Zamana dayalı faaliyet tabanlı bütçeleme ve bir üretim işletmesinde uygulanması

Günümüzün sürekli artan rekabet ortamında, yöneticilerin karar alma süreçleri açısından maliyet bilgilerine doğru ve hızlı bir şekilde ulaşabilmenin önemi artmıştır. Son yıllarda yaygın şekilde kullanılmaya başlanan faaliyet tabanlı maliyetleme (FTM) yöntemine farklı bir yaklaşım sunan zamana dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme (ZDFTM) yöntemi ortaya çıkmıştır. ZDFTM yöntemine dayanan verileri kullanan zamana dayalı faaliyet tabanlı bütçeleme (ZDFTB) yöntemi, yöneticilerin kaynak taleplerini önceden tahmin etmelerine, gelecekle ilgili taleplere ilişkin olarak daha hızlı ve doğru karar almalarına ve işletmenin kurumsal kaynaklarını daha etkin kullanmalarına olanak tanımaktadır.Bu çalışma, Türkiye'deki üretim işletmelerinde zamana dayalı faaliyet tabanlı bütçeleme yönteminin uygulanabilirliğini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamında ZDFTB'nin levha imalatı yapılan bir üretim işletmesinde uygulanabilirliği ortaya konmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde maliyet hesaplama yöntemleri, FTM yöntemi ile ZDFTM yöntemi hakkında literatür araştırılmıştır. İkinci bölümde faaliyet tabanlı bütçeleme ve zamana dayalı faaliyet tabanlı bütçeleme hakkında literatüre yer verilmiştir. Üçüncü bölümde uygulama yapılan üretim işletmesinde ZDFTB modeli kurularak, ürün gruplarının sonraki dönemde bütçelenen giderleri ve karlılık analizi yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise ürün gruplarının ZDFTB ile ürün gruplarında ortaya çıkan karlılık oranlarının farklılıkları vurgulanmış ve ZDFTB yönteminin uygulanabilirliği ile ilgili işletmeye çeşitli önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Yöntemi, Zamana Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Yöntemi, Faaliyet Tabanlı Bütçeleme, Zamana Dayalı Faaliyet Tabanlı Bütçeleme