Zayıflama diyeti yapan fazla kilolu ve obez kadınlarda 8 haftalık probiyotik kullanımının vücut kompozisyonu ve kan parametreleri üzerine etkisi

Zayıflama diyeti yapan fazla şişman ve obez bireylerde 8 haftalık probiyotik kullanımının vücut kompozisyonu ve kan parametreleri üzerine etkisini saptamak için yürütülen bu çalışmaya BKİ değeri 25 kg/m2 ve üzerinde olan 34 kadın katılmıştır. Araştırmaya katılan bireyler iki gruba ayrılmıştır. Sekiz hafta boyunca, birinci gruba (+PK) zayıflama diyet programı, egzersiz programı ve günde 2 kez olmak üzere her kapsülde 1,5x109 miktarında çeşitli probiyotik suşlarını içeren oral probiyotik besin takviyesi; ikinci gruba (-PK) probiyotik takviyesi verilmeksizin zayıflama diyet programı ile beraber egzersiz programı uygulanmıştır. Çalışma başlangıcında ve takip süresince (8 hafta) birbirini izleyen 3 gün süre ile (bir günü hafta sonu) 24-saatlik besin tüketim kaydı, bireylerin antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu-başlangıçta, vücut ağırlığı, bel, kalça ve boyun çevresi) yapılmış ve Biyoelektrik İmpedans Analiz (BİA) cihazı ile vücut bileşimi belirlenmiş, BKİ, bel/kalça çevresi oranı (BKO), bel boy oranı hesaplanmıştır. Çalışmanın başlangıcında ve 8. hafta sonunda biyokimyasal parametrelere (açlık kan şekeri, insulin düzeyi, HbA1c, HOMA-IR, total kolesterol, LDL- kolesterol, HDL-kolesterol, trigliserit vd.) bakılmıştır. Çalışma başlangıcında +PK ile -PK gruplarının antropometrik ölçümleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Her iki grupta da kadınların başlangıç 4. ve 8. haftalarda antropometrik ölçümleri istatiksel olarak değerlendirildiğinde vücut ağırlığı, BKİ, bel çevresi, kalça çevresi, bel boy oranı, vücut yağ yüzdesi, vücut yağ kütlesi ölçümleri arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05); ancak bu değerlerin probiyotik kullanma durumuna göre anlamlı bir farklılığı saptanmamıştır (p>0,05). Çalışma başlangıcında +PK ile -PK gruplarının biyokimyasal bulguları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Her iki gruptada çalışma sonunda ölçülen; LDL-K, açlık insülin, AST ve TSH değerlerinde çalışma başlangıcına göre anlamlı iyileşmeler saptanmıştır (p<0,05); ancak yalnızca +PK grubundaki bireylerin HOMA-IR değeri çalışma sonunda çalışma başlangıcına göre anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p<0,05). Yine bu gruptaki bireylerin HDL-K değeri çalışma sonunda çalışma başlangıcına göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Dengeli hipokalorik diyetin +PK ve -PK gruplarında vücut ağırlık kaybında, antropometrik ölçümler ile kan parametrelerinde önemli iyileşmelere neden olduğu; ancak probiyotik kullanımının HOMA-IR ve HDL-K değeri hariç diğer parametreler üzerine farklı bir katkısı olmadığı görülmüştür. Zayıflama diyetlerinde probiyotik takviyesinin etkisinin daha net olarak belirlenmesi için daha büyük örneklemde, daha uzun süreli probiyotik kullanımıyla yapılan çalışmaların sayısı arttırılmalıdır.