bu örneklem özelinde vücut kitle indeksi, dürtüsellik ve gelecek zaman perspektifi ile önemli ölçüde ilişkiliydi. Son olarak, regresyon analizinin sonucu, gelecek zaman perspektifinin, IGT tarafından ölçüldüğü üzere, risk alma davranışının önemli bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Ayrıca vücut kitle indeksi ile IGT skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon bulunmuştur. Buna ek olarak, bir diğer risk alma görevi olan BART performansına bakıldığında, geçmiş negatif yaşantı değişkenlerinden fiziksel ihmalin BART performansı ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu bulunmuştur. Bulgularımızın obezitenin psikolojik yönlerine ve hem önleme hem de tedavi için olası müdahale yöntemlerine daha fazla ışık tuttuğuna inanıyoruz. Anahtar kelimeler: Obezite, Zaman Perspektifi, Geçmiş Negatif Deneyimler, Risk Alma Davranışı